Video: ભગવાન શ્રીરામના સમયથી ચાલી આવતી પરંપરા આજે પણ માટીના દીવાઓથી ઉજવાય છે!

દિવાળીના પર્વ અગાઉ માટીના કારીગરોએ શરૂ કરી છે ખાસ તૈયારીઓ!

ભગવાન શ્રીરામના સમયથી ચાલી આવતી પરંપરા આજે પણ માટીના દીવાઓથી ઉજવાય છે!

ચાઈનીઝ વસ્તુઓ સામે માટીના દીવાઓની માંગમાં વધારો

રોશનીના મહાપર્વ દિવાળીના સ્વાગત માટે દેશભરમાં ઉત્સાહનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે, ત્યારે રાજસ્થાનની રાજધાની જયપુરમાંથી કુંભારોની મહેનત અને કલાને ઉજાગર કરતો એક સુંદર અહેવાલ સામે આવ્યો છે. દિવાળીના પર્વ પર ઘરોને રોશનીથી જગમગ કરવા માટે સ્થાનિક પરંપરાગત કુંભારો અત્યારથી જ માટીના રંગબેરંગી દીવાઓ અને ઉત્સવલક્ષી ચીજવસ્તુઓ બનાવવામાં વ્યસ્ત થઈ ગયા છે. આ કુંભારોની સખત મહેનત અને લગનથી તૈયાર થતા દીવાઓ આગામી તહેવારોમાં દરેકના આંગણે અજવાળું પાથરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ રહ્યા છે. આ અહેવાલ અંગે વાત કરતા શ્રમિકોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ દિવાળીના આ મહાપર્વની તૈયારીઓ આજથી બે-ત્રણ મહિના અગાઉથી જ શરૂ કરી દે છે. દિવાળીના પર્વ પર માટીના દીવા પ્રજ્વલિત કરવાનું વિશેષ ધાર્મિક અને પૌરાણિક મહત્વ છે. ભગવાન શ્રીરામ જ્યારે અયોધ્યા પરત ફર્યા હતા ત્યારે પણ દીવાઓ પ્રગટાવીને જ દિવાળી ઉજવવામાં આવી હતી, અને આ જ પરંપરા આજે પણ અકબંધ છે. દીવાઓ બનાવવા માટે ખાસ કરીને તળાવોમાંથી પીળી અને કાળી માટી લાવવામાં આવે છે, જે બંનેને યોગ્ય પ્રમાણમાં મિક્સ કરીને મજબૂત અને આકર્ષક દીવાઓ ઘડવામાં આવે છે.

આજકાલ બજારમાં ચાઈનીઝ લાઈટ્સ અને આધુનિક ઇલેક્ટ્રિક દીવાઓ ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, પરંપરાગત માટીના દીવાઓનું સ્થાન કોઈ લઈ શકતું નથી. આ બાબતે વાત કરતા કારીગરોએ જણાવ્યું કે ચાઈનીઝ વસ્તુઓ પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ દિવાળીની ખરીદીમાં લોકો આજે પણ અસલી માટીના દીવાઓને જ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપે છે. જોકે, વર્તમાન સમયમાં લાઈટ, પાણી અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન જેવા સાધનો મોંઘા થવાને કારણે દીવા બનાવવાની કુલ લાગત પર પણ થોડી અસર જરૂર પડી છે, છતાં પરંપરા જાળવી રાખવાના ઉત્સાહમાં કુંભારો પાછા પડતા નથી.

આ પરંપરાગત શ્રમિકોની મહેનત માત્ર તેમના પરિવારના ગુજરાન પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે આપણી સનાતન સંસ્કૃતિ અને હસ્તકલાને જીવંત રાખવાનું ઉત્તમ માધ્યમ છે. જ્યારે આ માટીના દીવાઓ બજારોમાં વેચાણ માટે મૂકવામાં આવે છે અને લોકો તેને ખરીદીને પોતાના ઘરે પ્રજ્વલિત કરે છે, ત્યારે સમગ્ર વાતાવરણ દિવ્ય અને પ્રકાશમય બની જાય છે. આ દિવાળીએ આ કુંભારોના જીવનમાં પણ ખુશીઓનો દીવો પ્રજ્વલિત થાય તેવી આશા સાથે સૌકોઈ આ પર્વની ઉજવણીની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

બ્યૂરો રિપોર્ટ જીએસટીવી