રાજીવ ગાંધીના ગુનેગારોને છોડવામાં આવ્યા હતા તો મને કેમ નહીં?', કેદીની વાત સાંભળીને SCએ આપ્યો મહત્વનો નિર્ણય

પોતાની પત્નીની હત્યાના આરોપમાં 30 વર્ષથી જેલમાં રહેલા 84 વર્ષના એક વ્યક્તિએ આજીવન કેદને મૃત્યુદંડ કરતાં પણ ખરાબ ગણાવી છે. આના પર તેણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. 

વિગતો અનુસાર સ્વામી શ્રદ્ધાનંદ ઉર્ફે મુરલી મનોહર મિશ્રાએ મુક્તિ માટે વિનંતી કરતા કહ્યું કે તે સતત 30 વર્ષથી કોઈપણ પેરોલ વિના જેલમાં છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન તેમની સામે કોઈ પ્રતિકૂળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો નથી.

જસ્ટિસ રામકૃષ્ણન ગવઈ, જસ્ટિસ પીકે મિશ્રા અને જસ્ટિસ કેવી વિશ્વનાથનની બેન્ચે જેલમાંથી મુક્તિ મેળવવાની રિટ પિટિશન ફગાવી દીધી હતી. જો કે, ખંડપીઠે સુપ્રીમ કોર્ટના જુલાઈ 2008ના ચુકાદાની સમીક્ષાની માંગ કરતી તેમની અલગ અરજી પર સુનાવણી કરવા સંમત થયા હતા, જેમાં તેમને તેમના બાકીના જીવન માટે જેલમાંથી મુક્ત ન કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ખંડપીઠે કહ્યું, 'તમે તેને ફાંસીમાં પરિવર્તિત કરવા માંગો છો?' દોષિતના વકીલે કહ્યું કે જો શક્ય હોય તો આજની તારીખે ફાંસી આપવી એ વધુ સારી સ્થિતિ હશે.

બેન્ચે પૂછ્યું, 'તમે તમારા અસીલ સાથે વાત કરી છે?' વકીલે જવાબ આપ્યો, 'મેં તેની સાથે વાત કરી નથી.' તેમણે દલીલ કરી હતી કે શ્રદ્ધાનંદને આપવામાં આવેલી આવી સજા તત્કાલીન ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ આપવામાં આવી નથી. આરોપીઓ તરફથી હાજર રહેલા એડવોકેટ વરુણ ઠાકુરે જણાવ્યું હતું કે આ કેસમાં દોષિત ઠરાવ ન્યાયિક કબૂલાત પર આધારિત છે. ખંડપીઠે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું, 'હવે, શું આપણે કેસ ફરીથી ખોલવો જોઈએ?' ખંડપીઠે કહ્યું કે કર્ણાટક હાઈકોર્ટની સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ તેમની સજાને યથાવત રાખી છે.

કોર્ટે કહ્યું કે, 'કોઈપણ આરોપીને દોષિત ઠરાવ્યાના આધારે મૃત્યુદંડની માંગ કરવાનો અધિકાર નથી. તમે તમારો જીવ નહીં લઈ શકો. આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કરવો એ પણ ગુનો છે તેથી તમે એમ ન કહી શકો કે કોર્ટે મૃત્યુદંડ આપવો પડશે. કોર્ટ યોગ્ય સજા આપશે. દોષિતના વકીલે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલી સજા ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડની કલમ 432 હેઠળ અકાળે મુક્તિ માટે અરજી દાખલ કરવાના શ્રદ્ધાનંદના અધિકારને અવરોધે છે. બેન્ચે કહ્યું, 'આ સજા (આજીવન કેદ) તમને ફાંસીમાંથી બચાવવા માટે આપવામાં આવી હતી.'

રાજીવ ગાંધીની હત્યાના ગુનેગારોને પણ ફર્લો અને પેરોલ આપવામાં આવી હતી

વકીલે કહ્યું કે જો આ મૃત્યુદંડમાંથી મુક્તિ છે, તો તે મૃત્યુથી વધુ ખરાબ ન હોવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે પૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની હત્યાના ગુનેગારોને પણ ફર્લો અને પેરોલ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ શ્રદ્ધાનંદને  આનો પણ અધિકાર નથી. દોષિતના વકીલે બંધારણની કલમ 14 (કાયદા સમક્ષ સમાનતા) અને કલમ 21 (જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ)ના કથિત ઉલ્લંઘનનો ઉલ્લેખ કર્યો. બેન્ચે અરજી ફગાવી દીધી હતી કે તેણે અગાઉ પણ રિટ પિટિશન દાખલ કરી હતી.

શ્રદ્ધાનંદના વકીલે ઘટના પર આધારિત OTT પ્લેટફોર્મ પર રિલીઝ થયેલી વેબ સિરીઝનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેણે કહ્યું, 'મેં (ગ્રાહક) ગુનો કર્યો છે. ભૂલી જવાના મારા અધિકારનું શું થશે?' રિવ્યુ પિટિશન પર સુનાવણી દરમિયાન શ્રદ્ધાનંદના વકીલે કહ્યું કે જેલમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન તેમની વિરુદ્ધ કોઈ પ્રતિકૂળ રિપોર્ટ નથી આવ્યો અને તેમને શ્રેષ્ઠ કેદી માટે પાંચ એવોર્ડ પણ મળ્યા હતા. બેંચ રિવ્યુ પિટિશનની સુનાવણી કરવા સંમત થઈ હતી અને કર્ણાટક રાજ્ય અને અન્ય લોકો પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો. બેન્ચે અરજી પર ચાર અઠવાડિયા પછી સુનાવણી નક્કી કરી છે.

શ્રદ્ધાનંદની પત્ની શકરેહ તે સમયના મૈસુર રજવાડાના ભૂતપૂર્વ દીવાન સર મિર્ઝા ઈસ્માઈલની પૌત્રી હતી. તેમના લગ્ન એપ્રિલ 1986માં થયા હતા અને શેકરેહ મે 1991ના અંતમાં અચાનક ગાયબ થઈ ગયા હતા. માર્ચ 1994માં, સેન્ટ્રલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ, બેંગલુરુએ શેકરેહના ગુમ થવા અંગેની ફરિયાદની તપાસ હાથ ધરી હતી. સઘન પૂછપરછ દરમિયાન શ્રદ્ધાનંદે પત્નીની હત્યા કર્યાની કબૂલાત કરી હતી. શેકરેહના મૃતદેહને બહાર કાઢવામાં આવ્યો હતો અને આ કેસમાં શ્રદ્ધાનંદની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.