વક્ફ સંપત્તિની નોંધણીની આજે ડેડલાઈન, હજુ પણ 50%થી વધુ કામ બાકી, હવે શું?

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 6 જૂને દેશભરમાં આશરે 8.8 લાખ વક્ફ મિલકતોના ડિજિટલ રેકોર્ડ બનાવવા માટે શરૂ કરાયેલું 'UMMEED' પોર્ટલ પર નોંધણી પ્રક્રિયા ધીમી પડી ગઈ છે. ડેડલાઇનના એક દિવસ પહેલા પણ ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, કર્ણાટક અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોમાં સૌથી વધુ વક્ફ મિલકતો ધરાવતા રાજ્યોમાં માત્ર 10થી 35 ટકા મિલકતો જ પોર્ટલ પર નોંધાઈ છે.

જોકે, આની સરખામમીએ પંજાબે સૌથી સારૂ પ્રદર્શન કર્યું છે, જ્યાં લગભગ 80% વક્ફ સંપત્તિ સાથે જોડાયેલા રેકર્ડ અપલોડ થઈ ચુક્યા છે. જોકે, પંજાબમાં વક્ફ સંપત્તિઓની બદલે વક્ફ એસ્ટેટ્સની નોંધણી કરવામાં આવી રહી છે. જેનો અર્થ છે કે, એસ્ટેટમાં અનેક સંપત્તિઓ સામેલ થઈ શકે છે, જે પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે. 

દરેક રાજ્યની સ્થિતિ અને પડકાર

ઉત્તર પ્રદેશ - સૌથી વધુ વક્ફ મિલકતો, ફક્ત 35% અપલોડ થઈ

દેશમાં સૌથી વધુ વક્ફ મિલકતો ઉત્તર પ્રદેશમાં છે - કુલ 1.4 લાખ.

સુન્ની વક્ફ બોર્ડ: અપલોડ કરાયેલ 1.26 લાખ મિલકતોમાંથી 36% (45,574)
શિયા વક્ફ બોર્ડ: અપલોડ કરાયેલ 15,386 મિલકતોમાંથી 18.9% (2,909)

અહેવાલો અનુસાર, અધિકારીઓ કહે છે કે ઘણી મિલકતો સદીઓ જૂની છે અને તેમના મૂળ દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ નથી. 20મી સદીની શરૂઆતમાં નોંધાયેલા વક્ફ કાગળો ક્યાંથી શોધી શકીએ? તેઓ મહેસૂલ રેકોર્ડમાં વક્ફ તરીકે સૂચિબદ્ધ છે, પરંતુ પોર્ટલ પરિવર્તન અથવા નોંધણી માટે દસ્તાવેજોની માંગ કરી રહ્યું છે. 

બોર્ડના અધ્યક્ષ ઝફર ફારૂકીએ પણ સ્વીકાર્યું કે, સમયમર્યાદા પહેલાં નોંધણી પૂર્ણ કરવી અશક્ય છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ઉત્તર પ્રદેશ સિવાય બિહાર એકમાત્ર રાજ્ય છે જ્યાં સુન્ની અને શિયા બોર્ડ અલગ છે અને અન્ય તમામ રાજ્યોમાં એક જ વક્ફ બોર્ડ છે.

પશ્ચિમ બંગાળ - 12% નોંધણી, ટેક્નિકલ અને ભાષાકીય સમસ્યાઓ

પશ્ચિમ બંગાળમાં કુલ 80,480 વક્ફ મિલકતોમાંથી માત્ર 10,000 એટલે કે 12%, નોંધાયેલું છે.

મુખ્ય કારણો:

ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મુતાવલ્લીઓ પાસે ટેકનિકલ જ્ઞાનનો અભાવ છે.
પોર્ટલ ફક્ત અંગ્રેજીમાં છે, જ્યારે મોટાભાગના મુતાવલ્લીઓ અંગ્રેજી જાણતા નથી.
જમીન માપન એકમોમાં તફાવત છે. બંગાળમાં એક વીઘા અલગ છે અને બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં અલગ છે.
ટીએમસી સરકારે ઘણા મહિનાઓ સુધી વક્ફ સુધારા કાયદાને લાગુ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ બાદમાં વહીવટીતંત્રે અપલોડ કરવાનું શરૂ કર્યું.

કર્ણાટક -10% નોંધણી, સર્વર વારંવાર ક્રેશ થવું

65,242 વક્ફ મિલકતોમાંથી માત્ર 6,000 અપલોડ કરવામાં આવી છે.
અધિકારીઓના મતે: પોર્ટલ વારંવાર ક્રેશ થાય છે. મિલકત અપલોડ કરવામાં 10-15 મિનિટ લાગે છે. સરકારે આ માટે પગલાં લેવા જોઈએ.
પંજાબ - 80% નોંધણી, અલગ મોડેલને કારણે ઝડપ

કુલ 25,000 વક્ફ મિલકતોમાંથી 20,000 નોંધાયેલી છે.

કારણ:

અહીં કોઈ મુતાવલ્લી નથી - બોર્ડ બધી મિલકતોનું સીધું સંચાલન કરે છે.
સંપત્તિ નહીં પણ એસેટ્સ અપલોડ કરવામાં આવી રહી છે, જે સરળ છે.

તમિલનાડુ - 10% નોંધણી, દસ્તાવેજો અસ્પષ્ટ

66,092 મિલકતોમાંથી લગભગ 6,000 મિલકતો અપલોડ કરવામાં આવી છે. તમિલનાડુ વક્ફ બોર્ડના ચેરમેન નવસ કાનીએ જણાવ્યું હતું કે, "મોટાભાગના મુતાવલ્લીઓમાં ટેક્નિકલ સપોર્ટનો અભાવ છે. ઘણી મિલકતોના દસ્તાવેજો અસ્પષ્ટ અથવા અપૂર્ણ છે. સરકાર દ્વારા સંપૂર્ણ જમીન સર્વેક્ષણ વિના, સચોટ રેકોર્ડ તૈયાર કરવા મુશ્કેલ છે."

કેન્દ્ર સરકારની સ્થિતિ અને રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ

વક્ફ સંશોધન કાયદા હેઠળ નોંધણીનો સમયગાળો કાયદાકીય રીતે નિશ્ચિત છે, તેથી કેન્દ્ર સરકારે સમયમર્યાદા લંબાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે. લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ કહ્યું, "હું કાયદામાં સંશોધન કર્યા વિના તારીખ બદલી શકતો નથી. ફક્ત વક્ફ ટ્રિબ્યુનલ જ ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં સમય લંબાવી શકે છે."

સાંસદો અને સંગઠનોની માંગ

સપા સાંસદ મોહિબુલ્લાહ નદવીએ કહ્યું કે, "ઉત્તર પ્રદેશમાં 70% મિલકતો નોંધાયેલી નથી... સર્વર ડાઉન છે... એવું લાગે છે કે ધાર્મિક અધિકારો નાબૂદ કરવામાં આવ્યા છે." કોંગ્રેસના સાંસદ ઇમરાન મસૂદે કહ્યું કે ટેક્નિકલ સમસ્યાઓના કારણે મુસ્લિમો ચિંતિત છે.

સુપ્રીમ કોર્ટનું વલણ

સુપ્રીમ કોર્ટે સમયમર્યાદા લંબાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, વક્ફ ટ્રિબ્યુનલ એકમાત્ર એવી વ્યક્તિ હોવી જોઈએ જે રાહત આપી શકે. હવે, જો સમયમર્યાદા પૂરી ન થાય, તો બોર્ડ અને મુતાવલ્લી રાજ્ય વક્ફ ટ્રિબ્યુનલનો સંપર્ક કરી શકે છે અને તેમના કારણો સમજાવી શકે છે. આ બોર્ડ સમયમર્યાદા લંબાવી શકે છે. જોકે, બોર્ડ ચિંતિત છે. તેઓ માને છે કે ટ્રિબ્યુનલ હજારો અરજીઓનો કેવી રીતે સંભાળશે?