લગ્નમાં પત્નીનો શારીરિક સંબંધ બાંધવાનો ઇનકાર શું માનસિક અત્યાચાર છે? હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયે જગાવી ચર્ચા
લગ્ન પછી પતિ-પત્ની વચ્ચે પ્રેમ, ભરોસો અને ભાવનાત્મક લગાવની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. પરંતુ જ્યારે બંનેની જરૂરિયાતો અને ઈચ્છાઓ અલગ-અલગ હોય, ત્યારે શું થાય? ખાસ કરીને ત્યારે, જ્યારે એક સાથી શારીરિક સંબંધ બાંધવા માંગતો હોય અને બીજો તેના માટે તૈયાર ન હોય. શું આવી સ્થિતિને માનસિક ક્રૂરતા ગણી શકાય? રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના એક ચૂકાદાએ આ જ સવાલ પર નવી ચર્ચા જગાવી છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ લોકો આ મામલાને લઈને પોતપોતાનો અભિપ્રાય આપી રહ્યા છે. કોઈ અદાલતના ચૂકાદાને સાચો જણાવી રહ્યું છે, તો કોઈ સવાલ ઉઠાવી રહ્યું છે કે લગ્નમાં શારીરિક સંબંધો કરતાં વધુ જરૂરી સંમતિ નથી હોતી શું?
શું છે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટનો આખો મામલો?
આ મામલામાં એક વ્યક્તિએ પોતાની પત્નીના વર્તનથી પરેશાન થઈને છૂટાછેડાની અરજી દાખલ કરી હતી. પતિનો આરોપ હતો કે તેની પત્ની ન માત્ર તેના વ્યવસાયને લઈને તેને મેણાં મારતી હતી અને સાથે રહેવાની પણ ના પાડતી હતી, સાથે જ તેણે આત્મહત્યા કરવાની ધમકી પણ આપી હતી. પતિનું કહેવું હતું કે પત્નીના આ ખરાબ વલણને કારણે તેને માનસિક અને શારીરિક પ્રતાડનાનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
મામલાની સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે બંને પક્ષોના પુરાવાઓ અને દલીલોની ઝીણવટભરી તપાસ કરી. કોર્ટે નોંધ્યું કે પતિ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આ આરોપો સાચા સાબિત થયા કે પત્નીએ તેને માનસિક રીતે પ્રતાડિત કર્યો અને પોતાને નુકસાન પહોંચાડવાની કે આત્મહત્યા કરવાની ધમકી આપી. અદાલતે એ પણ સ્વીકાર્યું કે વગર કોઈ તબીબી સમસ્યા કે નક્કર કારણ વગર લાંબા સમય સુધી શારીરિક સંબંધોથી એકતરફી અંતર રાખવું એ પાર્ટનરને માનસિક રીતે તોડી નાખવા સમાન છે. આ જ આધારે અદાલતે પતિને આપવામાં આવેલા છૂટાછેડાના ચૂકાદાને યોગ્ય ઠેરવ્યો.
સોશિયલ મીડિયા પર શું જાગી ચર્ચા?
ચૂકાદા પછી સોશિયલ મીડિયા પર લોકોના મત વહેંચાયેલા નજરે પડી રહ્યા છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે જો પતિ-પત્નીની શારીરિક જરૂરિયાતોની સતત અવગણના કરવામાં આવે, તો તેની સંબંધ પર ઊંડી અસર પડી શકે છે. વળી, બીજા લોકો સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે શારીરિક સંબંધ બાંધવાની ઈચ્છા ન હોવી એ પોતાનામાં પ્રેમનો અભાવ કે ખરાબ વર્તનનો પુરાવો કઈ રીતે હોઈ શકે.
કેટલાક લોકોએ એરેન્જ મેરેજમાં પરસ્પર સમજનો અભાવ પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા. વળી, એક મત એવો પણ સામે આવ્યો કે આવા મામલાઓમાં છૂટાછેડાને જ એકમાત્ર રસ્તો માનવાને બદલે કપલ કાઉન્સિલિંગ અને ખુલ્લી વાતચીતને તક આપવી જોઈએ.
લગ્નમાં સેક્સ માટે સંમતિ કેટલી જરૂરી?
આ ચર્ચાનું એક અગત્યનું પાસું એ છે કે લગ્નનો અર્થ કોઈપણ સાથીની સંમતિને અવગણો નથી. પતિ હોય કે પત્ની, શારીરિક સંબંધો માટે બંનેની સંમતિ જરૂરી છે. કોઈ વ્યક્તિનો ઇનકાર પોતાનામાં એ સાબિત નથી કરતો કે તે પોતાના સાથીને પ્રેમ નથી કરતો. તેની પાછળ ભાવનાત્મક અંતર, સંબંધમાં તણાવ, અસહજતા કે બીજા કારણો હોઈ શકે છે.
બીજી બાજુ, જો પતિ-પત્ની વચ્ચે લાંબા સમયથી મતભેદો બનેલા હોય અને તેઓ એકબીજાની જરૂરિયાતોને સમજવામાં કે સમસ્યા ઉકેલવામાં અસમર્થ હોય, તો સંબંધમાં તણાવ વધી શકે છે. એવામાં વાતચીત અને જરૂર પડ્યે નિષ્ણાતની મદદ લેવી ઉપયોગી થઈ શકે છે.
સંબંધમાં કેમ આવે છે આવી સ્થિતિ?
રિલેશનશીપ એક્સપર્ટ્સ અને મનોવૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે લગ્ન જેવા પવિત્ર બંધનમાં જ્યારે આ પ્રકારની ખટાશ પેદા થાય છે, ત્યારે તેની પાછળ રાતોરાત બનેલી સ્થિતિ હોતા નથી. તેના ઘણા ઊંડા કારણો હોઈ શકે છે:
વાતચીતનો અભાવ (Communication Gap): જ્યારે પતિ-પત્ની પોતાના ઇમોશન્સ, જીવનથી અપેક્ષાઓ કે સમસ્યાઓ એકબીજા સાથે ખુલીને શેર નથી કરી શકતા, ત્યારે તેની વચ્ચે અંતરો વધવા લાગે છે અને આ અંતરો પછીથી માનસિક તાણવનું રૂપ લઈ લે છે.
મેન્ટલ હેલ્થ અને સ્ટ્રેસ મોટું કારણ: આજના સમયના વર્કપ્લેસનું દબાણ, એન્ઝાઈટી, ડિપ્રેશન અથવા કોઈ જૂના ભાવનાત્મક આઘાત (Trauma)ને કારણે ઘણી વખત વ્યક્તિનું માનસિક સંતુલન બગડી જાય છે, જેથી તેનો ભાવનાત્મક અને શારીરિક લગાવ ઘટી જાય છે.
એકબીજા પ્રત્યે રિસ્પેક્ટ ન હોવી: પાર્ટનરના વ્યવસાય કે કામને લઈને મેણાં મારવા, પરસ્પર આદરને ખતમ કરી નાખે છે. જ્યારે સંબંધમાં સન્માન જ નહીં બચે, ત્યારે લગાવની અપેક્ષા રાખવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
ઇમોશનલ બ્લેકમેલિંગ ખતરનાક: આત્મહત્યાની ધમકી આપવી કે પોતાને કે બીજાને ભાવનાત્મક રીતે ટોર્ચર કરવું સંબંધ માટે ઘાતક સાબિત થાય છે.
આ મામલો માત્ર એક કાનૂની ચૂકાદો નથી, પરંતુ યુવાનો માટે એક પાઠ પણ છે. સંબંધમાં કાનૂની દાવપેચ કે અદાલત સુધી જવાની નોબત આવતા પહેલાં જરૂરી છે કે પરસ્પર વધુ સારી વાતચીતનું વાતાવરણ બનાવીએ, જો કોઈ તણાવ કે સમસ્યાનો સામનો હોય અને સંબંધમાં કડવાશ આવી રહી છે, તો કાઉન્સિલિંગ કે પરસ્પર સમજણથી તેનું સમાધાન કાઢવાની કોશિશ કરો. પરસ્પર સન્માન, સંવેદનશીલતા અને એકબીજાની માનસિક સ્થિતિને સમજવી એ જ એક ખુશહાલ સંબંધની સાચી ચાવી છે.
