ઈરાનને ખબર છે અમેરિકા ક્યાં હુમલો કરશે; પરમાણુ મથકોની ‘કિલ્લેબંધી’ શરૂ, સેટેલાઈટ તસવીરોથી મોટો ખુલાસો

નવી દિલ્હી/તેહરાન: મધ્ય-પૂર્વ (Middle East) માં યુદ્ધની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે. એક તરફ જીનીવામાં પરમાણુ મંત્રણાના ટેબલ પર શાંતિના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ગ્રાઉન્ડ ઝીરો પર વિસ્ફોટક તૈયારીઓ જોવા મળી રહી છે. તાજેતરની સેટેલાઈટ તસવીરોએ દુનિયાભરમાં ફફડાટ ફેલાવ્યો છે, જેમાં ઈરાન પોતાના સૌથી સંવેદનશીલ પરમાણુ મથકોને સુરક્ષિત કરવા માટે જમીનમાં ધરબી રહ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે.

સેટેલાઈટ તસવીરોમાં શું દેખાયું?

'ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સાયન્સ એન્ડ ઈન્ટરનેશનલ સિક્યુરિટી' દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી હાઈ-રિઝોલ્યુશન તસવીરો મુજબ:

• પારચિન મિલિટરી કોમ્પ્લેક્સ: ઈરાન અહીં 'તાલેઘન-2' ફેસિલિટીને માટી અને કોંક્રિટના જાડા પડ નીચે છુપાવી રહ્યું છે.

• નતાન્ઝ અને એસ્ફહાન: ઈરાનના મુખ્ય પરમાણુ પ્લાન્ટ્સમાં ટનલના પ્રવેશદ્વારોને મજબૂત કરવામાં આવી રહ્યા છે જેથી અમેરિકાના હવાઈ હુમલા કે બંકર-બસ્ટર બોમ્બથી બચી શકાય.

• ભૂગર્ભ કિલ્લેબંધી: નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈરાન પોતાના પરમાણુ પ્રોગ્રામને બચાવવા માટે તેને પહાડોની ઊંડાઈમાં લઈ જઈ રહ્યું છે.

અમેરિકાનું શક્તિ પ્રદર્શન: 24 કલાકમાં 50 ફાઈટર જેટ રવાના

અમેરિકાએ ઈરાન પર દબાણ વધારવા માટે ખાડી દેશોમાં પોતાની લશ્કરી હાજરી બમણી કરી દીધી છે:

1. ફાઈટર જેટ્સનો જમાવડો: છેલ્લા 24 કલાકમાં અમેરિકાએ 50થી વધુ F-22, F-35 અને F-16 ફાઈટર જેટ્સ મધ્ય-પૂર્વ તરફ રવાના કર્યા છે.

2. યુદ્ધ જહાજો તૈનાત: અમેરિકી નૌકાદળનું વિમાનવાહક જહાજ USS અબ્રાહમ લિંકન પહેલેથી જ આ વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યું છે.

3. એરિયલ રિફ્યુલિંગ: અમેરિકાએ હવામાં ઈંધણ ભરી શકે તેવા ટેન્કરો પણ તૈનાત કર્યા છે, જે લાંબા સમય સુધી હવાઈ હુમલા કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

રાજદ્વારી મોરચે શું ચાલી રહ્યું છે?

જીનીવામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પરોક્ષ મંત્રણાનો બીજો રાઉન્ડ પૂર્ણ થયો છે.

• ઈરાનનું વલણ: ઈરાની વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી તેઓ પરમાણુ કાર્યક્રમ પર કોઈ બાંધછોડ કરશે નહીં.

• રશિયાની ચેતવણી: રશિયાએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે કે ઈરાન પર હુમલો કરવાના પરિણામો ભયાનક આવશે અને તે આખા ક્ષેત્રને અસ્થિર કરી દેશે.

• દરમિયાન, મંગળવારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે પરોક્ષ વાટાઘાટોના બીજા રાઉન્ડ દરમિયાન, ઈરાને પરમાણુ મુદ્દા અને પ્રતિબંધો હટાવવા પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું. બંને પક્ષો ત્રીજા રાઉન્ડની બેઠકો માટે પણ સંમત થયા. ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઈએ વાટાઘાટો પછી તરત જ જણાવ્યું હતું કે પરમાણુ મુદ્દા પર ઈરાનનો દ્રષ્ટિકોણ, પ્રતિબંધો હળવા કરવા અને કોઈપણ સંભવિત સમજૂતી માટેનું માળખું અમેરિકાને પહોંચાડવામાં આવ્યું છે. ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરનારા વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે બંને પક્ષો ચોક્કસ મુદ્દાઓ પર સૈદ્ધાંતિક રીતે કેટલાક કરારો પર પહોંચવામાં સક્ષમ હતા.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર

યુદ્ધની આશંકાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ 70 ડોલરને પાર કરી ગયા છે. જો તણાવ વધશે તો ભારતમાં પણ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.

આગામી કેટલાક દિવસો દુનિયા માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. શું જીનીવાની મંત્રણા કોઈ શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવશે કે પછી મધ્ય-પૂર્વમાં પરમાણુ કેન્દ્રો પર વિસ્ફોટોનો અવાજ સંભળાશે? સમગ્ર વિશ્વની નજર અત્યારે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન પર ટકેલી છે.