UPI, WhatsApp... બધું થઈ જશે ઠપ! જો ઈરાને સમુદ્રમાં કાપી નાખી ઈન્ટરનેટ કેબલ
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરીથી સૈન્ય સંઘર્ષ (Military Conflict) વધવાની આશંકા વચ્ચે ડિજિટલ દુનિયા પર પણ ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે ફરી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાના સંકેત આપ્યા છે. બીજી તરફ, અહેવાલો અનુસાર, જો અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ ફરી હુમલો કરશે તો ઈરાન ખાડી વિસ્તારમાં સમુદ્રની અંદર બિછાવેલી ઈન્ટરનેટ કેબલ્સ (Undersea Internet Cables)ને નિશાન બનાવવાની તૈયારી કરી શકે છે. આ કેબલ્સને નુકસાન પહોંચે તો વૈશ્વિક ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પર અસર થવાની શક્યતા છે.
સમુદ્રની અંદર બિછાવેલી કેબલ્સ કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?
આજના ડિજિટલ યુગમાં ઈન્ટરનેટ વગર જીવનની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. UPI પેમેન્ટ, WhatsApp મેસેજિંગ, YouTube વીડિયો, સોશિયલ મીડિયા અને ક્લાઉડ સેવાઓ સહિત અનેક ડિજિટલ સુવિધાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ડેટા નેટવર્ક પર આધારિત છે. દુનિયાના વિવિધ દેશોને જોડવામાં સમુદ્રની અંદર બિછાવેલી ફાઈબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સ (Fiber Optic Cables) મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. વૈશ્વિક ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિકનો મોટો હિસ્સો આ કેબલ્સ મારફતે પસાર થાય છે.
સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ પર કેમ છે નજર?
સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે. અહીંથી તેલ અને ગેસ વહન કરતા જહાજો પસાર થાય છે. આ વિસ્તારની આસપાસ સમુદ્રની અંદર સંચાર કેબલ્સ પણ આવેલી છે, જે મધ્ય પૂર્વ (Middle East), એશિયા અને યુરોપના ડિજિટલ નેટવર્કને જોડે છે. જો આ કેબલ્સને નુકસાન થાય તો અનેક દેશોમાં ઈન્ટરનેટની ઝડપ ઘટી શકે છે અથવા કેટલીક સેવાઓ ખોરવાઈ શકે છે.
UPI, WhatsApp અને AI સેવાઓ પર શું અસર થશે?
જો મહત્વપૂર્ણ કેબલ્સને નુકસાન પહોંચે તો આંતરરાષ્ટ્રીય ડેટા ટ્રાન્સફરમાં વિક્ષેપ આવી શકે છે. તેની અસર WhatsApp, YouTube, સોશિયલ મીડિયા, ક્લાઉડ સ્ટોરેજ અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત સેવાઓ પર પડી શકે છે. ભારતની UPI જેવી ડિજિટલ પેમેન્ટ સેવાઓમાં પણ વિક્ષેપની શક્યતા છે, ખાસ કરીને જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી અથવા સંબંધિત નેટવર્ક પર નિર્ભરતા હોય.
જોકે, એક કે કેટલીક કેબલ્સ કપાઈ જવાથી આખી દુનિયાનું ઈન્ટરનેટ બંધ થઈ જશે એવું જરૂરી નથી. વૈકલ્પિક કેબલ્સ અને અન્ય નેટવર્ક માર્ગો દ્વારા ટ્રાફિકને વાળી શકાય છે, પરંતુ મોટા પાયે નુકસાન થાય તો સમસ્યા ગંભીર બની શકે છે.
વૈશ્વિક ઈન્ટરનેટ માટે મોટો પડકાર
સમુદ્રની અંદરની કેબલ્સને નુકસાન પહોંચાડવું વૈશ્વિક સંચાર વ્યવસ્થા માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. હાલ ઈરાન દ્વારા કેબલ્સને નિશાન બનાવવાની વાત અહેવાલોમાં સંભવિત કાર્યવાહી તરીકે સામે આવી છે; તેને કેબલ્સ કાપી નાખવામાં આવી હોવાની પુષ્ટિ માનવી નહીં. અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવની સ્થિતિમાં આ મુદ્દા પર દુનિયાની નજર રહેશે.
