બિહારના CM સમ્રાટ ચૌધરી માટે પ્રશાંત કિશોર બન્યા મોટો પડકાર! એક ધારાસભ્યવાળી પાર્ટીએ BJPની ચિંતા વધારી

બિહારના રાજકારણમાં મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ રહી છે. ખાસ વાત એ છે કે આ પડકાર મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી RJD કે તેજસ્વી યાદવ તરફથી નહીં, પરંતુ પ્રશાંત કિશોરની જન સુરાજ પાર્ટી તરફથી મળી રહ્યો છે. વિધાનસભામાં મર્યાદિત સંખ્યાબળ ધરાવતી આ પાર્ટીએ બાંકીપુર બેઠકની જીત અને સત્તાધારી NDAમાં ચાલી રહેલા આંતરિક મતભેદોને કારણે રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે. આ પરિસ્થિતિએ BJP અને મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીના નેતૃત્વ સામે અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે.

બાંકીપુરની જીતથી પ્રશાંત કિશોરને મળ્યું નવું બળ

બિહારમાં નીતિશ કુમારના લાંબા રાજકીય સમયગાળા બાદ મુખ્યમંત્રી બનેલા સમ્રાટ ચૌધરી સામે પોતાની અલગ ઓળખ સ્થાપિત કરવાનો પડકાર છે. તેમની સામે NDAના સહયોગી પક્ષોને સાથે રાખવાની જવાબદારી પણ છે.

પ્રશાંત કિશોરની જન સુરાજ પાર્ટી 2025ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં એક પણ બેઠક જીતી શકી નહોતી. જોકે, બાંકીપુર બેઠકની પેટાચૂંટણીમાં મળેલી જીતે પાર્ટીને નવી રાજકીય તક આપી છે. આ બેઠક લાંબા સમયથી BJPનો મજબૂત ગઢ માનવામાં આવતી હતી.

અહેવાલ અનુસાર, પ્રશાંત કિશોરે બાંકીપુર પેટાચૂંટણીમાં BJPના ઉમેદવાર નીરજ કુમાર સિન્હાને 19,324 મતથી હરાવ્યા હતા. આ બેઠક BJPના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નવીન રાજ્યસભામાં ગયા બાદ ખાલી પડી હતી.

સમ્રાટ ચૌધરી મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી આ ચૂંટણીને તેમના નેતૃત્વ માટે મહત્ત્વની કસોટી તરીકે જોવામાં આવી હતી. પરિણામે પ્રશાંત કિશોરને સરકારની રાજકીય પકડ અંગે સવાલો ઉઠાવવાની તક મળી છે.

સમ્રાટ ચૌધરીના નેતૃત્વ પર પ્રશાંત કિશોરના સવાલો

પ્રશાંત કિશોર સતત સમ્રાટ ચૌધરીની શૈક્ષણિક લાયકાત, તેમની સામેના કથિત ગુનાહિત રેકોર્ડ અને મુખ્યમંત્રી પદ માટેની યોગ્યતા અંગે સવાલો ઉઠાવતા રહ્યા છે. તેમણે BJPના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ સમક્ષ પણ સમ્રાટ ચૌધરીને મુખ્યમંત્રી પદેથી હટાવવાની માગ કરી હોવાના અહેવાલ છે.

બાંકીપુરની જીત બાદ પ્રશાંત કિશોરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને બિહાર માટે યોગ્ય અને ચારિત્ર્યવાન મુખ્યમંત્રી પસંદ કરવાની અપીલ કરી હતી. આ રીતે તેમણે પેટાચૂંટણીના પરિણામને રાજ્ય સરકારના નેતૃત્વ અંગેની ચર્ચા સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો.

જોકે, એક બેઠકની જીતના આધારે સમગ્ર રાજ્યમાં જન સુરાજની લોકપ્રિયતા વધી ગઈ છે એવું કહી શકાય નહીં. તેમ છતાં, આ પરિણામે પાર્ટીને પોતાની રાજકીય વાત વધુ મજબૂતીથી રજૂ કરવાની તક આપી છે.

NDAમાં આંતરિક ખેંચતાણથી BJPની મુશ્કેલી વધી

પ્રશાંત કિશોરની રાજકીય રણનીતિ માત્ર મુખ્યમંત્રીની ટીકા પૂરતી મર્યાદિત નથી. બિહારમાં BJPના નેતૃત્વ હેઠળના NDAમાં પણ મતભેદ સામે આવી રહ્યા છે.

આ ગઠબંધનમાં BJP અને JDU ઉપરાંત ચિરાગ પાસવાનની લોક જનશક્તિ પાર્ટી (રામવિલાસ), જીતન રામ માંઝીની હિન્દુસ્તાની આવામ મોરચા અને ઉપેન્દ્ર કુશવાહાની રાષ્ટ્રીય લોક મોરચા સામેલ છે.

ગઠબંધનની અંદર મતભેદનું એક ઉદાહરણ બિહાર વિધાન પરિષદની ચૂંટણીમાં જોવા મળ્યું છે. 23 ઓક્ટોબરે યોજાનારી આ ચૂંટણીમાં સ્નાતક અને શિક્ષક મતવિસ્તારોની આઠ બેઠકો માટે મતદાન થવાનું છે.

અહેવાલ મુજબ, મોકામાના JDU ધારાસભ્ય અનંત સિંહે પટના સ્નાતક મતવિસ્તારમાં પોતાની જ પાર્ટીના ઉમેદવાર નીરજ કુમારના બદલે જન સુરાજના ઉમેદવાર અનુજ કુમાર સિંહને ટેકો આપ્યો છે. અનંત સિંહ અને નીરજ કુમાર વચ્ચે લાંબા સમયથી રાજકીય તથા વ્યક્તિગત મતભેદ હોવાનું કહેવાય છે.

અનંત સિંહે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમનો વિરોધ નીરજ કુમાર સામે છે, નીતિશ કુમાર કે JDU સામે નહીં. તેમ છતાં, સત્તાધારી ગઠબંધનના ધારાસભ્ય દ્વારા બીજા પક્ષના ઉમેદવારને સમર્થન મળવાથી NDA માટે અસહજ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

મુખ્યમંત્રીની બેઠક છતાં વિવાદનો ઉકેલ નહીં

ગઠબંધનના મતભેદો દૂર કરવા માટે સમ્રાટ ચૌધરીએ પોતાના નિવાસસ્થાને NDAના ધારાસભ્યોની બેઠક બોલાવી હતી. બેઠકમાં તેમણે સહયોગી પક્ષોના સત્તાવાર ઉમેદવારો સામે પ્રચાર નહીં કરવાની સૂચના આપી હતી.

જોકે, આ પ્રયાસો છતાં વિવાદ સંપૂર્ણપણે શાંત થયો નથી. પ્રશાંત કિશોરે નીતિશ કુમારને પડકાર આપ્યો હતો કે તેઓ જાહેરમાં નીરજ કુમારના સમર્થનમાં અપીલ કરે. તેમણે એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે નીતિશ કુમાર કેમેરા સામે સમર્થન આપે તો જન સુરાજ પોતાના ઉમેદવારને પાછા ખેંચવા તૈયાર થશે.

આ ઘટનાક્રમથી સમ્રાટ ચૌધરી સામે બેવડો પડકાર ઊભો થયો છે. એક તરફ તેમણે વિપક્ષના આક્ષેપોનો જવાબ આપવાનો છે, તો બીજી તરફ ગઠબંધનના સહયોગીઓ વચ્ચે એકતા જાળવવાની છે.

ઉપેન્દ્ર કુશવાહાની પાર્ટીમાં પણ બળવાના સૂર

NDAની મુશ્કેલીઓ માત્ર JDU પૂરતી મર્યાદિત નથી. ઉપેન્દ્ર કુશવાહાની રાષ્ટ્રીય લોક મોરચામાં પણ આંતરિક વિવાદ સામે આવ્યો છે. પાર્ટીના ચાર પૈકી ત્રણ ધારાસભ્યોએ નેતૃત્વ સામે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હોવાના અહેવાલ છે.

આલોક સિંહ, રામેશ્વર મહતો અને માધવ આનંદે સારણ શિક્ષક મતવિસ્તારની ચૂંટણીમાં JDUના ઉમેદવાર પુષ્કર આનંદના બદલે અપક્ષ ઉમેદવાર રામ પુકાર સિન્હાને ટેકો આપ્યો હતો.

વિવાદ વધતાં રામ પુકાર સિન્હાને પાર્ટીમાંથી છ વર્ષ માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા. બળવાખોર ધારાસભ્યોએ ઉપેન્દ્ર કુશવાહા પર પરિવારવાદને પ્રોત્સાહન આપવા અને કાર્યકરોની અવગણના કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

જોકે, આ ધારાસભ્યોએ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીને પોતાનું સમર્થન હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે ગઠબંધનમાં મતભેદો હોવા છતાં દરેક વિવાદ સીધો સરકાર સામેના અવિશ્વાસ સમાન નથી.

શિક્ષણ, રોજગાર અને સ્થળાંતરના મુદ્દે સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ

પ્રશાંત કિશોરની રાજકીય રણનીતિમાં શિક્ષણ, રોજગાર અને બિહારના લોકોનું અન્ય રાજ્યોમાં થતું સ્થળાંતર (Migration) જેવા મુદ્દાઓ પણ મહત્ત્વના છે.

જન સુરાજ પાર્ટીએ પોતાના ચૂંટણી પ્રચારમાં બેરોજગારીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, પાર્ટીએ જે બેઠકો પર તેના ઉમેદવારો જીતે ત્યાં 10,000 શિક્ષિત બેરોજગાર યુવાનોને ખાનગી ક્ષેત્રમાં રોજગાર અપાવવાનું વચન આપ્યું હતું.

બિહારમાં રોજગારીની તકો અને યુવાનોનું અન્ય રાજ્યોમાં સ્થળાંતર લાંબા સમયથી ચર્ચાના વિષયો રહ્યા છે. આ મુદ્દાઓના આધારે પ્રશાંત કિશોર સરકારની નીતિઓ અને કામગીરી પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

બીજી તરફ, સમ્રાટ ચૌધરીની સરકારે શિક્ષણ માટે નવી કોલેજો અને મોડેલ સ્કૂલો શરૂ કરવા, રોકાણ આકર્ષવા અને માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવાની યોજનાઓ રજૂ કરી છે. જોકે, આ યોજનાઓનો વાસ્તવિક ફાયદો કેટલો થાય છે તે તેના અમલીકરણ અને પરિણામો પરથી નક્કી થશે.

શું એક ધારાસભ્યવાળી પાર્ટી મુખ્યમંત્રી માટે મોટો પડકાર બની શકે?

પ્રશાંત કિશોરની જન સુરાજ પાર્ટી પાસે મર્યાદિત સંખ્યાબળ હોવા છતાં બાંકીપુરની જીતે તેને રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી છે. NDAમાં ચાલી રહેલા મતભેદો પણ પાર્ટીને સરકાર સામે સવાલો ઉઠાવવાની તક આપી રહ્યા છે.

સમ્રાટ ચૌધરી માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર પોતાની નેતૃત્વ ક્ષમતા સાબિત કરવાનો, સહયોગી પક્ષોને એકસાથે રાખવાનો અને સરકારની યોજનાઓનાં પરિણામો લોકો સુધી પહોંચાડવાનો છે.

જોકે, જન સુરાજ આ રાજકીય તકને રાજ્યવ્યાપી લોકસમર્થનમાં કેટલા પ્રમાણમાં ફેરવી શકે છે તે જોવું મહત્ત્વનું રહેશે. બાંકીપુરની જીત અને ગઠબંધનની ખેંચતાણે પ્રશાંત કિશોરને ચર્ચામાં લાવ્યા છે, પરંતુ બિહારના રાજકારણમાં લાંબા ગાળાની સફળતા માટે સતત જનસમર્થન અને ચૂંટણીમાં સારા પ્રદર્શનની જરૂર પડશે.