ઇઝરાયેલમાં સરકાર રચવાને લઈને રાજકીય ગૂંચવણ: શું ફરી ચૂંટણી યોજાશે?

ઇઝરાયેલમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી સંસદીય ચૂંટણી બાદ સરકાર રચવાને લઈને રાજકીય અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટી સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી હોવા છતાં કોઈપણ રાજકીય જૂથને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નથી. આ સ્થિતિમાં દેશમાં ફરી ચૂંટણી યોજાવાની શક્યતા અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગ (Isaac Herzog)એ તમામ રાજકીય પક્ષોને નવા ચૂંટણીના વિકલ્પથી બચવા માટે ગઠબંધન સરકાર (Coalition Government) રચવાના પ્રયાસો કરવા અપીલ કરી છે.

રાષ્ટ્રપતિએ તમામ પક્ષોને કરી અપીલ

રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગે રાજકીય પક્ષોના નેતાઓને નવા અને રચનાત્મક વિચારો (Creative Ideas) સાથે આગળ આવવા જણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણીનાં પરિણામો હવે વાસ્તવિકતા છે અને તમામ નેતાઓએ પોતાના કટ્ટર વલણને બાજુ પર રાખીને દેશના હિતમાં ઉકેલ શોધવો જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઇઝરાયેલને ફરી ચૂંટણીની સ્થિતિમાં જતું અટકાવવા માટે તમામ સંભવિત રાજકીય વિકલ્પો પર વિચાર કરવામાં આવશે. ચૂંટણીનાં સત્તાવાર પરિણામો મળ્યા બાદ તેઓ વિવિધ પક્ષોના નેતાઓ સાથે સરકાર રચવા અંગે ચર્ચા શરૂ કરશે.

નેતન્યાહૂ સામે બહુમતીનો પડકાર, 120માંથી 61 બેઠકો જરૂરી

27 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ યોજાયેલી ઇઝરાયેલની સંસદીય ચૂંટણીમાં વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટીને સૌથી વધુ 27 બેઠકો મળી છે. જોકે, સરકાર બનાવવા માટે જરૂરી 61 બેઠકોનો આંકડો નેતન્યાહૂના ગઠબંધન પાસે નથી. અંતિમ ચૂંટણી પરિણામો અનુસાર, નેતન્યાહૂના સમર્થક જૂથને 53 બેઠકો મળી છે, જ્યારે ગાડી આઇઝેનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના વિરોધી જૂથને 48 બેઠકો મળી છે. બાકીની 19 બેઠકો આરબ પક્ષોના ફાળે ગઈ છે. 

આરબ પક્ષો બની શકે છે કિંગમેકર

આ ચૂંટણીમાં પેલેસ્ટિનિયન મૂળના ઇઝરાયેલી નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા બે મુખ્ય રાજકીય જૂથો યુનાઇટેડ આરબ લિસ્ટ (Ra'am) અને જોઇન્ટ લિસ્ટ (Joint List)ને મળીને 19 બેઠકો મળી છે. આ બેઠકો સરકાર રચવામાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, નેતન્યાહૂ અને વિરોધ પક્ષના નેતા ગાડી આઇઝેનકોટ બંનેએ આ આરબ પક્ષોના સમર્થન સાથે સરકાર બનાવવાની શક્યતા અંગે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. બીજી તરફ, આરબ પક્ષોના ચૂંટણી પ્રદર્શનને લઈને રાજકીય ચર્ચા પણ તેજ બની છે. 

સરકાર રચવા માટે કેટલો સમય મળશે?

ઇઝરાયેલના બંધારણીય નિયમો મુજબ રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનાં સત્તાવાર પરિણામો મળ્યા બાદ રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરશે અને સરકાર બનાવવાની સૌથી વધુ સંભાવના ધરાવતા સાંસદને આમંત્રણ આપશે. આ ઉમેદવારને સરકાર રચવા માટે શરૂઆતમાં 28 દિવસનો સમય મળશે. જરૂર પડે તો વધુ 14 દિવસનું એક્સટેન્શન મળી શકે છે. એટલે કુલ 42 દિવસ સુધીનો સમય ઉપલબ્ધ રહેશે. જો આ સમયગાળામાં સરકાર રચવામાં સફળતા નહીં મળે તો અન્ય નેતાને તક આપવામાં આવી શકે છે. તમામ પ્રયાસો નિષ્ફળ જાય તો ઇઝરાયેલમાં ફરી ચૂંટણી યોજવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. 

નેતન્યાહૂ હાલ કાર્યકારી વડાપ્રધાન

નવી સરકારની રચના ન થાય ત્યાં સુધી બેન્જામિન નેતન્યાહૂ કાર્યકારી વડાપ્રધાન (Caretaker Prime Minister) તરીકે જવાબદારી સંભાળતા રહેશે. હવે તમામ રાજકીય પક્ષો વચ્ચેની વાતચીત અને ગઠબંધન અંગેના નિર્ણયો પર ઇઝરાયેલની રાજનીતિનું ભવિષ્ય નિર્ભર રહેશે. 

હવે સૌની નજર 4 નવેમ્બર પર: ચૂંટણીનાં સત્તાવાર પરિણામો રાષ્ટ્રપતિને સોંપાયા બાદ સરકાર રચવાની પ્રક્રિયા આગળ વધશે. ઇઝરાયેલમાં નવી ગઠબંધન સરકાર બનશે કે ફરી ચૂંટણી યોજવાની સ્થિતિ ઊભી થશે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.