શું ઈરાન પર પડશે અમેરિકાનો ‘મધર ઑફ ઑલ બોમ્બ’? ટ્રમ્પ 3 નવેમ્બર સુધી કેમ કરી રહ્યા છે રાહ?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવની વચ્ચે ‘મધર ઑફ ઑલ બોમ્બ’ (Mother of All Bombs)ના સંભવિત ઉપયોગની ચર્ચાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે હલચલ મચાવી છે. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકી સેનાએ ઈરાનના ઊર્જા માળખા અને પરમાણુ ઠેકાણાઓ પર હુમલા માટે તૈયાર કરેલા વિકલ્પોમાં આ શક્તિશાળી બોમ્બનો પણ સમાવેશ કર્યો છે. જોકે, આ બોમ્બથી અમેરિકાને તેના સૈન્ય લક્ષ્યો હાંસલ કરવામાં સફળતા મળશે કે નહીં તે અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે.
ઈરાન સામે કેમ થઈ રહી છે આ બોમ્બની ચર્ચા?
CNNના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકી સેનાએ ઈરાન સામે સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી માટે વિવિધ યોજનાઓ તૈયાર કરી છે. તેમાં GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB)નો ઉપયોગ કરવાનો વિકલ્પ પણ સામેલ છે. ઈરાનના પર્વતની અંદર આવેલા શંકાસ્પદ પરમાણુ ઠેકાણા ‘પિકેક્સ માઉન્ટેન’ને સંભવિત નિશાન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
જોકે, અમેરિકી અધિકારીઓને શંકા છે કે આટલો શક્તિશાળી બોમ્બ પણ જમીનની ખૂબ ઊંડાઈમાં બનેલા અને મજબૂત સુરક્ષાવાળા ઠેકાણાઓને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી શકશે કે નહીં. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 3 નવેમ્બરે યોજાનારી મધ્યસત્ર ચૂંટણી પહેલાં ઈરાન પર ફરી હુમલાનો આદેશ નહીં આપવાની વાત કરી હતી.
શું છે ‘મધર ઑફ ઑલ બોમ્બ’ની ખાસિયત?
MOAB અમેરિકાના સૌથી શક્તિશાળી બિનપરમાણુ પરંપરાગત હથિયારોમાંનું એક છે. તેનું વજન આશરે 9,800 કિલોગ્રામ અને લંબાઈ લગભગ 30 ફૂટ છે. તેમાં આશરે 8,480 કિલોગ્રામ H-6 વિસ્ફોટક હોય છે, જે સમાન વજનના TNT કરતાં લગભગ 35 ટકા વધુ ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
આ બોમ્બને ખાસ વ્યવસ્થા દ્વારા C-130 શ્રેણીના વિમાનમાંથી છોડવામાં આવે છે. તેમાં GPS અને ઇનર્શિયલ નેવિગેશન સિસ્ટમની મદદથી નિર્ધારિત લક્ષ્ય તરફ માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ જમીનની સપાટી પર વિશાળ વિસ્તારમાં વિનાશક અસર ઊભી કરવાનો છે; ઊંડા ભૂગર્ભ ઠેકાણાઓને ભેદવાની તેની ક્ષમતા મર્યાદિત હોઈ શકે છે.
ક્યારે બનાવાયો અને પ્રથમ ઉપયોગ ક્યારે થયો?
MOABનો વિકાસ વર્ષ 2003માં કરવામાં આવ્યો હતો. તેને જૂના BLU-82 ‘ડેઝી કટર’ બોમ્બના વધુ આધુનિક અને માર્ગદર્શનક્ષમ વિકલ્પ તરીકે તૈયાર કરાયો હતો. ઇરાક યુદ્ધ દરમિયાન તેનો ઉપયોગ થયો નહોતો.
યુદ્ધમાં તેનો પ્રથમ ઉપયોગ 13 એપ્રિલ, 2017ના રોજ અફઘાનિસ્તાનના નંગરહાર પ્રાંતમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ (ISIS)ના લડવૈયાઓ સામે કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકી સેનાએ ત્યાં આતંકવાદીઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી સુરંગો અને ગુફાઓને નિશાન બનાવી હતી. અફઘાન સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં ISISના 36 લડવૈયાઓ માર્યા ગયા હતા.
હાલ ઈરાન સામે આ બોમ્બના સંભવિત ઉપયોગની ચર્ચા થઈ રહી છે, પરંતુ તેનો વાસ્તવિક ઉપયોગ થશે કે નહીં તે અંગે હજુ કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર થયો નથી.
