Ahmedabad: સાણંદના ખેડૂતોની વ્યથા: પાણી ભરાવાથી 16 વર્ષથી ખેતી અશક્ય, જમીન બની બિનઉપજાઉ

સરકાર દ્વારા કહેવામાં આવે છે કે ખેડૂતો ખેતીમાં ડબલ આવક કરી શકશે પરંતુ સાણંદના ચાચરાવાડી ગામના ખેડૂતો છેલ્લા 16 વર્ષથી કોઈપણ જાતનો પાક લઈ શક્યા નથી અને તેમની જમીન પાણી ભરાવાના કારણે બંજર બની ગઈ છે. અમદાવાદ જિલ્લાના સાણંદ તાલુકાના ચાચરાવાડી વાસણા અને લીલીયાપુરા ગામના ખેડૂતો છેલ્લા 16 વર્ષથી ખેતીમાં ભારે નુકસાનનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ ગામોની લગભગ 1000 વીઘા જમીનમાં વરસાદી અને ઔદ્યોગિક પાણીનો ભરાવો થતાં જમીન બિનફળદ્રુપ બની છે, જેના કારણે ખેડૂતો કોઈ પણ જાતનો પાક લઈ શકતા નથી. આ સ્થિતિએ ખેડૂતોની આજીવિકા પર ગંભીર અસર કરી છે, અને તેઓ મજૂરી કરવા મજબૂર બન્યા છે. ગુજરાત સરકારના ડબલ આવકના દાવા વચ્ચે આ ખેડૂતોની વ્યથા એક ગંભીર પડકાર રજૂ કરે છે.

ખેડૂતોની સમસ્યા

ચાચરાવાડી વાસણા ગામના લગભગ 300 ખેડૂતોની 1000 વીઘા જમીનમાં પાણી ભરાતા ખેતી અશક્ય બની છે. ખેડૂતો મુખ્યત્વે ડાંગરનો પાક ઉગાડતા હતા, જેમાંથી એક વીઘામાંથી ખર્ચ અને મજૂરી બાદ લગભગ 20,000 રૂપિયાની બચત થતી હતી. જોકે, છેલ્લા 16 વર્ષથી પાણી ભરાવાના કારણે કોઈ પાક લઈ શકાયો નથી, જેના પરિણામે ખેડૂતોને દર વર્ષે બે કરોડ રૂપિયા અને 16 વર્ષમાં કુલ 32 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. આ ઉપરાંત, માલધારીઓને પશુઓ માટે ઘાસચારો બહારથી ખરીદવો પડે છે, જે તેમના આર્થિક બોજમાં વધારો કરે છે.

ગેલોપ્સ પાર્કની દિવાલ બની સમસ્યા

ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, ગેલોપ્સ પાર્ક દ્વારા બનાવવામાં આવેલી દિવાલને કારણે વરસાદી પાણીનો નિકાલ થઈ શકતો નથી, જેના પરિણામે તેમના ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહે છે. આ દિવાલ ખેતરોમાં પાણીના ભરાવાનું મુખ્ય કારણ બની છે. આ સમસ્યાને લઈને ખેડૂતોએ વારંવાર વહીવટી તંત્ર અને સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરી, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ કાયમી ઉકેલ મળ્યો નથી.

ગુજરાત હાઈકોર્ટનો આદેશ

ચાર વર્ષ પહેલાં ગુજરાત હાઈકોર્ટે આ મામલે ગંભીર નોંધ લઈને ગુજરાત સરકારને એક મહિનામાં પાણીનો નિકાલ કરવા આદેશ આપ્યો હતો. સાણંદ મામલતદારે પણ  ગેલોપ્સ પાર્કના વહીવટકર્તાઓને આ હુકમનું પાલન કરવા સૂચના આપી હતી. જોકે, આદેશ છતાં સમસ્યાનો કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી, અને ખેડૂતોની જમીન હજુ પણ બિનઉપજાઉ પડી રહી છે. 

સીએમ ઓફિસની કાર્યવાહી

આ મામલે મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયે પણ ધ્યાન આપ્યું છે. સીએમ ઓફિસના આદેશ બાદ શહેરી વિકાસ વિભાગના અધિકારી હિતેશ પટેલ સૈયદ ચાચરાવાડી વાસણા ગામે પહોંચ્યા હતા. તેમણે ટ્રેક્ટરમાં બેસીને ખેતરોમાં ભરાયેલા પાણીનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. ખેડૂતોએ પોતાની રીતે ગેલોપ્સ પાર્કની દિવાલ તોડીને પાણીના નિકાલનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેનું પણ અધિકારીઓએ નિરીક્ષણ કર્યું. અધિકારીએ જણાવ્યું કે, ડ્રોન સર્વે દ્વારા સમસ્યાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે અને ખેડૂતોના ખેતરોમાં પાણીના ભરાવાનો કાયમી ઉકેલ લાવવા વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.

ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાન

ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે ગેલોપ્સ પાર્કની દિવાલને કારણે થતા પાણીના ભરાવાનો કાયમી ઉકેલ લાવવામાં આવે, જેથી તેઓ ફરીથી ખેતી શરૂ કરી શકે. આ સમસ્યાએ ખેડૂતોની આજીવિકા છીનવી લઇ તેમને કંપનીઓમાં મજૂરી કરવા મજબૂર કર્યા છે. 16 વર્ષના આ નુકસાને 300 જેટલા ખેડૂત પરિવારોને આર્થિક રીતે નબળા પાડ્યા છે, અને માલધારીઓ પણ પશુઓના ચારાની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે.

ગુજરાત સરકારના ડબલ આવકના દાવા પર સવાલ

સરકાર દ્વારા ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ ચાચરાવાડી વાસણા અને લીલીયાપુરાના ખેડૂતોની સ્થિતિ આ દાવાને પડકારે છે. જ્યાં ખેડૂતો ખેતી જ કરી શકતા નથી, ત્યાં ડબલ આવકની વાત કેવી રીતે શક્ય બને? ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, જો સરકાર આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નહીં લાવે, તો તેમની આર્થિક સ્થિતિ વધુ ખરાબ થશે.