'ભારતીયોની ખાવાની ટેવ પૃથ્વીને બચાવી શકે છે': WWFનો લિવિંગ પ્લેનેટ 2024 રિપોર્ટ

તાજેતરના લિવિંગ પ્લેનેટ રિપોર્ટ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભારતની ખાદ્ય વપરાશની પદ્ધતિ વિશ્વના તમામ G20 દેશોમાં સૌથી વધુ ટકાઉ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો 2050 સુધીમાં ઘણા દેશો ભારતની જેમ ખાદ્ય ઉત્પાદન અને વપરાશને સમર્થન આપે છે, તો તે પૃથ્વી અને પૃથ્વીની આબોહવા માટે સૌથી ઓછું નુકસાનકારક હશે. તે જ સમયે, ઇન્ડોનેશિયા અને ચીન G20 અર્થતંત્રોમાં બીજા સ્થાને છે, જેમની આહાર પેટર્ન પર્યાવરણ અનુસાર છે.

રિપોર્ટમાં અમેરિકા, આર્જેન્ટિના અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોની ડાયટ પેટર્નને સૌથી ખરાબ રેન્કિંગ આપવામાં આવી છે. આ દેશોમાં ચરબીયુક્ત અને ખાંડયુક્ત ખોરાકના વધુ પડતા વપરાશને કારણે સ્થૂળતાની સમસ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે આ દેશોમાં લગભગ 2.5 અબજ લોકોનું વજન વધારે છે. તે જ સમયે, 890 મિલિયન લોકો સ્થૂળતાનો શિકાર છે.

WWF નો લિવિંગ પ્લેનેટ રિપોર્ટ 2024 જણાવે છે કે, "વધુ sustainable diets ખાવાથી ખાદ્ય ઉત્પાદન માટે જરૂરી જમીનની માત્રામાં ઘટાડો થશે: ખાસ કરીને ગોચર જમીન, પ્રકૃતિ પુનઃસંગ્રહ અને કાર્બન જપ્તી સહિતના અન્ય હેતુઓ માટે મુક્ત કરી શકાય છે."

અન્ય દેશોએ કેવું પ્રદર્શન કર્યું?

આ યાદીમાં ભારત ટોચ પર છે, જ્યારે આર્જેન્ટિના સૌથી નીચે છે. જો વિશ્વ તેના પગલે ચાલશે તો દેશની ખાદ્ય આદતો માટે 7.42 અબજ હેક્ટર જમીનની જરૂર પડશે.

જર્મની: 3.36 અબજ હેક્ટર

યુકે: 3.98 અબજ હેક્ટર

ફ્રાન્સ: 5.02 અબજ હેક્ટર

અમેરિકા: 5.55 અબજ હેક્ટર 

ઓસ્ટ્રેલિયા: 6.83 અબજ હેક્ટર

રિપોર્ટમાં ભારતના મિલેટ પ્રોજેક્ટની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે

લિવિંગ પ્લેનેટ રિપોર્ટમાં ભારતના રાષ્ટ્રીય મિલેટ્સ  ઝુંબેશની પણ પ્રશંસા કરવામાં આવી છે જે અનાજના વપરાશને પ્રોત્સાહન આપે છે.

ભારત વિશ્વમાં બાજરીના સૌથી મોટા ઉત્પાદક દેશ છે, જે વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં લગભગ 41% હિસ્સો ધરાવે છે. રાષ્ટ્રીય મિલેટ્સ ઝુંબેશ, મિલેટ્સ મિશન અને દુષ્કાળ નિવારણ પ્રોજેક્ટ સહિત મિલેટ્સના વપરાશને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર દ્વારા અનેક પહેલ કરવામાં આવી છે.

ભારતીય ખોરાક વિશે વાત કરીએ તો, અહીં શાકાહારી અને માંસાહારી ખોરાકનું મિશ્રણ ઉપલબ્ધ છે. અહીં ઉત્તર બાજુએ, કઠોળ અને ઘઉંની રોટલી તેમજ માંસ આધારિત વસ્તુઓ ખાવામાં આવે છે. જ્યારે, જો આપણે દક્ષિણ વિશે વાત કરીએ, તો અહીં ચોખા અને તેનાથી સંબંધિત આથો આવેલા ખોરાક વધુ પ્રમાણમાં લેવામાં આવે છે જેમ કે ઈડલી, ઢોસા અને સાંભાર વગેરે. આ સિવાય અહીં ઘણા લોકો માછલી અને માંસનું સેવન પણ કરે છે.

આ અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો 2050 સુધીમાં વિશ્વના તમામ દેશો ભારતની જેમ જ આહાર પદ્ધતિ અપનાવે તો જળવાયુ પરિવર્તનમાં કોઈ વધારો નહીં થાય, જૈવવિવિધતામાં કોઈ ઘટાડો નહીં થાય, કુદરતી સંસાધનો અને ખાદ્ય સુરક્ષામાં કોઈ ઘટાડો નહીં થાય. 

અહેવાલમાં મુખ્યત્વે સ્થાનિક અને મોસમી ખોરાક લેવાની જરૂરિયાત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. પ્રોસેસ્ડ ફૂડનો ઓછામાં ઓછો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, શાકાહારી અને વેગન આહાર લેવો જોઈએ અને ખોરાકનો બગાડ ઓછો કરવો જોઈએ.