પેટ્રોલ-ડીઝલ પર સરકારનો મોટો નિર્ણય! પેટ્રોલની એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી ₹2.50 વધી, ડીઝલ પર ₹7.50 ઘટી; જાણો નવા ભાવ

સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ (Export) પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સ (Windfall Tax)માં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. ગુરુવારે મોડી રાત્રે લેવાયેલા નિર્ણય અનુસાર, પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ પ્રતિ લિટર ₹0.50થી વધારીને ₹2.50 કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. નવા દર 16 ઓક્ટોબર, 2026થી લાગુ થઈ ગયા છે. જોકે, આ ફેરફારથી દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવમાં તાત્કાલિક કોઈ બદલાવ થયો નથી.

પેટ્રોલની નિકાસ પર ટેક્સ વધ્યો, ડીઝલ પર ઘટ્યો

કેન્દ્રીય પરોક્ષ કર અને કસ્ટમ્સ બોર્ડ (CBIC)ના જણાવ્યા અનુસાર, પેટ્રોલની નિકાસ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ ₹2.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ આ દર ₹0.50 હતો. એટલે કે પેટ્રોલની નિકાસ પર ટેક્સમાં ₹2 પ્રતિ લિટરનો વધારો થયો છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટીમાં ₹7.50 પ્રતિ લિટરનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. હવે ડીઝલ પર ₹8.50 પ્રતિ લિટર ડ્યૂટી લાગશે. વિમાનમાં વપરાતા ઇંધણ (ATF)ની નિકાસ પરના ટેક્સમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

શું દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થશે?

નિકાસ પરના ટેક્સમાં ફેરફાર થવાનો અર્થ એ નથી કે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પણ વધી જશે. સરકારના નિર્ણયમાં સ્થાનિક વપરાશ માટે વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની ડ્યૂટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. આથી 16 ઓક્ટોબરની સવારે દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા સહિતના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવ સ્થિર રહ્યા હતા. આગામી દિવસોમાં ભાવમાં ફેરફાર થશે કે નહીં તે તેલ કંપનીઓના નિર્ણય પર આધારિત રહેશે.

દેશનાં મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ

16 ઓક્ટોબરના રોજ મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના પ્રતિ લિટર ભાવ નીચે મુજબ રહ્યા હતા:

• નવી દિલ્હી: પેટ્રોલ ₹102.12, ડીઝલ ₹95.20

• કોલકાતા: પેટ્રોલ ₹113.51, ડીઝલ ₹99.82

• મુંબઈ: પેટ્રોલ ₹111.21, ડીઝલ ₹97.83

• ચેન્નાઈ: પેટ્રોલ ₹107.76, ડીઝલ ₹99.55

• ગુરુગ્રામ: પેટ્રોલ ₹102.97, ડીઝલ ₹95.64

• નોઇડા: પેટ્રોલ ₹101.96, ડીઝલ ₹95.44

• બેંગલુરુ: પેટ્રોલ ₹111.68, ડીઝલ ₹99.56

દર 15 દિવસે થાય છે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા

સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં થતા ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખીને દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે. આ ટેક્સ સૌપ્રથમ જુલાઈ 2022માં ઇંધણની નિકાસ પર લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. લગભગ બે વર્ષ બાદ તેને દૂર કરાયો હતો, પરંતુ માર્ચ 2026માં કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યા પછી ફરી લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.

કાચા તેલના ભાવમાં તેજી

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ લગભગ 95 ડોલર સુધી પહોંચ્યો છે. અમેરિકા-ઈરાન અને રશિયા-યુક્રેન વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે માલવહન અને વીમા ખર્ચમાં વધારો થયો હોવાનો અહેવાલ છે. આવી સ્થિતિમાં સરકારે નિકાસ પરના ટેક્સમાં ફેરફાર કર્યો છે. જોકે, હાલ ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે રાહતની વાત એ છે કે પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવમાં કોઈ તાત્કાલિક વધારો થયો નથી.