ભારતીય સેનામાં ઐતિહાસિક ફેરફાર: નવી Uniform Policy સાથે મૂછ અને Grooming Rules પણ નક્કી

ભારતીય સેનાએ (Indian Army) પોતાની ઓળખને વધુ ભારતીય બનાવવાના હેતુથી Army Uniforms-2026 Manual જાહેર કર્યું છે. લગભગ 174 પાનાંના આ નવા Manual માં Uniform, Dress Code, Grooming Standards અને Official Protocol સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ બદલાવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રિટિશ શાસનકાળની પરંપરાઓને દૂર કરીને ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આધુનિક જરૂરિયાતોને અનુરૂપ નવી વ્યવસ્થા અમલમાં લાવવાનો છે.

Colonial Legacy થી Indian Identity તરફ

Indian Army દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા Manual મુજબ બ્રિટિશ યુગના ઘણા Symbols, Terminology અને Dress Practices હવે દૂર કરવામાં આવશે. સેનાના અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ બદલાવથી Army ની Professionalism, Discipline અને National Identity વધુ મજબૂત બનશે.

Adjutant General Lieutenant General VPS Kaushik એ જણાવ્યું કે આ સુધારા ભારતીય મૂલ્યો અને આધુનિક વિચારસરણી સાથે સુસંગત છે અને Army ને વધુ આત્મનિર્ભર અને ભારતીય બનાવવાના પ્રયાસનો ભાગ છે.

Formal Events માટે Bandhgala Bandi Jacket ને મંજૂરી

નવા નિયમો હેઠળ Army Officers હવે Formal Functions, Official Dinners અને Ceremonial Events દરમિયાન Bandhgala Bandi Jacket પહેરી શકશે.

આ Jacket:

• Full Sleeve Shirt ઉપર પહેરી શકાશે.
• Solid અને Decent Color માં હોવી જરૂરી છે.
• Hook સાથે અથવા Hook વગર બંને Design માં માન્ય રહેશે.
• ભારતીય પરંપરાગત પહેરવેશને પ્રોત્સાહન આપશે.

મહિલા અધિકારીઓ માટે નવા Dress Guidelines

Female Officers માટે પણ નવા Dress Standards જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

મંજૂર વસ્ત્રો:

• Sober Color Saree
• Kurta-Salwar
• Dupatta સાથે Straight Ankle-Length Pants

પ્રતિબંધિત વસ્ત્રો:

• Sleeveless Kurta
• Palazzo
• Cigarette Pants
• વધુ Casual Fashion Outfits

આ નિયમો Army ની Professional Image જાળવવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે.

નવી Winter Dress '3B' રજૂ

Army એ તમામ Ranks માટે નવી Winter Uniform રજૂ કરી છે જેને Dress 3B નામ આપવામાં આવ્યું છે.

આ Dress માં સામેલ છે:

• Angola Shirt
• Battle Jacket
• Beret Cap

આ Winter Dress વધુ Comfortable અને Operational Requirements ને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે.

Pouch Belt હવે મોટાભાગે બંધ

અગાઉ Formal Mess Dress દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતી ચમકદાર Pouch Belt હવે મોટાભાગની Ceremony માં પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે.

જો કે કેટલીક Regimental Traditions ધરાવતી Units જેમ કે:

• Armoured Corps
• Mechanised Infantry
• Regiment of Artillery
• Rifle Regiments
• Corps of Signals

માં Colonel Rank સુધીના અધિકારીઓને Regimental Functions દરમિયાન તેનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી રહેશે.

Moustache માટે પણ સ્પષ્ટ નિયમો

નવી Policy મુજબ સૈનિકોની Moustache અંગે પણ ચોક્કસ Guidelines જાહેર કરવામાં આવી છે.

મુખ્ય નિયમો:

• Moustache ની લંબાઈ 12 સેન્ટીમીટરથી વધુ ન હોવી જોઈએ.
• તે સુવ્યવસ્થિત (Well Groomed) હોવી જરૂરી છે.
• Professional Military Appearance જાળવવી ફરજિયાત રહેશે.

આ નિયમ સમગ્ર Army માં Uniformity અને Discipline જાળવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.

Tattoo અને Body Piercing પર પ્રતિબંધ

નવા Grooming Rules હેઠળ:

• Body Tattoo પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
• Body Piercing માન્ય નહીં હોય.
• Uniform દરમિયાન Bracelet પહેરવાની મંજૂરી નહીં હોય.

વિશેષ છૂટ:

• ધાર્મિક પ્રસંગે Kalava (પવિત્ર દોરો) બાંધવાની મંજૂરી મળશે.
• Sikh Soldiers પોતાના ધાર્મિક ચિહ્નો રાખી શકશે.

Perfume અને Deodorant અંગે પણ નિયમ

નવા Manual મુજબ:

• Uniform માં Deodorant અથવા Perfume નો ઉપયોગ નહીં કરી શકાય.
• After-Shave Lotion નો ઉપયોગ માન્ય રહેશે.

આ નિયમ Field Conditions અને Military Environment ને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

મહિલા સૈનિકો માટે Beauty Standards

Female Personnel માટે પણ કડક Grooming Rules લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

પ્રતિબંધિત વસ્તુઓ:

• Lipstick
• Colored Nail Polish
• Bindi
• Nose Pin

Sindoor માટે વિશેષ છૂટ

વિવાહિત મહિલા કર્મચારીઓ Sindoor લગાવી શકશે, પરંતુ:

• Beret અથવા Peak Cap પહેર્યા બાદ બહારથી દેખાવું ન જોઈએ.
• Professional Military Appearance જળવાઈ રહે તે જરૂરી છે.

Indian Army ના આધુનિકીકરણ તરફ મોટું પગલું

Army Uniforms-2026 માત્ર Dress Code માં ફેરફાર નથી, પરંતુ ભારતીય સેનાની ઓળખને વધુ ભારતીય બનાવવાનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. Colonial Symbols ને દૂર કરીને Indian Culture, Discipline અને Professional Standards વચ્ચે સંતુલન સ્થાપિત કરવાનો આ પ્રયાસ ભવિષ્યમાં Army ની નવી ઓળખ ઊભી કરશે.

નવી Uniform Policy દર્શાવે છે કે ભારતીય સેના હવે પરંપરા અને આધુનિકતાનો સમન્વય કરીને વધુ સશક્ત, આત્મનિર્ભર અને ભારતીય સ્વરૂપ તરફ આગળ વધી રહી છે.