ઓગસ્ટમાં રશિયન તેલ પર પહેલાની જેમ મોટી છૂટ નહીં મળે, ભારતને વધુ કિંમત ચૂકવવી પડી શકે

ઓગસ્ટમાં ભારતીય રિફાઇનરીઓને રશિયન તેલ માટે વધુ ચૂકવણી કરવી પડી શકે છે. ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવને કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓને ઓગસ્ટમાં ડિલિવર કરાયેલા રશિયન તેલ માટે વધુ ચૂકવણી કરવી પડી શકે છે. આ સ્ટ્રેટ ભારતના લગભગ 40 ટકા ક્રૂડ ઓઇલ અને અડધાથી વધુ એલએનજી આયાત માટેનો મુખ્ય માર્ગ છે.

ઈરાનની નાકાબંધીની ધમકીને કારણે શિપિંગ ખર્ચ પર દબાણ આવ્યું છે અને મધ્ય પૂર્વ તેલનો વૈશ્વિક પુરવઠો મર્યાદિત થયો છે. આનાથી રશિયન ક્રૂડ પર રિફાઇનરીઓને મળતી ડિસ્કાઉન્ટમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.

સરકારી રિફાઇનરી સાથે જોડાયેલા એક વેપારીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય રિફાઇનરીઓએ આ અઠવાડિયે રશિયન સપ્લાયર્સ સાથે ઓગસ્ટમાં ક્રૂડ ઓઇલ લોડ કરવા માટે વાટાઘાટો શરૂ કરી છે. આ વાટાઘાટો સામાન્ય રીતે ડિલિવરીના 45 દિવસ પહેલા થાય છે.

જ્યારે આયાતનું પ્રમાણ સ્થિર રહી શકે છે અથવા ઘટી પણ શકે છે, ત્યારે તુર્કી જેવા દેશોમાંથી માંગ વધી રહી છે. ભારતના 70 ટકાથી વધુ રશિયન તેલ મધ્યમ અને ખાટા યુરલ્સ ગ્રેડનું છે, જેને તુર્કી રિફાઇનરીઓ પણ પસંદ કરે છે, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં પુરવઠામાં વિક્ષેપ વચ્ચે.

શિપિંગ ખર્ચ અને માંગ વધવાથી ડિસ્કાઉન્ટ ઘટશે

બે રિફાઇનરીના વેપારીઓએ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડને જણાવ્યું હતું કે, વધતા શિપિંગ ખર્ચ અને સ્પર્ધાને કારણે રશિયન તેલ પર ડિસ્કાઉન્ટ કેટલાક મહિનાઓમાં સૌથી નીચા સ્તરે આવી શકે છે. હાલમાં, ભારત દ્વારા આયાત કરાયેલા દર દસ બેરલ તેલમાંથી ચાર રશિયાથી આવે છે.

"અમારે રશિયન તેલ માટે ઊંચા ભાવ ચૂકવવા પડી શકે છે કારણ કે ગ્રેડ પર ડિસ્કાઉન્ટ ઘટી શકે છે," રાજ્ય માલિકીની તેલ કંપનીના એક વરિષ્ઠ વેપારીએ જણાવ્યું હતું.

રિફાઇનિંગ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ડિસ્કાઉન્ટ 20-40 સેન્ટ પ્રતિ બેરલ ઘટી શકે છે અને $2 પ્રતિ બેરલથી નીચે પણ જઈ શકે છે. સરખામણી માટે, 2023 માં ડિસ્કાઉન્ટ $10-15 પ્રતિ બેરલ હતું, જે આ વર્ષની શરૂઆતમાં $5-8 પ્રતિ બેરલ હતું. તેમણે કહ્યું કે, ઓછા માર્જિન ભારતીય રિફાઇનરીઓના કુલ રિફાઇનિંગ માર્જિનને અસર કરી શકે છે.

રિલાયન્સ, સરકારી રિફાઇનરીઓ પર ડિસ્કાઉન્ટ માટે દબાણ

અત્યારે ભારતીય સરકારી રિફાઇનરીઓ યુરોપિયન ડેટેડ બ્રેન્ટ બેન્ચમાર્ક કરતાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ $2.50 પ્રતિ બેરલ ડિસ્કાઉન્ટ મેળવે છે. દેશની સૌથી મોટી રશિયન ઓઇલ આયાતકાર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને ડિસેમ્બરમાં રોઝનેફ્ટ સાથે થયેલા 500,000 બેરલ-પ્રતિ-દિવસના ટર્મ ડીલ હેઠળ પ્રતિ બેરલ $3નું વધુ ડિસ્કાઉન્ટ મળે છે. જોકે, ભારતને મળતું મોટાભાગનું રશિયન તેલ સ્પોટ માર્કેટમાંથી ખરીદવામાં આવે છે.

ચીનમાંથી ઇએસપીઓની માંગ વધી શકે છે.

એક ભારતીય રિફાઇનિંગ એક્ઝિક્યુટિવે જણાવ્યું હતું કે, ઓગસ્ટમાં ભારતને પૂર્વ સાઇબિરીયા-પેસિફિક મહાસાગર (ESPO) ગ્રેડ માટે ચીન તરફથી સખત સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી શકે છે, ખાસ કરીને કારણ કે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ચીની રિફાઇનરીઓને ઈરાની તેલ મળશે નહીં.

ચીન સામાન્ય રીતે યુરલ ખરીદતું નથી, તેના બદલે હળવા ઇએસપીઓ ગ્રેડ પસંદ કરે છે. ચીનની માંગ ઓછી થવાને કારણે આ વર્ષે ભારતની ઇએસપીઓ આયાતમાં વધારો થયો છે. પરંતુ ઈરાની પુરવઠાની અછતને કારણે ચીનની ઇએસપીઓ પર નિર્ભરતા ફરી વધી શકે છે. આ મહિને, ઇએસપીઓ ભારતનો બીજો સૌથી મોટો રશિયન ગ્રેડ આયાત કરતો તેલ હતો, જે દરરોજ 162,000 બેરલ હતો, શિપ ટ્રેકિંગ ડેટા દર્શાવે છે.

રશિયા સૌથી મોટો સપ્લાયર બન્યો

પેરિસ સ્થિત ગુપ્તચર કંપની કેપ્લરના જણાવ્યા અનુસાર, જૂનના પહેલા 23 દિવસમાં ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલનો હિસ્સો રેકોર્ડ 45 ટકા હતો, જે દરરોજ 2.2 મિલિયન બેરલથી વધુ હતો.ઉરાલ્સની આયાત પ્રતિ દિન 16 લાખ બેરલ સાથે અત્યાર સુધીના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોચી ગયું છે.

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે દરરોજ 722,000 બેરલ આયાત કરી હતી, જે કુલ રશિયન આયાતના લગભગ ત્રીજા ભાગ છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન અને ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન જેવી સરકારી રિફાઇનરીઓએ મળીને લગભગ 52 ટકા આયાત કરી હતી. બાકીનો હિસ્સો સીપીસી રશિયા, ઇએસપીઓ અને આર્કો જેવા હલકા ગ્રેડનો હતો.