વિશ્વમાં સૌથી વધુ આત્મહત્યાઓ ભારતમાં; 1,00,000માં 12.4, નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો

વિશ્વમાં સૌથી વધુ આત્મહત્યા કેસોમાં ભારતનું નામ મોખરે છે. નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB)ના એપ્રિલમાં બહાર પાડવામાં આવેલા રિપોર્ટ અનુસાર 2022માં ભારતમાં 1.71 લાખ લોકો આત્મહત્યા દ્વારા મૃત્યુ પામ્યા.

મુંબઈમાં તાજેતરમાં પિતા-પુત્રની જોડીના આત્મહત્યાના કિસ્સાએ લોકોને આંચકો આપ્યો હતો ત્યારે નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે આત્મહત્યા એ સૌથી મોટી જાહેર આરોગ્ય સમસ્યા છે જે ભારતમાં યુવાનો અને વૃદ્ધો બંનેનો સામનો કરે છે.

આત્મહત્યાનો દર 1,00,000 લોકોએ 12.4 થયો છે જે ભારતમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ દર છે.

પરંતુ આવી દુર્ઘટનાનું કારણ શું?

આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે તેનું મુખ્ય કારણ ડિપ્રેશન છે. એક માનસિક બીમારી જે કેટલાક લોકોમાં આનુવંશિક હોઈ શકે છે અને અમુક પ્રકારના તણાવને કારણે થઈ શકે છે.

નવી દિલ્હીની સર ગંગારામ હોસ્પિટલ ખાતે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયકિયાટ્રી એન્ડ બિહેવિયરલ સાયન્સના વાઈસ-ચેરમેન રાજીવ મહેતાએ કહ્યું કે "આત્મહત્યાનું સૌથી સામાન્ય અંતર્ગત કારણ ડિપ્રેશન છે, જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં તણાવ કહીએ છીએ, અન્યથા તે થઈ શકે છે. આવેગ અથવા અન્ય પરિબળોને કારણે પણ હોઈ શકે છે. પરંતુ મોટાભાગની આત્મહત્યાઓ ડિપ્રેશનને કારણે થાય છે." ડૉક્ટરે કહ્યું કે જીવનમાં સામાન્ય તણાવ કામ, નાણાં, સંબંધોની સમસ્યાઓ અને સ્વાસ્થ્ય સાથે સંબંધિત છે. આ ચાર સામાન્ય ક્ષેત્રો છે જ્યાં જીવનમાં ઉતાર-ચઢાવ તણાવનું કારણ બની શકે છે અને જ્યારે તણાવ ગંભીર બને છે ત્યારે તે ચિંતા અને હતાશામાં ફેરવાય છે, જે આત્મહત્યા તરફ દોરી જાય છે."

અભ્યાસો એ પણ દર્શાવે છે કે આત્મહત્યા કરનાર અંદાજે 50 થી 90 ટકા વ્યક્તિઓ ડિપ્રેશન, ચિંતા અને બાયપોલર ડિસઓર્ડર જેવી માનસિક બીમારીઓથી પણ પીડાય છે.

"આજે આત્મહત્યા એ ભારતની સૌથી મોટી જાહેર આરોગ્ય કટોકટી છે. શ્યામ ભટ્ટ, મનોચિકિત્સકે જણાવ્યું કે "ભારતમાં આત્મહત્યાનું વધતું વલણ ખૂબ જ ચિંતાજનક છે અને તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે"

શાંભવી જૈમને, કન્સલ્ટન્ટ મનોચિકિત્સક, ફોર્ટિસ મેમોરિયલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, ગુરુગ્રામ જણાવ્યું હતું કે માનસિક સ્વાસ્થ્યની ચિંતાઓ અથવા માનસિક બીમારીઓ જેમ કે હતાશા, આર્થિક તણાવ, બેરોજગારી, નાણાકીય અસ્થિરતા, કોઈ પણ કારણસર વ્યક્તિના વ્યવસાયમાં મોટી રકમનું દેવું, પારિવારિક તકરાર અને વૈવાહિક વિખવાદ પણ હતાશા તરફ દોરી જતા અન્ય પરિબળો છે પરિબળો કમનસીબે, કલંક અને ડરને કારણે, આત્મહત્યા વિશેની ચર્ચાઓ ઘણીવાર શાંત સ્વરમાં હોય છે, જે તેને વધુ રહસ્યમય બનાવે છે. શ્યામે તકલીફમાં રહેલા લોકોને ટેકો પૂરો પાડવા અને તેમને કોઈ પણ નિર્ણય અથવા અણગમતી સલાહ વિના માર્ગદર્શન શોધવામાં મદદ કરવા કહ્યું હતું. તેમણે કહ્યું "જો તમે કોઈને ઉદાસી અથવા હતાશ અનુભવતા જુઓ છો, તો તેમને પ્રોત્સાહિત કરો. તેમને માનસિક સ્વાસ્થ્ય વ્યાવસાયિક સાથે જોડવામાં મદદ કરો જે પરિપ્રેક્ષ્ય અને માર્ગદર્શન આપી શકે છે"