નવરાત્રીમાં પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ જવ ફેંકવાની ભૂલ ન કરતા: જાણો તેનો સાચો ઉપયોગ અને ધાર્મિક મહત્વ

રાત્રીના પ્રથમ દિવસે ઘટસ્થાપન (કળશ સ્થાપન) સાથે માટીના પાત્રમાં જવ વાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવે છે. આ વિધિ માત્ર સામાન્ય પૂજાનો ભાગ નથી, પરંતુ ઘરમાં સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને મા આદિશક્તિના આશીર્વાદ આકર્ષિત કરવાનો એક પવિત્ર સંકેત માનવામાં આવે છે.

આજના સમયમાં ઘણા લોકો પૂજા સંપન્ન થયા પછી ઉગેલા જવ (જવારા)નું મહત્વ સમજ્યા વિના તેને ગમે ત્યાં પધરાવી કે ફેંકી દે છે, પરંતુ શાસ્ત્રોક્ત માન્યતાઓ અનુસાર આમ કરવું અશુભ ગણાય છે. એવી માન્યતા છે કે નવરાત્રી દરમિયાન ઉગેલા જવારા જેટલા વધુ લીલાછમ અને સ્વસ્થ હોય છે, ઘરમાં તેટલી જ સકારાત્મક ઊર્જા અને સમૃદ્ધિ વધે છે. તેથી પૂજા દરમિયાન જવની યોગ્ય કાળજી રાખવી અને પૂજા પછી તેનો સાચો ઉપયોગ કરવો અત્યંત જરૂરી છે.

ઘટસ્થાપનમાં જવ શા માટે વાવવામાં આવે છે?

પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, જ્યારે બ્રહ્માજીએ સૃષ્ટિનું સર્જન કર્યું ત્યારે પૃથ્વી પર ઉત્પન્ન થયેલો પ્રથમ પાક જવ હતો. આથી તેને ‘પૂર્ણ અન્ન’ અને બ્રહ્માજીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. નવરાત્રીના પ્રારંભે કળશ સ્થાપન સાથે જવ વાવવાથી પૂજા પૂર્ણ અને ફળદાયી બને છે. જવારાનો વિકાસ, તેનો રંગ અને તેની લંબાઈ ભવિષ્યમાં થનારા શુભ કે અશુભ સંકેતો પણ દર્શાવે છે.

પૂજા સંપન્ન થયા પછી જવારાનો યોગ્ય ઉપયોગ:

પૂજા પૂર્ણ થયા પછી ફણગાવેલા જવને જ્યાં-ત્યાં ફેંકી દેવાને બદલે નીચે મુજબ ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે:

પૂજાસ્થાન કે મંદિરમાં સ્થાપિત કરવા: જવારાના થોડા અંકુરને પીળા કપડામાં બાંધીને મંદિર કે ઈશાન ખૂણામાં રાખવાથી ઘરની નકારાત્મક ઊર્જા દૂર થાય છે અને શાંતિ જળવાઈ રહે છે.

તિજોરીમાં મૂકવા: જવના કેટલાક તાજા અંકુરને લાલ વસ્ત્રમાં બાંધીને તિજોરી કે ગલ્લામાં રાખવાથી આર્થિક સ્થિરતા રહે છે અને ધનનો વ્યય અટકે છે.

હવનમાં આહુતિ: નવમીના દિવસે હવન કરતી વખતે થોડી માત્રામાં જવ અને જવારા હવનકુંડમાં અર્પણ કરવાથી વાતાવરણ શુદ્ધ બને છે અને દોષો દૂર થાય છે.

વૃક્ષના મૂળમાં પધરાવવા: જો જવારા વધુ માત્રામાં હોય, તો તેને પીપળો, વડ અથવા તુલસી જેવા પવિત્ર વૃક્ષની જમીનમાં એવી જગ્યાએ ભૂમિગત (દાટી) કરી દો, જ્યાં કોઈનો પગ ન પડે.

પવિત્ર જળમાં વિસર્જન: જો અન્ય કોઈ રીતે ઉપયોગ કરવો શક્ય ન હોય, તો તેને સંપૂર્ણ આદર સાથે વહેતી પવિત્ર નદી કે જળાશયમાં વિસર્જિત કરી દેવા જોઈએ.

જવારા ઉગાડવાની સાચી રીત અને માવજત

પ્રથમ દિવસે માટીના કૂંડા કે છીબલામાં શુદ્ધ માટી પાથરી જવના દાણા સરખી રીતે પાથરો અને ઉપર હળવી માટી નાખી પાણીનો છંટકાવ કરો.

જમીન ભેજવાળી રહે તેટલું જ પાણી છાંટવું, વધુ પડતા પાણીથી જવના મૂળ સડી ન જાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું.

જવારાના ઝડપી અને સારા વિકાસ માટે નિયમિત હળવો પાણીનો છંટકાવ, ફળદ્રુપ માટી અને અનુકૂળ તાજગીભર્યું વાતાવરણ જરૂરી છે.