જ્યારે ગાંધીજીએ અમદાવાદમાં 60 કૂતરાઓને મારવાનો આપ્યો હતો આદેશ, શું છે સમગ્ર ઘટના? 

સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીમાં રખડતા કૂતરાઓને અલગ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટનું કહેવું છે કે આવા રખડતા કૂતરાઓને શેરીઓ, મહોલ્લાઓ અને રસ્તાઓ પર મુક્તપણે ફરવા દેવામાં ન આવે, જે કોઈપણ માટે ખતરો બની શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ અંગે સમાજમાં વિવિધ મંતવ્યો છે. એક વર્ગ કહે છે કે સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય સમાજના હિતમાં છે.ડોગ લવર કહે છે કે આવો નિર્ણય વ્યવહારુ નથી. કૂતરાઓને સમાજથી અલગ કરી શકાતા નથી અને તેઓ પ્રાચીન સમયથી માનવીના સાથી રહ્યા છે. કોંગ્રેસના નેતાઓ રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધીએ પણ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

વિશ્વમાં અહિંસાના સિદ્ધાંતને પ્રોત્સાહન આપનારા મહાત્મા ગાંધીનો અભિપ્રાય પણ સુસંગત બની જાય છે. તેમણે એક સમયે 60 પાગલ કૂતરાઓને મારવાની પરવાનગી આપી હતી. શું હતી તે ઘટના અને ગાંધીજીએ કેમ 60 કૂતરાઓને મારવાની પરવાનગી આપી હતી તેના વિશે જાણીયે...

જ્યારે ગાંધીજીએ 60 કૂતરાઓને મારવાનો આપ્યો હતો આદેશ

1926માં, અમદાવાદના એક ટેક્સટાઈલ કારોબારી અંબાલાલ સારાભાઈની મિલમાં 60 કૂતરાઓ પાગલ (રેબીઝથી સંક્રમિત) થઈ ગયા હતા, જેનાથી લોકો માટે જોખમ ઊભું થયું હતું. સારાભાઈએ આ કૂતરાઓને મારી નાખવાનો નિર્ણય લીધો, પરંતુ આ નિર્ણય પર વિવાદ થયો કારણ કે ગાંધીજી અહિંસાના પ્રખર હિમાયતી હતા. આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા મેળવવા માટે સારાભાઈએ સાબરમતી આશ્રમમાં ગાંધીજીનો સંપર્ક કર્યો. ગાંધીજીએ આ નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું અને પૂછ્યું, “આવી પરિસ્થિતિમાં બીજું શું કરી શકાય?”

મહાત્મા ગાંધીના આ વિચાર પર પણ સવાલ ઉભા થયા અને લોકોએ પૂછ્યુ કે અહિંસાના વાત કરનારા મહાત્મા ગાંધી આ વાત પર સંમત કેમ થયા. મહાત્મા ગાંધીએ આ ઘટના પર યંગ ઇન્ડિયા અખબારના માધ્યમથી પોતાના વિચાર વ્યક્ત કર્યા હતા.

મહાત્મા ગાંધીએ શું લખ્યુ હતું?

મહાત્મા ગાંધીએ લખ્યું હતું: "એ વાતમાં કોઈ બે મત નથી કે હિંદુ દર્શન કોઈપણ જીવની હત્યાને પાપ માને છે. હું માનું છું કે બધા ધર્મો આ સિદ્ધાંત પર સહમત હશે. સમસ્યા ત્યારે આવે છે જ્યારે આને વ્યવહારમાં લાગુ કરવાનું હોય. આપણે જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરીને જીવાણુઓને મારીએ છીએ. આ એક હિંસા છે, પરંતુ ફરજ પણ છે. એક પાગલ કૂતરાને મારવું એ ન્યૂનતમ હિંસા છે. જો કોઈ જંગલમાં એકાંતમાં રહેતું હોય, તો તે આવી હિંસા નહીં કરે અને ન તો તેની જરૂર છે. પરંતુ જો કોઈ શહેરમાં રહેતું હોય, તો તેના માટે અહિંસાનો સિદ્ધાંત અને ફરજ વચ્ચે વિરોધાભાસની સ્થિતિ ઊભી થશે. આ એટલા માટે કે શહેરમાં રહેતી વ્યક્તિએ પોતાની અને તેના પર નિર્ભર લોકોની રક્ષા પણ કરવાની હોય છે. જો તે કૂતરાને મારે, તો પાપ થશે, અને જો ન મારે, તો તેનાથી પણ મોટું પાપ થશે. આથી, તે ઓછું પાપ પસંદ કરશે જેથી મોટા પાપથી બચી શકે."