ઈરાને બ્રિટનની રોયલ નેવી, એરફોર્સ અને MI6ને આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કર્યા
ઈરાન અને બ્રિટન વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ (Diplomatic Tension) વધુ ઘેરો બનતો જોવા મળી રહ્યો છે. ઈરાને બ્રિટનની રોયલ નેવી (Royal Navy), રોયલ એરફોર્સ (Royal Air Force) અને વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સી MI6 સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે રવિવારે આ ત્રણેય સંસ્થાઓને આતંકવાદી અથવા શત્રુતાપૂર્ણ સંગઠનો તરીકે જાહેર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ઈરાનના આ નિર્ણયથી બ્રિટનના સૈન્ય અને ગુપ્તચર તંત્ર સાથેના સંબંધોમાં નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. ઈરાનનો આરોપ છે કે બ્રિટન પોતાના સૈન્ય મથકો અને લોજિસ્ટિક સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરીને અમેરિકા અને ઇઝરાયેલને ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં મદદ કરી રહ્યું છે.
બ્રિટન પર ઈરાનના ગંભીર આરોપ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, બ્રિટિશ સૈન્ય મથકો અને લોજિસ્ટિક સુવિધાઓનો ઉપયોગ તેહરાન વિરુદ્ધ અમેરિકી અને ઇઝરાયેલી સૈન્ય અભિયાનોને સહાય પૂરી પાડવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. ઈરાને આ પ્રવૃત્તિઓને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા (International Law) અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટર (UN Charter)ના સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. ઈરાનનો દાવો છે કે બ્રિટનની આ કાર્યવાહી તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું કરી રહી છે. જોકે, આ આરોપો અંગે બ્રિટનની સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા અહીં ઉપલબ્ધ નથી.
બ્રિટનના જૂના નિર્ણયનો ઈરાને આપ્યો જવાબ
ઈરાનની આ કાર્યવાહી પાછળ બ્રિટનનો અગાઉનો નિર્ણય પણ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. બ્રિટને 13 જુલાઈ, 2026ના રોજ ઈરાનની શક્તિશાળી સૈન્ય સંસ્થા ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ને પોતાના સ્ટેટ થ્રેટ્સ એક્ટ (State Threats Act) હેઠળ લાવી હતી. ઈરાને બ્રિટનના આ પગલાને પોતાની સામેની શત્રુતાપૂર્ણ કાર્યવાહી ગણાવી હતી. હવે તેહરાને પણ વળતા પગલાં (Reciprocal Action) તરીકે બ્રિટનની સૈન્ય અને ગુપ્તચર સંસ્થાઓ સામે કાર્યવાહી કરી છે.
MI6 શું છે અને તેનું કામ શું હોય છે?
MI6 એટલે કે સિક્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ (Secret Intelligence Service) બ્રિટનની વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સી છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય વિદેશોમાંથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવાનું છે. આ એજન્સી આતંકવાદી નેટવર્ક, જાસૂસી પ્રવૃત્તિઓ અને દેશની સુરક્ષા સામે ઊભા થતા સંભવિત જોખમો પર નજર રાખે છે. વિદેશમાંથી મળતી ગુપ્ત માહિતીના આધારે તે બ્રિટિશ સરકારને સુરક્ષા સંબંધિત નિર્ણયો લેવામાં મદદ કરે છે.
ઈરાને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો આપ્યો હવાલો
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે પોતાના નિર્ણયનો બચાવ કરતાં જણાવ્યું છે કે આ પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને પારસ્પરિકતાના સિદ્ધાંત (Principle of Reciprocity) હેઠળ લેવામાં આવ્યું છે. મંત્રાલયે ચેતવણી આપી છે કે આ નિર્ણયના કારણે ભવિષ્યમાં જે પણ પરિણામો આવશે તેની સીધી જવાબદારી બ્રિટિશ સરકારની રહેશે. આ ઘટનાક્રમથી ઈરાન અને બ્રિટન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધો વધુ તણાવપૂર્ણ બની શકે છે. ખાસ કરીને એક તરફ બ્રિટન દ્વારા IRGC સામે લેવાયેલાં પગલાં અને બીજી તરફ ઈરાન દ્વારા બ્રિટિશ સૈન્ય તથા ગુપ્તચર સંસ્થાઓ સામે કરવામાં આવેલી જાહેરાતને કારણે બંને દેશો વચ્ચેનો વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. હાલ આ નિર્ણયના વ્યવહારિક પરિણામો શું આવશે અને બ્રિટિશ સરકાર તરફથી કેવો પ્રતિસાદ આપવામાં આવશે તેના પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર છે.
