માર્ગશીર્ષ પૂર્ણિમાએ દત્તાત્રેયના બાળ સ્વરૂપની પૂજા શા માટે કરવામાં આવે છે?  જાણો પૌરાણિક કથાઓ વિશે 

હિંદુ ધર્મમાં માર્ગશીર્ષ માસનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ મહિનામાં  મહત્ત્વપૂર્ણ ઉપવાસ અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.  દત્ત જયંતિ આ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.  માન્યતા અનુસાર, દત્તાત્રેય બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશની ત્રિમૂર્તિનું એક પાસું છે.

પુરાણો અનુસાર આ દેવતાઓએ સમયાંતરે વિશ્વના કલ્યાણ માટે અવતાર લીધો હતો.  દરેકના અનેક અવતાર છે.  પરંતુ, દત્તાત્રેય આ ત્રણ દેવોમાંનો એક અવતાર છે. દત્તાત્રેય પાસે આ ત્રણ દેવોનો હિસ્સો છે.  દંતકથા અનુસાર ભગવાન દત્તાત્રેયનો જન્મ માર્ગશીર્ષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાના દિવસે થયો હતો.  તદનુસાર, દર વર્ષે માર્ગશીર્ષ પૂર્ણિમાના દિવસે, દત્ત જયંતિની ઉજવણી કરતી વખતે દત્તાત્રેયના બાળ સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે.  આ વર્ષે માર્ગશીર્ષ પૂર્ણિમા તારીખ 14 ડિસેમ્બર 2024 છે.  તે પ્રસંગે, ચાલો જાણીએ દત્તાત્રેયની જન્મ કથા.

આવી જ એક વાર્તા દત્ત જયંતિની છે

દંતકથા અનુસાર, એકવાર નારદજી માતા પાર્વતી પાસે ગયા અને દેવી અનુસૂયાના પતિવ્રત ધર્મની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.  આ સમયે ત્યાં હાજર મહિલાઓને ઈર્ષા થવા લાગી.  અને તેઓ ઋષિ અત્રિની પત્ની અનુસૂયાના પતિવ્રતાનું વ્રત તોડવાની ચર્ચા કરવા લાગ્યા.

 તે પ્રમાણે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશની પત્નીઓએ અનુસૂયાને દેવીના પતિવ્રત ધર્મને તોડવા કહ્યું.  તે પ્રમાણે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ સાધ્વીના રૂપમાં અનુસૂયા દેવીના આશ્રમમાં પહોંચ્યા.  દેવી અનુસૂયા ભિક્ષા લઈને આવી હતી, પરંતુ ત્રિદેવ એ ભિક્ષા સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને ખોરાકની ઇચ્છા કરી હતી.  આ સમયે અનુસ્યાને નગ્ન થઇને ખોરાક આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો : સમુદ્રદેવે ભગવાન વિષ્ણુને આપ્યો હતો આ શ્રાપ, જે બન્યો મહાકુંભનું કારણ!

આ જોઈને અનુસૂયા ગુસ્સે થઈ ગઈ, પરંતુ તપસ્યા દ્વારા તેણે ત્રણેયને ઓળખી લીધા અને ત્રણેયને બાળકોમાં પરિવર્તિત કર્યા.  આ પછી ત્રણેયને ભોજન આપવામાં આવ્યું.  માતાની જેમ કાળજી લેવાનું શરૂ કર્યું.  જેમ જેમ થોડા દિવસો વીતી ગયા તેમ તેમ ત્રણેય દેવીઓ ચિંતિત થઈ ગયા કે ત્રિદેવ કેમ પાછા ન આવ્યા.આ પછી, જ્યારે તે ત્રણેય અનુસૂયા પાસે ગયા, ત્યારે તેઓએ ત્રિમૂર્તિને તેના બાળક સ્વરૂપમાં જોયા.  અને તેમણે કરેલા ગુના માટે ક્ષમા માંગીને, તેમણે ત્રિદેવને પાછા ફરવા કહ્યું.  અનુસૂયા દેવીએ ના પાડી.  પછી, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવના મિલનથી, દત્તાત્રેયનો જન્મ થયો અને અનુસૂયા દેવીએ તેમને પુત્ર તરીકે પ્રાપ્ત કર્યા. દત્તાત્રેયના પુત્ર જન્મ પછી, દેવી અનુસૂયાએ તેમની તપસ્યાની શક્તિથી ત્રિદેવને તેમના મૂળ સ્વરૂપમાં પાછા આપ્યા.  પુરાણોમાં ઉલ્લેખ છે કે ભગવાન દત્તાત્રેયનો જન્મ અષાઢમાં થયો હતો.

નોંધ:-   આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.