'અમે ખૂબ ગરીબ છીએ, રહેવા માટે ઘર નથી', 55 વર્ષે 17મા બાળકને જન્મ આપતી માતાની વ્યથા

વસ્તી નિયંત્રણ માટે વર્ષો પહેલાં સરકારે 'હમ દો, હમારે દો'નો નારો આપ્યો હતો. લોકોને જાગૃત કરવા માટે આરોગ્ય વિભાગ દર વર્ષે કરોડો રૂપિયા ખર્ચે છે અને મોટા-મોટા દાવા કરે છે. પરંતુ રાજસ્થાનના ઉદયપુરના આદિવાસી વિસ્તાર ઝાડોલમાંથી એક એવો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જે આ દાવાઓની પોલ ખોલી રહ્યો છે.

55 વર્ષની ઉંમરે 17મા બાળકનો જન્મ

ઝાડોલના આદિવાસી બાહુલ્ય વિસ્તારના સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. અહીં 55 વર્ષની મહિલા રેખા કાલબેલિયાએ તેના 17મા બાળકને જન્મ આપ્યો છે. રેખા આ પહેલાં 16 બાળકોની માતા બની ચૂકી છે. જોકે, તેમના 4 દીકરા અને 1 દીકરીનું જન્મ બાદ મૃત્યુ થયું હતું. રેખાના પાંચ બાળકોના લગ્ન થઈ ચૂક્યા છે અને તેમના પોતાના બાળકો પણ છે.

પરિવાર પાસે રહેવા માટે ઘર નથી

હોસ્પિટલમાં આ સમાચાર ફેલાતાની સાથે જ લોકોમાં ચર્ચાનો વિષય બની ગયો. રેખાના પતિ કવારા કાલબેલિયા કહે છે કે તેમની પાસે રહેવા માટે ઘર નથી અને ખૂબ જ મુશ્કેલીથી જીવી રહ્યા છે. પોતાના બાળકોને ખવડાવવા માટે, તેમણે શાહુકાર પાસેથી 20% વ્યાજે પૈસા લેવા પડ્યા. તેમણે અત્યાર સુધી લાખો રૂપિયા ચૂકવી દીધા છે, પરંતુ વ્યાજ પૂર્ણ ચૂકવવામાં આવ્યું નથી.

કચરો એકઠો કરીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવતો આ પરિવાર શિક્ષણના નામે પોતાના બાળકોને શાળાએ પણ મોકલી શક્યો નહીં. પીએમ આવાસ યોજના હેઠળ ઘર બનાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ આજે બાળકો સહિત આખો પરિવાર બેઘર છે કારણ કે જમીન તેમના નામે નથી. કવારાએ કહ્યું કે અમારી પાસે બાળકોના ભોજન અને લગ્ન માટે પૂરતા સંસાધનો નથી. શિક્ષણ અને ઘરની સમસ્યાઓ અમને દરરોજ પરેશાન કરે છે.   પતિને નસબંધી વિશે જાગૃત કરવામાં આવશે   ઝાડોલ કોમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટરના ગાયનેકોલોજિસ્ટ રોશન દારંગીએ જણાવ્યું કે જ્યારે રેખાને દાખલ કરવામાં આવી ત્યારે પરિવારે તેમને કહ્યું કે તે તેમનું ચોથું બાળક છે. બાદમાં ખબર પડી કે આ તેમનું 17મું બાળક છે. હવે રેખા અને તેના પતિને નસબંધી વિશે જાગૃત કરવામાં આવશે. જેથી ભવિષ્યમાં આવી પરિસ્થિતિઓ ટાળી શકાય.   એક તરફ સરકારો 21મી સદીમાં દેશને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાનો સંકલ્પ લઈ રહી છે, તો બીજી તરફ ઉદયપુર જિલ્લાના ખૂબ જ પછાત આદિવાસી વિસ્તારમાં રહેતી એક મહિલા તેના 17મા બાળકને જન્મ આપી રહી છે. તેને સરકારી વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતા કહો કે રેખા અને કવારા જેવા લોકોની નિરક્ષરતા. એક વાત સ્પષ્ટ છે કે જ્યાં સુધી આદિવાસી વિસ્તારો અને ગામડાઓનો સર્વાંગી વિકાસ ન થાય ત્યાં સુધી આપણે આંકડાઓમાં વિકસિત દેખાઈ શકીએ છીએ, પરંતુ જમીન પરનું વાસ્તવિક ચિત્ર બદલાશે નહીં.