સમુદ્રદેવે ભગવાન વિષ્ણુને આપ્યો હતો આ શ્રાપ, જે બન્યો મહાકુંભનું કારણ!

 વર્ષ 2025માં પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભનું આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે.  ધાર્મિક કથાઓ અનુસાર, એકવાર સમુદ્ર મંથન દરમિયાન અમૃત બહાર આવ્યું.  આ અમૃત માટે દેવો અને દાનવો વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું. તે જ સમયે, અમૃત કલશ છીનાવવામાં, તે પ્રયાગરાજ, હરિદ્વાર, નાસિક અને ઉજ્જૈન નામના ચાર સ્થળોએ પૃથ્વી પર પડ્યો.  તેથી જ આ સ્થળોએ મહા કુંભ, કુંભ અને અર્ધ કુંભના આયોજનની પરંપરા શરૂ થઈ હતી.  મહાકુંભ અને કુંભના સંગઠનને લઈને ઘણી પૌરાણિક કથાઓ કહેવામાં આવે છે.  તેની ઘટનાની એક વાર્તા શ્રી હરિ, ભગવાન વિષ્ણુ, સમુદ્ર દેવ અને દેવી લક્ષ્મી સાથે સંબંધિત છે.

આ પણ વાંચોઃ Health Tips / શિયાળામાં ઉધરસ અને શરદીથી મળશે રાહત, બસ ચામાં ઉમેરો આ વસ્તુઓ

 પૌરાણિક કથા અનુસાર

 એક દિવસ ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મી ક્ષીરસાગરમાં બેઠા હતા.  ત્યારે સમુદ્રદેવનો પુત્ર શંખ ત્યાં પહોંચ્યો.  શંખ સમુદ્રમાં રહેતા જીવો પાસેથી કર વસૂલવા માટે જવાબદાર હતો.  આ જવાબદારી શંખને તેના પિતા સમુદ્ર દેવે આપી હતી.  તે દરેક પાસેથી શંખ ઉધાર લેતો હતો.  પાતાળ અને નાગલોક પણ સમુદ્રના તળિયે હતા.  તેથી જ તેઓ નિયમ મુજબ કર ચૂકવતા હતા, પરંતુ એકવાર શંખ રાક્ષસોના કાવતરામાં ફસાઈ ગયો અને ભગવાન વિષ્ણુ પાસેથી કર વસૂલવા ગયો.  કંઈક એવું બન્યું કે ભગવાન વિષ્ણુ પાસેથી કર વસૂલવા માટે રાક્ષસોએ શંખના કાન ભર્યા.  રાક્ષસોએ કહ્યું કે તમે બધા પાસેથી કર વસૂલી શકો છો, પરંતુ ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવી લક્ષ્મી પાસેથી નહીં.  રાક્ષસોએ શંખને કહ્યું કે તેઓ માને છે કે આ બંને સમુદ્રમાં નથી રહેતા, પરંતુ તેઓ તમારા પિતા સમુદ્રદેવના રાજ્યની ઉપર રહે છે.

 શંખ ભગવાન વિષ્ણુ પાસેથી કર વસૂલવા પહોંચ્યો

 રાક્ષસોની સલાહ માનીને શંખ ક્ષીરસાગર પાસે પહોંચ્યો અને ભગવાન વિષ્ણુ પાસે કર માંગવા લાગ્યો.  તેણે ભગવાન સાથે દુર્વ્યવહાર કર્યો.  તેણે ભગવાનને કહ્યું કે તમે મારા કરને દબાવી દીધા છે.  આ સાંભળીને ભગવાને કહ્યું, ના શંખ, મેં તારો કોઈ કર ચોરી નથી કર્યો.  ભગવાને કહ્યું કે શંખને પહેલા તેના પિતા પાસેથી નિયમોની માહિતી મેળવવી જોઈએ, પરંતુ શંખને રાક્ષસોએ તેમની વાતથી ગેરમાર્ગે દોર્યા.  તેણે શ્રી હરિની વાત ન સાંભળી.

 ભગવાન વિષ્ણુએ શંખનો વધ કર્યો

 શંખે ભગવાનને કહ્યું કે તું માત્ર ચોરી જ નથી કરતો પણ ચોરી પણ કરે છે.  હવે મને નિયમો સમજાવો.  આટલું કહીને શંખે દેવી લક્ષ્મી તરફ જોયું અને કહ્યું કે તેણે આટલી સુંદર સ્ત્રીને પોતાની પાસે બેસાડી રાખી છે અને તેને કર ભરવાની કોઈ ઈચ્છા નથી.  તેણે ભગવાનને કરના બદલામાં આ સ્ત્રી આપવાનું કહ્યું, આ સાંભળીને ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવી લક્ષ્મી બંને ગુસ્સે થયા.  ભગવાન વિષ્ણુએ કૌમાદી ગદા વડે શંખ પર હુમલો કર્યો અને તેનું મૃત્યુ થયું.

 સમુદ્ર રાજે ભગવાનને શ્રાપ આપ્યો

 સમુદ્રદેવને શંખના મૃત્યુના સમાચાર મળતાં જ તેમનો સ્વભાવ ઊડી ગયો.  આ પછી તે તરત જ ક્ષીરસાગર પાસે પહોંચ્યા અને ભગવાન વિષ્ણુની વાત સાંભળ્યા વિના તેમને શ્રાપ આપ્યો.  તેણે ભગવાનને શ્રાપ આપ્યો કે દેવી લક્ષ્મીના કારણે શ્રી હરિએ તેના પુત્રનો વધ કર્યો હતો.  તેથી દેવી લક્ષ્મી તેમનાથી અલગ થઈને સમુદ્રમાં ભળી જશે.  આ પછી દેવી લક્ષ્મી સમુદ્રમાં ગાયબ થઈ ગયા.  ભગવાને ઘણી વખત સમુદ્ર દેવને દેવી લક્ષ્મીને પરત કરવા વિનંતી કરી, પરંતુ સમુદ્ર દેવે શ્રી હરિની વાત સાંભળી નહીં.

 સાગર મંથન દેવી લક્ષ્મી માટે થયું

 જ્યારે સમુદ્ર દેવતાએ ભગવાનની વાત ન સાંભળી, ત્યારે ભોલેનાથની આજ્ઞા પર શ્રી હરિએ દેવતાઓ અને દાનવો સાથે મળીને સમુદ્ર મંથન કર્યું.  આ મંથન દરમિયાન સમુદ્ર દેવે પોતાના અનેક અમૂલ્ય રત્નો ગુમાવ્યા.  અંતે તેણે હાર સ્વીકારી અને દેવી લક્ષ્મી અને અમૃત કલશ મોકલ્યા.  પછી ભગવાન શ્રી હરિએ ફરી એકવાર દેવી લક્ષ્મી સાથે લગ્ન કર્યા.

 સમુદ્ર દેવ દ્વારા મોકલવામાં આવેલ કલશમાં અમૃત હતું અને તેના કારણે દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું.  તે કલશમાંથી અમૃતનાં ટીપાં પ્રયાગરાજ, હરિદ્વાર, નાસિક અને ઉજ્જૈનમાં પૃથ્વી પર પડ્યાં.  આ ચાર સ્થાનો છે જ્યાં મહા કુંભ, કુંભ અને અર્ધ કુંભ યોજાય છે.

નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.