1 નવેમ્બરથી ફોન પર દેખાશે કોલ કરનારનું નામ! સરકારના નવા નિયમોથી શું બદલાશે?
કેન્દ્ર સરકારે ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં મોટો ફેરફાર કરતાં 1 નવેમ્બર, 2026થી કોલ કરનારનું નામ દર્શાવવાની સેવા (Calling Name Presentation – CNAP) શરૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ સુવિધા હેઠળ ફોન પર કોલ આવે ત્યારે નંબરની સાથે કોલ કરનારનું નામ પણ દેખાશે. આ પગલાથી અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલની ઓળખ કરવામાં લોકોને મદદ મળી શકે છે. ખાસ કરીને સ્પામ કોલ અને ખોટી ઓળખ આપીને કરવામાં આવતા કોલ અંગે જાગૃતિ વધારવામાં આ સેવા ઉપયોગી બની શકે છે.
4G અને તેનાથી આગળના નેટવર્ક પર મળશે સુવિધા
13 ઑક્ટોબરના પરિપત્ર અનુસાર, ટેલિકોમ કંપનીઓએ 4G અને તેનાથી નવી પેઢીના નેટવર્ક પર આ સેવાના પરીક્ષણો કર્યા છે. ગ્રાહકોએ આ સુવિધા મેળવવા માટે અલગથી અરજી કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. જોકે, 2G અને 3G નેટવર્ક તેમજ લેન્ડલાઇન માટે આ સેવા લાગુ કરવાની બાબતની અલગથી સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવે ત્યારે શું દેખાશે?
જો કોલ કરનારનો નંબર ફોનમાં સેવ હશે, તો સ્ક્રીન પર સેવ કરેલું નામ દેખાશે. જો નંબર સેવ ન હોય, તો સ્થાનિક કોલ માટે ટેલિકોમ કંપનીના ગ્રાહક રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું નામ દર્શાવવામાં આવશે. વિદેશમાંથી આવતા કોલ પર નામના બદલે “International Call” લખેલું દેખાશે.
નામની સુરક્ષા માટે ખાસ નિયમો
સરકારે કોલરની ઓળખ સાથે ચેડાં ન થાય તે માટે ટેકનિકલ સુરક્ષા (Technical Safeguards) રાખવાની સૂચના આપી છે. ટેલિકોમ કંપનીઓએ એવી વ્યવસ્થા કરવી પડશે કે કોલ પૂરો થયા બાદ નામ ઓળખવા માટેની વિનંતી સંબંધિત માહિતી જાળવી ન રાખવામાં આવે. ઉપરાંત, નેટવર્ક અને ડેટાબેઝની ક્ષમતા પૂરતી રાખવી પડશે, જેથી માહિતી ઝડપથી અને યોગ્ય રીતે મળી શકે.
વ્યવસાયિક ગ્રાહકોને મળશે પસંદગીના નામની સુવિધા
વ્યવસાયિક અથવા મોટા પ્રમાણમાં કનેક્શન ધરાવતા ગ્રાહકો માટે પસંદગીનું નામ (Preferred Name) દર્શાવવાનો વિકલ્પ પણ રહેશે. જોકે, આ નામ માન્ય નોંધાયેલ ટ્રેડમાર્ક (Trademark) અથવા GST પોર્ટલ પર નોંધાયેલા વેપારી નામ સાથે જોડાયેલું હોવું જરૂરી છે. ટેલિકોમ કંપનીએ નામની ચકાસણી કર્યા પછી જ તેને મંજૂરી આપવાની રહેશે.
ફરિયાદ અને ગોપનીયતા અંગે શું નિયમ છે?
ગ્રાહકોની ફરિયાદો નોંધવા અને તેનો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ઉકેલ લાવવા ટેલિકોમ કંપનીઓએ વ્યવસ્થા ઊભી કરવી પડશે. બીજી તરફ, જે ગ્રાહકોએ કોલર ઓળખ છુપાવવાની સુવિધા (CLIR) સક્રિય કરી હશે, તેમનું નામ દર્શાવવામાં નહીં આવે.
આમ, નવી CNAP સેવા લાગુ થતાં ફોન પર કોલ કરનારની ઓળખ કરવી વધુ સરળ બની શકે છે. જોકે, સ્પામ કોલ પર તેની અસર કેટલી થશે તે અમલીકરણ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર નિર્ભર રહેશે.
