સામાન્ય ખેત મજૂરની એક નજરે પકડી પાડ્યું નકલી દવાનું નેટવર્ક, ₹4.91 કરોડનો જથ્થો જપ્ત

કર્ણાટકમાં નકલી અને બનાવટી દવાઓના (Spurious Drugs) કથિત નેટવર્કનો પર્દાફાશ થતાં ચકચાર મચી ગઈ છે. આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત કોઈ હોસ્પિટલ કે મેડિકલ સ્ટોરમાંથી નહીં, પરંતુ ખેતરમાંથી મળી આવેલા દવાના કચરાથી થઈ હતી. રમણગારા જિલ્લાના એક મજૂરે ખેતરમાં દવાની ખાલી શીશીઓ, ટ્યુબ અને પાવડરવાળા પેકેટ જોયા બાદ પોલીસને જાણ કરી હતી. આ માહિતીના આધારે તપાસ આગળ વધતાં બિદાડી નજીક એક બિનઅધિકૃત સ્થળેથી ₹4.91 કરોડની દવાઓ જપ્ત કરવામાં આવી હતી.
મજૂરની એક સૂચનાથી શરૂ થઈ તપાસ
ડોડેરી નજીકના સી.કે. તાંડ્યા ગામમાં કામ કરતા મજૂરની નજર દવાના કચરા પર પડી હતી. તેણે નજીકના પોલીસ કર્મચારીને આ અંગે જાણ કરી હતી. પોલીસે સ્થળ પરથી નમૂના એકત્ર કરીને વરિષ્ઠ અધિકારીઓને માહિતી આપી હતી. ત્યારબાદ 18 ઓગસ્ટે તપાસ ટીમે બિદાડી ટોલ ગેટ નજીક કુરૂબાકેરનહલ્લી વિસ્તારમાં આવેલા બિનઅધિકૃત સ્થળે દરોડો પાડ્યો હતો.
દરોડા દરમિયાન મોટી માત્રામાં દવાઓ ઉપરાંત સમયમર્યાદા પૂર્ણ થયેલો જથ્થો, ઈન્જેક્શન ભરવાના સાધનો, પેકિંગ સામગ્રી અને બનાવટી લેબલ મળી આવ્યા હતા. પોલીસને શંકા છે કે સસ્તી દવાઓને નવી શીશીઓમાં ભરીને મોંઘી બ્રાન્ડના નામે ફરી બજારમાં મોકલવામાં આવતી હતી.
5,640 ઈન્જેક્શન જપ્ત
જપ્ત કરાયેલા જથ્થામાં 5,640 શીશીઓ ધરાવતા એક ઈન્જેક્શનનો જથ્થો સૌથી મોટો હતો, જેની કિંમત આશરે ₹3.38 કરોડ હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આશરે ₹600થી ₹700માં ખરીદાતી કેટલીક દવાઓને ફરી લેબલિંગ કરીને હજારો રૂપિયામાં વેચવામાં આવતી હોવાની શંકા છે.
આ દવાઓમાંથી કેટલીક ગંભીર બેક્ટેરિયલ ચેપ, ન્યુમોનિયા અને અન્ય સંક્રમણોની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતા એન્ટિબાયોટિક્સ (Antibiotics) હોવાનું આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.
ચાર લોકોની ધરપકડ, મુખ્ય આરોપીની શોધખોળ
પ્રથમ કાર્યવાહી દરમિયાન ચાર લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેમાં એક દવા વ્યવસાયના માલિક, વેરહાઉસ મેનેજર અને બે કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. તપાસમાં આર. પ્રશાંત નામનો મેડિકલ પ્રતિનિધિ (Medical Representative) મુખ્ય આરોપી અને કથિત સૂત્રધાર તરીકે સામે આવ્યો છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર તે ભારત છોડીને અઝરબૈજાન ગયો હોવાની માહિતી મળી છે.
90થી વધુ હોસ્પિટલ અને ક્લિનિક સુધી નેટવર્ક?
તપાસ આગળ વધતાં 11 સપ્ટેમ્બરે બેંગલુરુના મિનર્વા સર્કલ નજીક આવેલી એક હેલ્થકેર સંસ્થામાં પણ દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. તેના માલિકની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પોલીસને શંકા છે કે નકલી દવાઓનું નેટવર્ક બેંગલુરુની 90થી વધુ હોસ્પિટલ અને ક્લિનિક સુધી પહોંચ્યું હોઈ શકે છે. 15થી વધુ મેડિકલ પ્રતિનિધિઓ પણ તપાસ હેઠળ છે.
રાજ્ય સરકારે જપ્ત કરાયેલી શંકાસ્પદ દવાઓની યાદી કેન્દ્ર સરકાર અને અન્ય રાજ્યો સાથે શેર કરી છે. હોસ્પિટલ અને નર્સિંગ હોમને ઓળખાયેલી દવાઓ દર્દીઓને ન આપવાનો આદેશ કરવામાં આવ્યો છે. સમગ્ર મામલાની વધુ તપાસ માટે વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) અને ડ્રગ્સ કંટ્રોલ વિભાગ કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે.

