સોમનાથ મંદિર અમૃત પર્વ: મંદિરના શિખરનો આજે થશે ભવ્ય કુંભાભિષેક, 75 વર્ષ પહેલાં થયું હતું પુનનિર્માણ

ભગવાન શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોમાંના પ્રથમ ગણાતા સોમનાથ મંદિરમાં આજે, ૧૧ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ ઇતિહાસ રચાશે. મંદિરના પ્રતિષ્ઠા અને પુનર્નિર્માણના ૭૫ વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે 'સોમનાથ અમૃત પર્વ' નામનો એક ભવ્ય ઉત્સવ યોજાઈ રહ્યો છે. આ ખાસ પ્રસંગે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપશે અને મંદિરના ૯૦-મીટર ઊંચા શિખર પર થનારા પ્રથમ *કુંભાભિષેકમ* (પ્રતિષ્ઠા સમારોહ)ના સાક્ષી બનશે. આ પ્રસંગને ઉજવવા માટે, મંદિર સંકુલને ખાસ શણગારવામાં આવ્યું છે, અને આ ઐતિહાસિક ક્ષણને જોવા માટે દેશભરમાંથી ભક્તો સોમનાથ આવી રહ્યા છે.

૧૧ પવિત્ર સ્થળોના પાણીનો ઉપયોગ કરીને શિલા પર સૌપ્રથમ ‘કુંભાભિષેકમ’

સોમનાથ અમૃત પર્વનું સૌથી મોટું આકર્ષણ મંદિરના શિલા પર કરવામાં આવનાર ઉદ્ઘાટન ‘કુંભાભિષેકમ’ (ધાર્મિક અભિષેક) છે. અહેવાલો અનુસાર, આ અભિષેક સમારોહ ૧૧ પવિત્ર તીર્થસ્થળોમાંથી મેળવેલા પાણીનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવશે. આ હેતુ માટે, એક વિશાળ *કળશ* (ધાર્મિક ઘડો) ખાસ બનાવવામાં આવ્યો છે અને આ પવિત્ર પાણીથી ભરવામાં આવ્યો છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે આ ધાર્મિક વિધિ ખાસ શુભ સમય (*મુહૂર્ત*) દરમિયાન, વૈદિક મંત્રોના જાપ વચ્ચે કરવામાં આવશે. એક વિશાળ ક્રેનની મદદથી, *કળશ* ને મંદિરના ૯૦-મીટર ઊંચા શિલા પર ફરકાવવામાં આવશે, જ્યાં પૂજારીઓ અને વૈદિક વિદ્વાનો યોગ્ય રીતે અભિષેક સમારોહ કરશે.

કુંભાભિષેકમ શું છે?

કુંભભિષેકમને હિન્દુ મંદિર પરંપરામાં ખૂબ જ પ્રાચીન અને પવિત્ર વિધિ માનવામાં આવે છે. આ વિધિ મંદિરની આધ્યાત્મિક શક્તિ અને ઉર્જાને ફરીથી જાગૃત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવે છે. તેમાં મંદિરના શિખર (શિખર), અંતિમ (કળશ) અને ગર્ભગૃહ (ગર્ભગૃહ) માં સ્થાપિત દેવતાની મૂર્તિનો પવિત્ર જળ, ઔષધીય વનસ્પતિઓ અને મંત્રો દ્વારા ઔપચારિક અભિષેક કરવામાં આવે છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતના મંદિરોમાં કુંભભિષેકમની પરંપરા ખાસ કરીને પ્રખ્યાત છે, ત્યારે સોમનાથ મંદિરના શિખર પર પહેલી વાર આ પ્રકારનો કાર્યક્રમ યોજાઈ રહ્યો છે તે આને એક ઐતિહાસિક પ્રસંગ બનાવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, કુંભભિષેકમ મંદિરની દૈવી ઉર્જા અને સકારાત્મક શક્તિને અનેકગણી વધારે છે.

૭૫ વર્ષ પહેલાં પુનર્નિર્માણ થયું હતું

સોમનાથ મંદિરનો ઇતિહાસ હજારો વર્ષો સુધી ફેલાયેલો છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, ચંદ્ર દેવ - જેને 'સોમ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે - એ આ જ સ્થળે ભગવાન શિવની તપસ્યા કરી હતી; પરિણામે, આ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ તરીકે ઓળખાવા લાગ્યું. ઋગ્વેદ તેમજ અન્ય અસંખ્ય પ્રાચીન ગ્રંથોમાં આ મંદિરનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. ઇતિહાસ દરમ્યાન, વારંવાર આક્રમણોને કારણે મંદિરને નુકસાન થયું હતું, છતાં દરેક પ્રસંગે તેનું પુનર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતની સ્વતંત્રતા પછી, રાષ્ટ્રના "લોખંડી પુરુષ" સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે સોમનાથ મંદિરનું પુનર્નિર્માણ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. ત્યારબાદ, મંદિરનું પુનર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું, અને ૧૧ મે, ૧૯૫૧ ના રોજ, ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે તેની *પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા* (પ્રતિષ્ઠા સમારોહ) કર્યો. હવે, તે ઐતિહાસિક દિવસથી ૭૫ વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે, *અમૃત પર્વ* ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે.

સોમનાથ મંદિરનું ધાર્મિક મહત્વ

સોમનાથ મંદિર હિન્દુ આસ્થાના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે ઊભું છે. તે બાર જ્યોતિર્લિંગોમાં સૌથી આગળ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ મંદિરમાં પ્રાર્થના અને દર્શન કરવાથી ભક્તોના દુઃખ દૂર થાય છે અને તેમના જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. દર વર્ષે, લાખો ભક્તો ભગવાન શિવના આશીર્વાદ મેળવવા માટે આ સ્થળે ઉમટી પડે છે. હવે, સોમનાથ *અમૃત પર્વ* 2026 આ ઐતિહાસિક મંદિરની ભવ્ય ગાથામાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરવા માટે તૈયાર છે.