RBI ગવર્નરથી વડાપ્રધાન બનવા સુધીની મનમોહન સિંહની સફર, લીધા અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયો

Manmohan Singh passed away : દેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા ડૉ.મનમોહન સિંહનું આજે 92 વર્ષે નિધન થયું છે. તેઓ 2004 થી 2014 સુધી વડાપ્રધાન પદ પર રહ્યા. તેઓ વડાપ્રધાન પહેલા નાણામંત્રી પણ રહી ચુક્યા છે. મનમોહન સિંહ દેશમાં આર્થિક સુધારા માટે જાણીતા છે. પીવી નરસિમ્હા રાવની સરકારમાં નાણાપ્રધાન રહીને તેમણે આર્થિક ક્ષેત્રમાં ઘણા ફેરફારો કર્યા હતા. મનમોહન સિંહની જીવનયાત્રા ઘણી રોમાંચક રહી છે, કારણ કે તેઓ રાજકારણ સિવાય પણ ઘણા હોદ્દા પર રહ્યા છે. તેમણે ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર તરીકે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સાથે પણ કામ કર્યું છે. ચાલો જાણીએ તેમના જન્મદિવસ સાથે જોડાયેલી કેટલીક ખાસ વાતો.

અવિભાજિત ભારતમાં થયો હતો જન્મ

મનમોહન સિંહનો જન્મ 26 સપ્ટેમ્બર 1932ના રોજ અવિભાજિત ભારતમાં થયો હતો. તેમનું જન્મસ્થળ હાલના પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાં છે. તેમણે કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાંથી પોતાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. ત્યારબાદ તેમણે ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી અર્થશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો અને અર્થશાસ્ત્રમાં ડોક્ટરેટની ડિગ્રી મેળવી. રાજનીતિમાં જોડાવા ઉપરાંત મનમોહન સિંહે શૈક્ષણિક કાર્ય પણ કર્યું છે. તેમણે પંજાબ યુનિવર્સિટી, દિલ્હી સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સ અને દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં પણ ભણાવ્યું છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કર્યું કામ 

મનમોહન સિંહ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સાથે પણ કામ કરી ચૂક્યા હતા. તેમણે 1966 થી 1969 દરમિયાન યુનાઈટેડ નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ઈકોનોમિક અફેર્સમાં આર્થિક બાબતોના અધિકારી તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે 1987 થી 1990 સુધી સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં દક્ષિણ કમિશનના મહાસચિવ તરીકે કામ કર્યું. સધર્ન કમિશન એ વિકાસશીલ અર્થતંત્રોની આંતર-સરકારી સંસ્થા છે. તેમણે 1985 થી 1987 સુધી આયોજન પંચના વડા તરીકે સેવા આપી હતી.

RBI ગવર્નરથી PM સુધીની સફર

એક ભારતીય અર્થશાસ્ત્રી તરીકે મનમોહન સિંહની ક્ષમતાને ઓળખીને, તેમને 1982 થી 1985 દરમિયાન ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની ગવર્નરશિપ દરમિયાન દેશના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ઘણા આર્થિક સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ દેશમાં આર્થિક સુધારા માટે જાણીતા છે. તેમને 1991માં પીવી નરસિમ્હા રાવની સરકારમાં નાણામંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ 1998 થી 2004 સુધી રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા હતા.

2004માં જ્યારે દેશમાં કોંગ્રેસની સરકાર બની ત્યારે મનમોહન સિંહને પહેલીવાર વડાપ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ પછી 2009માં ફરી એકવાર કોંગ્રેસે સરકાર બનાવી, જેમાં મનમોહન સિંહને બીજી વખત વડાપ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.