ભાજપને સાથ આપવો ભૂલ હતી, જગન રેડ્ડીને પસ્તાવો! શું કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા INDIA ગઠબંધનમાં જોડાશે?

આંધ્ર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને YSR કોંગ્રેસ પાર્ટી (YSRCP)ના પ્રમુખ વાય.એસ. જગન મોહન રેડ્ડીએ કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકાર અને ભાજપ પ્રત્યેના પોતાના વલણમાં ફેરફારના સંકેતો આપ્યા છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC)ની નિમણૂક માટે કેન્દ્રની NDA સરકાર દ્વારા 2023માં લાવવામાં આવેલા કાયદાને સમર્થન આપવું પોતાની ભૂલ હતી, તેવો અફસોસ તેમણે વ્યક્ત કર્યો છે. તેમના આ નિવેદન બાદ જગન મોહન રેડ્ડી કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA સાથે નજીક આવી શકે છે કે કેમ, તે અંગે રાજકીય અટકળો તેજ બની છે. જોકે, તેઓ ગઠબંધનમાં જોડાવાના છે એવી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી.

CECની નિમણૂકની પ્રક્રિયા પર સવાલ

જગન મોહન રેડ્ડીએ તાજેતરમાં વર્તમાન ચૂંટણી કમિશનરોની પસંદગી પ્રક્રિયાને ખામીયુક્ત ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્રમાં સત્તાધારી પક્ષ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક કરે તેવી પ્રક્રિયાને સમર્થન આપવા બદલ તેમને અફસોસ છે. તેમના મતે, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અથવા રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક સત્તાધારી પક્ષના નિયંત્રણમાં ન હોવી જોઈએ. પસંદગી સમિતિમાં વડાપ્રધાન, વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI)નો સમાવેશ થવો જોઈએ તથા ત્રણેયને મતદાનનો અધિકાર મળવો જોઈએ. જગનના આ નિવેદનને ભાજપથી અંતર વધારવાના અને વિપક્ષ સાથે નજીકતા કેળવવાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, આ નિવેદનના આધારે તેઓ INDIA ગઠબંધનમાં જોડાશે એવું નિશ્ચિત કહી શકાય નહીં.

ભાજપને સમર્થન આપ્યા છતાં રાજકીય સાથ ન મળ્યાનો ગણગણાટ

વર્ષ 2019થી 2024 દરમિયાન જગન મોહન રેડ્ડીની પાર્ટીએ સંસદમાં મોદી સરકારના અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ ખરડાઓને સમર્થન આપ્યું હતું. પરંતુ 2024ની આંધ્ર પ્રદેશ વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં ભાજપે જગનની YSRCPને બદલે તેમના કટ્ટર રાજકીય હરીફ ચંદ્રબાબુ નાયડુની તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (TDP) સાથે ગઠબંધન કર્યું હતું. 2024ની ચૂંટણીમાં TDP-ભાજપ ગઠબંધને આંધ્ર પ્રદેશ વિધાનસભાની કુલ 175માંથી 164 બેઠકો જીતી હતી. લોકસભાની 25 બેઠકોમાંથી ગઠબંધનને 21 બેઠકો મળી હતી. બીજી તરફ, જગન મોહન રેડ્ડીની YSRCP માત્ર 11 વિધાનસભા બેઠકો અને ચાર લોકસભા બેઠકો પર સમેટાઈ ગઈ હતી. આ પરિણામો બાદ ભાજપ સાથેના સંબંધો અને ભવિષ્યની રાજકીય રણનીતિ અંગે જગન મોહન રેડ્ડી નવેસરથી વિચાર કરી રહ્યા હોવાની ચર્ચા છે.

2029ની ચૂંટણી પહેલાં નવા રાજકીય સમીકરણોની શક્યતા

કેન્દ્રમાં NDA સરકારને ચંદ્રબાબુ નાયડુની TDPના સમર્થનની જરૂરિયાત હોવાથી ભાજપ પાસે જગન મોહન રેડ્ડી માટે રાજકીય અવકાશ મર્યાદિત હોવાનું વિશ્લેષકો માને છે. આવી સ્થિતિમાં જગન 2029ની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને નવા રાજકીય વિકલ્પો શોધી શકે છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, જગનનો પરંપરાગત મતદારવર્ગ મોટાભાગે એવો છે, જે તેમના પિતા વાય.એસ. રાજશેખર રેડ્ડીના અવસાન બાદ કોંગ્રેસથી અલગ થઈને જગન સાથે જોડાયો હતો. જોકે, 2010માં સોનિયા ગાંધી સાથેના મતભેદો બાદ જગન કોંગ્રેસથી અલગ થયા હતા. હાલમાં તેમની બહેન વાય.એસ. શર્મિલા આંધ્ર પ્રદેશ કોંગ્રેસનાં પ્રમુખ છે. 2024ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ અને YSRCP બંને અપેક્ષિત પ્રભાવ પાડી શક્યાં નહોતાં. તેથી આગામી ચૂંટણીમાં બંને પક્ષો વચ્ચે સંભવિત સમજૂતીની ચર્ચા મહત્ત્વની બની શકે છે.

ભાજપ સામે કોંગ્રેસ-જગનનું સંભવિત જોડાણ?

2029ની ચૂંટણી જગન મોહન રેડ્ડી અને કોંગ્રેસ બંને માટે નિર્ણાયક બની શકે છે. જો બંને પક્ષો જૂના મતભેદો ભૂલીને સાથે આવે, તો આંધ્ર પ્રદેશમાં ચંદ્રબાબુ નાયડુ અને ભાજપ સામે નવું રાજકીય સમીકરણ ઊભું થઈ શકે છે. સંસદમાં YSRCP પાસે ચાર લોકસભા અને 11 રાજ્યસભા સભ્યો સહિત કુલ 15 સાંસદો છે. જો જગન મોહન રેડ્ડી કેન્દ્ર સરકારના મહત્ત્વપૂર્ણ ખરડાઓનો વિરોધ કરવાનો નિર્ણય લે, તો કેટલાક મુદ્દાઓ પર NDA સરકાર માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સીમાંકન જેવા મહત્ત્વના ખરડાઓ અંગે સંસદમાં સંખ્યાબળ અને અન્ય પક્ષોના વલણની ભૂમિકા નિર્ણાયક બની શકે છે. જોકે, જગન મોહન રેડ્ડી કોંગ્રેસ સાથે હાથ મિલાવશે કે નહીં અને ભાજપને સમર્થન આપવાની નીતિમાં કેટલો ફેરફાર કરશે, તે અંગે હાલ કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય જાહેર થયો નથી. આગામી દિવસોમાં તેમના નિવેદનો અને રાજકીય પગલાં પર સૌની નજર રહેશે.