સત્યપાલ મલિક કોણ હતા? તક જોઈને, તેઓ કોંગ્રેસ-જનતા પાર્ટી અને ભાજપની હોડીમાં સવાર થયા, જાણો તેમની સમગ્ર રાજકીય સફર

જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકનું મંગળવારે દિલ્હીની રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલમાં લાંબી બીમારી બાદ અવસાન થયું. તેઓ લાંબા સમયથી કિડનીની બીમારીથી પીડાતા હતા. જ્યારે તેમની તબિયત વધુ ખરાબ થઈ, ત્યારે તેમને 11 મેના રોજ દિલ્હીની રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા.

સત્યપાલ મલિકે ૧૯૬૮-૬૯માં વિદ્યાર્થી નેતા તરીકે પોતાની રાજકીય કારકિર્દી શરૂ કરી

સત્યપાલ મલિકે ૧૯૬૮-૬૯માં વિદ્યાર્થી નેતા તરીકે પોતાની રાજકીય કારકિર્દી શરૂ કરી હતી. આ પછી, ચૌધરી ચરણ સિંહ સાથેની નિકટતાને કારણે, તેમણે ૧૯૭૪માં ચૂંટણી રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો અને બાગપતથી વિધાનસભા ચૂંટણી જીતીને પહેલી વાર ધારાસભ્ય બન્યા. બાદમાં, તેઓ ચરણ સિંહ સાથે લોકદળમાં જોડાયા. ચરણ સિંહે તેમને પાર્ટીના મહાસચિવ બનાવ્યા. ૧૯૮૦માં, મલિક લોકદળ વતી રાજ્યસભા પહોંચ્યા. તેઓ ત્યાં પણ લાંબા સમય સુધી રહ્યા નહીં. ૧૯૮૪માં, મલિક કોંગ્રેસના રથ પર સવાર થયા અને ૧૯૮૬માં ફરી એકવાર રાજ્યસભા પહોંચ્યા.

મલિક એક વખત વીપી સિંહની સરકારમાં મંત્રી બન્યા હતા

રાજીવ ગાંધીના કાર્યકાળ દરમિયાન બોફોર્સ કૌભાંડ પછી, મલિકે 1987 માં કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું અને વીપી સિંહના નેતૃત્વ હેઠળના જનતા દળમાં જોડાયા. 1989 માં, જનતા દળની ટિકિટ પર અલીગઢ લોકસભા ચૂંટણી જીત્યા બાદ, મલિકે કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતો અને પર્યટન રાજ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા.2004 માં, મલિક અટલ બિહારીના નેતૃત્વ હેઠળના ભાજપમાં જોડાયા, જોકે તેમને લોકસભા ચૂંટણીમાં હારનો સામનો કરવો પડ્યો. આ ચૂંટણીમાં, મલિક બાગપતથી આરએલડીના વડા અજિત સિંહ સામે હારી ગયા. મોદી સરકારના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન, મલિકને જમીન સંપાદન બિલ પર વિચારણા કરતી સંસદીય ટીમના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, મલિકની આ પેનલે બિલની વિરુદ્ધમાં પોતાનો અભિપ્રાય આપ્યો હતો અને ત્યારબાદ સરકારે તેને પડતો મૂક્યો હતો.

મોદી સરકારે ઓક્ટોબર 2017 માં સત્યપાલ મલિકને બિહારના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કર્યા

ભાજપમાં અનેક ઉચ્ચ હોદ્દાઓ પર કામ કર્યા પછી, મોદી સરકારે ઓક્ટોબર 2017 માં સત્યપાલ મલિકને બિહારના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કર્યા. લગભગ એક વર્ષ બિહારમાં કામ કર્યા પછી, તેમને ઓગસ્ટ 2018 માં જમ્મુ અને કાશ્મીરના રાજ્યપાલ તરીકે મોકલવામાં આવ્યા. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન જ મોદી સરકારે કલમ 370 નાબૂદ કરી હતી. જોકે, નવેમ્બર 2019 માં મલિકને કાશ્મીરમાંથી દૂર કરીને ગોવા અને પછી મેઘાલયના રાજ્યપાલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે સરકારના આ નિર્ણયો પછી મલિક "નારાજ" હતા અને જાટ નેતા તરીકે પોતાને પુનર્જીવિત કરવાનું વિચારવા લાગ્યા હતા. પરંતુ તેમના રાજકીય સાથીઓ કહે છે કે મલિક હંમેશા સ્પષ્ટવક્તા રહ્યા છે. એક સક્રિય રાજકારણી તરીકે પણ, તેમણે આ રીતે કામ કર્યું છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં RSSના એક અધિકારી પર આરોપ લગાવ્યો હતો

કાશ્મીરમાં આતંકવાદીઓ દ્વારા નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા હોવાના અહેવાલો વચ્ચે, તત્કાલીન મેઘાલયના રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે કહ્યું હતું કે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન આવી ઘટનાઓ ક્યારેય બની નથી. આ સાથે, તેમણે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં RSSના એક અધિકારી પર આરોપ લગાવ્યો હતો. મલિકે કહ્યું હતું કે, "જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં મારી સમક્ષ બે ફાઇલો આવી હતી. તેમાંથી એક અંબાણી સાથે સંબંધિત હતી, બીજી RSSના એક વરિષ્ઠ અધિકારી સાથે સંબંધિત હતી. એક સચિવે મને કહ્યું હતું કે આ બનાવટી ફાઇલો છે, પરંતુ તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે તમે બંને સોદામાં દરેકમાં 150 કરોડ રૂપિયા મેળવી શકો છો. મેં ઓફર નકારી કાઢી હતી કે, 'હું પાંચ કુર્તા લાવ્યો છું અને તેમની સાથે જઈશ'."

નિવેદનથી સતત ચર્ચામાં રહ્યા

૨૦૧૭માં મલિકે બિહારના રાજ્યપાલ તરીકે પદ સંભાળ્યું ત્યારે તેમણે રાજ્યના તમામ રાજકારણીઓ પર બી.એડ કોલેજોના માલિક હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. બિહારમાં તે સમયે ભાજપ-જેડીયુ ગઠબંધનનું શાસન હતું. નવેમ્બર ૨૦૧૮માં જ્યારે મલિક જમ્મુ અને કાશ્મીરના રાજ્યપાલ હતા, ત્યારે વિધાનસભા ભંગ કરતી વખતે, મલિકે કહ્યું હતું કે જો તેમણે દિલ્હી તરફ જોયું હોત, તો તેમને સજ્જાદ લોનના નેતૃત્વમાં સરકાર સ્થાપિત કરવી પડી હોત અને ઇતિહાસ તેમને "અપ્રમાણિક માણસ" તરીકે યાદ રાખશે.

ખેડૂતોના મુદ્દા પર મલિક મોદી સરકારના વિરોધી હતા

ફેબ્રુઆરી 2021 પછી, મલિકે ખુલ્લેઆમ કેન્દ્રની ટીકા કરવાનું શરૂ કર્યું. તે જ મહિને ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં, તેમણે નવેમ્બર 2020 થી ચાલી રહેલા કૃષિ કાયદાઓ વિરુદ્ધના વિરોધ પ્રદર્શનો સાથે કેન્દ્રના વ્યવહારની રીતનો વિરોધ કર્યો. મલિકે કહ્યું, "ખેડૂતોનું અપમાન કરીને તેમને પાછા મોકલી શકાતા નથી. તમે તેમનું અપમાન કરીને તેમને વિરોધ પ્રદર્શનોમાંથી પાછા મોકલી શકતા નથી. તમારે તેમની સાથે વાત કરવી જોઈએ."