ગુજરાતમાં કાળા નાણાંનું મોટું નેટવર્ક? કોઈ ઓળખતું પણ નથી એવા પક્ષોને અબજોનું ફંડ, મની લોન્ડરિંગની આશંકા!

ગુજરાતના રાજકીય ફંડિંગ (Political Funding)ને લઈને એક ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. એસોસિયેશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ (ADR)ના અહેવાલના આધારે રજૂ કરાયેલા આંકડા મુજબ, રાજ્યના છ નાના રજિસ્ટર્ડ પરંતુ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોને પાંચ વર્ષ દરમિયાન કુલ આશરે ₹2,692 કરોડનું ફંડ મળ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આમાંથી કેટલાક પક્ષોને ચૂંટણીમાં ખૂબ જ ઓછા મત મળ્યા હોવા છતાં તેમના ખાતામાં કરોડો રૂપિયાનું દાન જમા થયું હોવાનું કહેવાય છે.

આ આંકડાઓને કારણે રાજકીય પક્ષોને મળતા દાનના સ્ત્રોત, ચૂંટણી ખર્ચ અને ટેક્સ મુક્તિના નિયમોના સંભવિત દુરુપયોગ અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. જોકે, આ બાબતો અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ તપાસ બાદ જ આવી શકે છે.

ગુજરાતના 6 પક્ષોની આવકનો હિસાબ

ADRના અહેવાલ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2020-21થી 2024-25 દરમિયાન આ છ પક્ષોની કુલ આવક ₹2,692.13 કરોડ નોંધાઈ છે. પક્ષવાર વિગતો આ પ્રમાણે છે:

આ આંકડા ADRના વિશ્લેષણ અને જાહેર કરાયેલા નાણાકીય અહેવાલો પર આધારિત છે.

માત્ર 140 મત મેળવનાર પક્ષને ₹211 કરોડની આવક

આ સમગ્ર મામલામાં સૌરાષ્ટ્ર જનતા પક્ષનું ઉદાહરણ ખાસ ચર્ચામાં છે. અમદાવાદ મિરરના અહેવાલ મુજબ, આ પક્ષે ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી 2022માં એક ઉમેદવાર મેદાનમાં ઉતાર્યો હતો, જેને માત્ર 140 મત મળ્યા હતા. આમ છતાં, પાંચ વર્ષમાં પક્ષની કુલ આવક ₹211.24 કરોડ નોંધાઈ છે.

બીજી તરફ, સત્યવાદી રક્ષક પાર્ટીએ 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં બે બેઠકો પર ઉમેદવારો ઊભા રાખ્યા હતા અને કુલ 1,042 મત મેળવ્યા હતા. આ પક્ષની પાંચ વર્ષની આવક ₹416.23 કરોડ નોંધાઈ છે. આ આંકડાઓ રાજકીય પક્ષોની ચૂંટણીમાં ભાગીદારી અને તેમની નાણાકીય આવક વચ્ચેના તફાવત અંગે સવાલો ઊભા કરે છે.

ચૂંટણી ખર્ચના આંકડા પણ ચર્ચામાં

ADRના વિશ્લેષણમાં આ પક્ષો દ્વારા જાહેર કરાયેલા ખર્ચની વિગતો પણ સામે આવી છે. પાંચ વર્ષ દરમિયાન છ પક્ષોએ કુલ ₹2,680.12 કરોડનો ખર્ચ દર્શાવ્યો છે. ભારતીય રાષ્ટ્રીય જનતાદળે આશરે ₹1,155.65 કરોડ, ન્યુ ઈન્ડિયા યુનાઈટેડ પાર્ટીએ ₹698.51 કરોડ અને સત્યવાદી રક્ષક પાર્ટીએ ₹416.23 કરોડનો ખર્ચ નોંધાવ્યો છે.

કેટલાક પક્ષોના હિસાબમાં 'લોકકલ્યાણ', 'જાહેર અને સામાજિક કલ્યાણ' તથા અન્ય વ્યાપક ખર્ચના શીર્ષકો હેઠળ મોટી રકમ દર્શાવવામાં આવી છે. આ ખર્ચની વિગતો અને તેની પાછળના હેતુઓની તપાસ જરૂરી હોવાના સવાલો પણ ઊભા થયા છે.

 

CID ક્રાઈમની તપાસમાં શું સામે આવશે?

ગુજરાતમાં કેટલાક રજિસ્ટર્ડ પરંતુ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષો (Registered Unrecognised Political Parties – RUPPs) સામે કથિત બોગસ ડોનેશન, ટેક્સ ચોરી અને મની લોન્ડરિંગના આરોપો અંગે CID ક્રાઈમ તપાસ કરી રહી છે. આવકવેરા વિભાગની ફરિયાદોના આધારે કેટલીક પાર્ટીઓ સામે કેસ નોંધાયા હોવાના અહેવાલો પણ છે.

આશંકા એવી છે કે રાજકીય પક્ષોને મળતી કરમુક્તિનો દુરુપયોગ કરીને દાનના નામે નાણાકીય વ્યવહારો કરવામાં આવ્યા હોઈ શકે છે. જોકે, આ આરોપો છે અને તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ તેની હકીકત સ્પષ્ટ થશે.

 

રાજકીય ફંડિંગની પારદર્શિતા પર સવાલ

રાજકીય પક્ષોને મળતા દાન અને તેમના ખર્ચની વિગતો જાહેર હોવી લોકશાહી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ગુજરાતના આ છ પક્ષોની આવકના આંકડાઓએ ફરી એકવાર રાજકીય ફંડિંગની પારદર્શિતા, દાનના સ્ત્રોત અને ચૂંટણી ખર્ચની ચકાસણી અંગે ચર્ચા જગાવી છે. હવે CID ક્રાઈમની તપાસમાં દાન આપનારા લોકો, નાણાકીય વ્યવહારો અને પક્ષોના હિસાબ અંગે શું વિગતો સામે આવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.