કંપનીઓ દર વર્ષે ₹10 લાખ કરોડથી વધુની મૂડી એકત્ર કરી રહી છે, સેબી ચેરમેને જણાવ્યું કેપિટલ માર્કેટ માટે શું છે પ્લાન

દેશના કેપિટલ માર્કેટને વધુ મજબૂત બનાવવા અને કંપનીઓ માટે મૂડી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા માટે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) દ્વારા અનેક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે. સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ જણાવ્યું છે કે રેગ્યુલેટરનું મુખ્ય ધ્યાન કંપનીઓ માટે બિઝનેસ કરવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા, મૂડી નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા અને રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવા પર છે. ભારત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના ઇન્વેસ્ટર્સ ફોરમમાં બોલતાં પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતીય શેરબજારનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ઝડપથી વધ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કંપનીઓએ ઇક્વિટી અને ડેટ દ્વારા દર વર્ષે સરેરાશ ₹10 લાખ કરોડથી વધુની મૂડી એકત્ર કરી છે. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વસ્તરીય બજારની ઓળખ માત્ર તેના કદથી થતી નથી, પરંતુ સામાન્ય પરિસ્થિતિઓમાં તેની કાર્યક્ષમતા અને મુશ્કેલ સમયમાં તેની મજબૂતીથી પણ થાય છે. મૂડી નિર્માણ, બિઝનેસ કરવાની સરળતા અને રોકાણકારોની સુરક્ષા આ ત્રણેય બાબતો એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં 90 લાખથી વધુ રોકાણકારો, 36% યુવાનો

સેબીના ચેરમેને પશ્ચિમ બંગાળમાં કેપિટલ માર્કેટના વધતા વ્યાપ અંગે પણ માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 2015માં રાજ્યમાં શેરબજાર અને અન્ય સિક્યોરિટીઝમાં રોકાણ કરનારા લોકોની સંખ્યા આશરે 12 લાખ હતી, જે હવે વધીને 90 લાખથી વધુ થઈ ગઈ છે. ખાસ વાત એ છે કે આ રોકાણકારોમાંથી લગભગ 36 ટકા રોકાણકારો 30 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે યુવા પેઢીમાં પણ શેરબજાર અને રોકાણ પ્રત્યે રસ વધી રહ્યો છે.

પશ્ચિમ બંગાળની 379 કંપનીઓ લિસ્ટેડ, SME IPOથી ₹1,400 કરોડ એકત્ર

પાંડેએ જણાવ્યું કે પશ્ચિમ બંગાળમાં 379 લિસ્ટેડ કંપનીઓની રજિસ્ટર્ડ ઓફિસ આવેલી છે. આ ઉપરાંત રાજ્યની 40થી વધુ માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME) કંપનીઓએ SME IPO દ્વારા કેપિટલ માર્કેટમાંથી ₹1,400 કરોડથી વધુની મૂડી એકત્ર કરી છે. SME IPO નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગોને શેરબજારના માધ્યમથી મૂડી એકત્ર કરવાની તક આપે છે. આ નાણાંનો ઉપયોગ કંપનીઓ પોતાના વ્યવસાયના વિસ્તરણ અને અન્ય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે કરી શકે છે.

કંપનીઓ માટે મૂડી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા સરળ અને સસ્તી બનાવાશે

સેબીના ચેરમેનના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીઓ પર બિનજરૂરી નિયમોના પાલનનો બોજ ઘટાડવા અને મૂડી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે અનેક સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. સેબીનો પ્રયાસ છે કે કંપનીઓને કેપિટલ માર્કેટમાંથી નાણાં એકત્ર કરવામાં ઓછો સમય અને ખર્ચ લાગે. આ માટે IPOની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા, રાઇટ્સ ઇશ્યૂનો સમયગાળો ઘટાડવા અને મોટા પબ્લિક ઇશ્યૂ લાવતી કંપનીઓ માટે લિસ્ટિંગ સંબંધિત નિયમોને વધુ તર્કસંગત બનાવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, નિર્ધારિત શરતો હેઠળ કંપનીઓને લિસ્ટિંગ બાદ કેટલાક એમ્પ્લોયી સ્ટોક ઓપ્શન (ESOP) આપવાની મંજૂરી અને પબ્લિક ઇશ્યૂના લિસ્ટિંગમાં લાગતો સમય ઘટાડવા જેવા ફેરફારો પણ કરવામાં આવ્યા છે.

રોકાણકારોની સુરક્ષા અને નાણાકીય શિક્ષણ પર ભાર

સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે રોકાણકારોને નાણાકીય બાબતો અંગે યોગ્ય માહિતી આપવી અને તેમના હિતોનું રક્ષણ કરવું રેગ્યુલેટરની મુખ્ય પ્રાથમિકતા છે. તેમના મતે, જાગૃત રોકાણકાર કોઈપણ પ્રકારના જોખમ સામે સુરક્ષાની પ્રથમ હરોળ છે. રોકાણકારોને શેરબજાર, વિવિધ રોકાણ વિકલ્પો અને તેની સાથે સંકળાયેલા જોખમોની યોગ્ય સમજ હોય તો તેઓ વધુ સારા નાણાકીય નિર્ણયો લઈ શકે છે.

માત્ર માર્કેટ કેપ વધવું એ જ સફળતાની નિશાની નથી

પાંડેએ વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે વિશ્વસ્તરીય કેપિટલ માર્કેટ બનાવવાનો અર્થ માત્ર માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન, ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ કે ટ્રાન્ઝેક્શનની ઝડપ વધારવાનો નથી. બજારની વાસ્તવિક સફળતા એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે તે લોકોની બચતને કેટલા પ્રમાણમાં ઉત્પાદક રોકાણમાં પરિવર્તિત કરે છે. એક મજબૂત કેપિટલ માર્કેટ કંપનીઓને મૂડી એકત્ર કરવાની તક આપે છે અને સામાન્ય રોકાણકારોને પણ દેશની આર્થિક પ્રગતિમાં ભાગીદાર બનાવે છે. આથી સેબીનો પ્રયાસ માત્ર બજારનું કદ વધારવાનો નહીં, પરંતુ કંપનીઓ માટે મૂડી મેળવવાનું સરળ બનાવવા અને રોકાણકારોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવાનો પણ છે.