VIDEO: મહારાષ્ટ્ર FDA ની મોટી કાર્યવાહી, કેડિલા ફાર્માની દવાઓના વેચાણ પર પ્રતિબંધ

મુંબઈ: ઔષધ નિયમન ક્ષેત્રે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. મહારાષ્ટ્રના અન્ન અને ઔષધ વહીવટીતંત્ર (Food and Drug Administration - FDA) એ બ્રાન્ડના નામમાં સમાનતાના કારણે કેડિલા ફાર્માસ્યુટિકલ્સ લિમિટેડ (Cadila Pharmaceuticals Limited) ની કેટલીક દવાઓના વેચાણ અને વિતરણ (Distribution) પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આટલું જ નહીં, એફડીએ દ્વારા રાજ્યભરમાં સઘન તપાસ કરીને આશરે ૨.૪૫ કરોડ રૂપિયાની કિંમતનો દવાઓનો સ્ટોક (Stock) પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે.

કઈ દવાઓ સામે થઈ કાર્યવાહી?

અધિકારીઓએ શનિવારે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ કડક કાર્યવાહી 'એસીલોક ૧૫૦' (Aciloc 150), 'એસીલોક ૧૫૦ પ્લસ' (Aciloc 150 Plus), 'એસીલોક ૩૦૦' (Aciloc 300) અને 'એસીલોક ૩૦૦ પ્લસ' (Aciloc 300 Plus) નામની દવાઓ સાથે જોડાયેલી છે. આ દવાઓમાં સક્રિય ઔષધીય ઘટકો (Active Pharmaceutical Ingredients - API) તરીકે રેનિટિડિન (Ranitidine) અને ફેમોટિડિન (Famotidine) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

સ્ટોક પાછો ખેંચવા આદેશ (Recall Order)

પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, મહારાષ્ટ્ર એફડીએ એ કેડિલા ફાર્માને બજારમાં ઉપલબ્ધ આ તમામ દવાઓનો સ્ટોક તાત્કાલિક ધોરણે બજારમાંથી પાછો ખેંચવા (Recall) નો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ સાથે જ 'એસીલોક ૧૫૦ પ્લસ' અને 'એસીલોક ٣૦૦ પ્લસ' ના વેચાણ પર સંપૂર્ણ રોક લગાવી દેવામાં આવી છે.

એફડીએ કમિશનર (FDA Commissioner) તુકારામ મુંઢેએ એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, "દવાના બ્રાન્ડ નામ (Brand Name) માં કોઈપણ પ્રકારની સમાનતા, જેનાથી ડોક્ટર, ફાર્માસિસ્ટ (Pharmacist) કે દર્દીને ખોટી દવા મળવાની આશંકા ઊભી થાય, તે જાહેર આરોગ્ય (Public Health) માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે." આવી સ્થિતિમાં દર્દીને ખોટી દવા મળી શકે છે, જેના કારણે તેની તબિયત સુધરવાને બદલે વધુ બગડી શકે છે.

ભ્રમ ઊભો થવાનું કારણ શું છે?

તુકારામ મુંઢેના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીને શરૂઆતમાં રેનિટિડિન આધારિત 'એસીલોક ૧૫૦' અને 'એસીલોક ૩૦૦' બનાવવા માટેની મંજૂરી (Approval) મળી હતી. પરંતુ પાછળથી કંપનીએ લગભગ સમાન બ્રાન્ડિંગ (Branding) સાથે 'એસીલોક ૧૫૦ પ્લસ' અને 'એસીલોક ૩૦૦ પ્લસ' નામે ફેમોટિડિન આધારિત દવાઓ બજારમાં મૂકી દીધી હતી, જેના લીધે બજારમાં ભારે ભ્રમ (Confusion) ની સ્થિતિ પેદા થઈ હતી.

ગોદામોમાંથી ₹૨.૪૫ કરોડની દવાઓ જપ્ત (Seized)

અહેવાલો અનુસાર, એફડીએ દ્વારા કરવામાં આવેલા ઇન્સ્પેક્શન (Inspection) દરમિયાન ૯ અને ૧૦ જુલાઈના રોજ પુણે, નાગપુર અને ઠાણે જિલ્લાના ભિવંડી ખાતે આવેલા કંપનીના ગોદામો (Warehouses) માંથી કુલ ૨,૪૫,૩૭,૪૯૦ રૂપિયાની દવાઓ જપ્ત કરવામાં આવી છે.

મહારાષ્ટ્ર એફડીએ એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બદલાયેલા ફોર્મ્યુલેશનવાળી દવાઓને લગભગ એક સરખા નામ સાથે બજારમાં લોન્ચ કરવી તે નિયમો (Guidelines) ની વિરુદ્ધ છે. હાલ આ મામલે તપાસ (Investigation) ચાલી રહી છે અને તેના તારણોના આધારે ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ (Drugs and Cosmetics Act, 1940) હેઠળ આગળની કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.