IIT બોમ્બેના વિદ્યાર્થીઓએ નાટકમાં કર્યું રામ-સીતાનું અપમાન, સંસ્થાએ ફટકાર્યો 1.20 લાખનો દંડ

મુંબઈથી એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી (IIT) બોમ્બેએ એક વિદ્યાર્થી પર 1.2 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો છે. હકીકતમાં, આ વર્ષે માર્ચમાં આયોજિત સંસ્થાના પરફોર્મિંગ આર્ટ ફેસ્ટિવલ દરમિયાન 'રાહોવન' નામના નાટકમાં ભાગ લેનાર વિદ્યાર્થી પર એક સેમેસ્ટરની ફી સમકક્ષ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે

રામાયણ પર આધારિત આ નાટકનો વિદ્યાર્થીઓના એક વર્ગ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓએ આરોપ લગાવ્યો કે તે હિંદુ ધર્મ પ્રત્યે અપમાનજનક છે. તે રામ અને સીતા પ્રત્યે અપમાનજનક છે.

આ કેસમાં ઓછામાં ઓછા સાત અન્ય વિદ્યાર્થીઓને પણ સજા કરવામાં આવી હતી. હાલમાં તેમને કેટલી સજા અને દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે તે જાણી શકાયું નથી. તે જ સમયે, IIT બોમ્બેના પ્રવક્તાએ આ સમગ્ર મામલે કંઈપણ કહેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

4 જૂને નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી

IIT બોમ્બેએ 4 જૂને વિદ્યાર્થીને નોટિસ આપીને દંડ ભરવા માટે કહ્યું હતું. નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 1.20 લાખ રૂપિયાનો દંડ 20 જુલાઈ, 2024ના રોજ વિદ્યાર્થી બાબતોના ડીનની ઓફિસમાં જમા કરાવવાનો છે. અગાઉ, નાટક અંગેની ફરિયાદોના નિરાકરણ માટે 8 મેના રોજ શિસ્ત સમિતિની બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. સંબંધિત વિદ્યાર્થીએ બેઠકમાં ભાગ લીધો અને ચર્ચાઓના આધારે સમિતિએ સજાના પગલાંની ભલામણ કરી.

આ જૂથે વિરોધ કર્યો હતો

નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ સજાનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ વધુ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે. IIT B for India દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર નોટિસ શેર કરવામાં આવી હતી, જે IIT બોમ્બે કેમ્પસ સ્થિત એક જૂથ છે જે ભારતીય સંસ્કૃતિના મૂલ્યોને જાળવી રાખવાનો દાવો કરે છે.

આ જૂથે જ નાટકનો વિરોધ કર્યો હતો. બાદમાં સંસ્થાની કાર્યવાહીને આવકારી હતી. ગ્રુપે પોસ્ટમાં લખ્યું હતું કે આ નાટકમાં રામાયણને અપમાનજનક રીતે બતાવવામાં આવ્યું છે. આ વિદ્યાર્થીઓએ ભગવાન રામ, માતા સીતા અને ભગવાન લક્ષ્મણની ઉપહાસ કરવા માટે શિક્ષણની સ્વતંત્રતાનો દુરુપયોગ કર્યો હતો.

આઠ વિદ્યાર્થીઓ સામે કાર્યવાહી

જે વિદ્યાર્થીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી તેઓએ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. હાલમાં તેના સાથી ખેલાડીઓએ પુષ્ટિ કરી હતી કે આ મહિનાની શરૂઆતમાં દંડ લાદવામાં આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું હતું કે નાટકમાં સામેલ આઠ વિદ્યાર્થીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, જેમાં જુલાઈમાં સ્નાતક થયેલા વિદ્યાર્થીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. સ્નાતક થયેલા વિદ્યાર્થીઓને ભારે દંડ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે અભ્યાસ ચાલુ રાખનારા વિદ્યાર્થીઓને ઓછો દંડ કરવામાં આવ્યો હતો અને હોસ્ટેલમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.

31 માર્ચની ઘટના

નોંધનીય છે કે આ નાટક આ વર્ષે 31 માર્ચે IIT બોમ્બેના ઓપન-એર થિયેટરમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 8મી એપ્રિલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર
'આઈઆઈટી બી ફોર ઈન્ડિયા' એ નાટકને ભગવાન રામ અને રામાયણની ઠેકડી ગણાવતા તેની નિંદા કરી. હતી. 

અન્ય વિદ્યાર્થીઓએ શું કહ્યું?

જો કે, સંસ્થાના ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ દાવો કર્યો છે કે કડક પગલાં લેવાની જરૂર નથી. એક વિદ્યાર્થીએ જણાવ્યું હતું કે આ નાટક આદિવાસી સમાજ પર નારીવાદનું પરિપ્રેક્ષ્ય હતું અને પ્રેક્ષકો અને નિર્ણાયકો દ્વારા તેની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. પરંતુ સંસ્થાના અધિકારીઓએ આ મુદ્દે કશું કહ્યું ન હતું. અન્ય એક વિદ્યાર્થીએ કહ્યું કે સંસ્થાએ સમજાવવું જોઈએ કે કેવી રીતે કાર્યવાહી સંબંધિત ગોપનીય દસ્તાવેજો સોશિયલ મીડિયા પર લીક થયા.