Ahmedabad / પાર્ટી પ્લોટ ગરબાના 40 વર્ષ: ₹12ની ટિકિટ ₹1200, આયોજન ખર્ચ 50 હજારથી વધી 50 લાખે પહોંચ્યો

ગુજરાતી ગરબાની 400 વર્ષ જૂની પરંપરાની સરખામણીમાં પાર્ટી પ્લોટોના ગરબા વર્ષ 2026માં 40 વર્ષના થયા છે. શેરી કે પોળના ગરબાથી અલગ પ્રકારે સ્ત્રી-પુરુષો સાથે મળીને ગરબા ગાઈ શકે તેવા આયોજનો પાર્ટી પ્લોટોમાં શરૂ થયા હતા. આ 40 વર્ષ (1986થી 2026) દરમિયાન પાર્ટી પ્લોટોમાં ગરબા ગાનની પરંપરામાં પ્રોફેસનાલિઝમ સંપૂર્ણપણે પ્રવેશી ચૂક્યું છે. વર્ષ 1986માં પાલડી વિસ્તારમાં માત્ર 12 રૂપિયા ટિકિટ વસૂલીને ગરબામાં એન્ટ્રી અપાતી હતી, જેનો ભાવ વધીને 2026માં 1200 રૂપિયા કે તેથી વધુ થઈ ગયો છે. તે સમયે 10 દિવસના ગરબા આયોજનનો કુલ ખર્ચ આશરે 50,000 રૂપિયા હતો, જે વધીને હવે 50 લાખ કે તેથી વધુ થાય છે.

વ્યાવસાયિક આયોજનની શરૂઆત અને સુવિધાઓનો વિકાસ

ટિકિટના દર અને ખર્ચની જેમ જ અમદાવાદમાં પાર્ટી પ્લોટના ગરબા શહેરના દૂર-દૂરના વિસ્તારો સુધી વિસ્તર્યા છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, અમદાવાદમાં પાર્ટી પ્લોટોમાં વ્યાવસાયિક ધોરણે ગરબા આયોજનની શરૂઆત 1986માં પાલડીના પાર્ટી પ્લોટથી થઈ હતી, જ્યાં રૂ. 12માં એન્ટ્રી અપાતી હતી અને તેમાં સીમિત વર્ગના લોકો જ આવતા હતા.

એક દશકા પછી 1996થી પાર્ટી પ્લોટના ગરબાનું પૂર્ણરૂપે વ્યાવસાયિકરણ શરૂ થયું હતું. 132 ફૂટ રોડને સ્પર્શતા નહેરૂનગર વિસ્તારમાં જ્યારે વ્યાવસાયિક ગરબાનું આયોજન થયું, ત્યારે ટિકિટ હોવા છતાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ગરબે ઘૂમવા એકત્ર થયા હતા. આયોજક હિમાશુભાઈના જણાવ્યા અનુસાર, અમદાવાદમાં પહેલી વખત એવું વ્યવસાયિક આયોજન કરાયું હતું કે સાઉન્ડ સિસ્ટમ, લાઈટિંગ ઉપરાંત વીજળી ગુલ થાય તો ગરબા બંધ ન થાય તે માટે મુંબઈથી જનરેટર મંગાવવામાં આવ્યા હતા. તેમજ ખેલૈયાઓને ધૂળથી બચાવવા માટે આખા ગરબા ગ્રાઉન્ડના તળિયાને લીલા રંગની જાજમથી કવર કરવામાં આવ્યું હતું.

સરકારી પ્રોત્સાહન અને વ્યાવસાયિકરણનો વ્યાપ

1996 પછી અમદાવાદમાં પાર્ટી પ્લોટોના ગરબાનો ટ્રેન્ડ ખૂબ વધ્યો અને તેને સતત પ્રોત્સાહન મળતું રહ્યું. આ જ ક્રમમાં 2003થી ગુજરાત સરકારે પણ 'વાયબ્રન્ટ નવરાત્રી મહોત્સવ' શરૂ કર્યો છે. હવે સ્થિતિ એવી છે કે સરકારી હોય કે ખાનગી, તમામ પાર્ટી પ્લોટોના ગરબામાં પૂર્ણરૂપે પ્રોફેસનાલિઝમ જોવા મળે છે અને સરકારી વાયબ્રન્ટ નવરાત્રીમાં પણ ખેલૈયાઓએ ટોકન ફી ચૂકવવી પડે છે.ગુજરાત વિશેષ સમાચાર

પરિવાર સાથે ગરબાનો આરંભ અને પ્રારંભિક સંઘર્ષ

જૂના આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, 1980ના અરસામાં યુવા પેઢીમાં પરિવાર સાથે પણ સ્વતંત્ર રીતે ગરબા ગાવાનો ભારે ક્રેઝ હતો. પોળ અને સોસાયટીઓમાં ઓડિયો કેસેટ્સ પર થતા ગરબા સામે ઓર્કેસ્ટ્રા અને ગવૈયાઓ સાથે ગરબાનું પ્રથમ આયોજન પાલડીના પાર્ટી પ્લોટમાં 12 રૂપિયાની એન્ટ્રી ટિકિટ સાથે થયું હતું. ત્યારબાદ 1899 (અથવા 1989)માં ક્લબના ગરબા શરૂ થયા હતા. આ પ્રકારે 1986થી 2026 સુધીના 40 વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન પાર્ટી પ્લોટના ગરબાએ ખાસ્સો સંઘર્ષ પણ કરવો પડ્યો છે.

ડ્રેસ કોડ વગરના દાંડિયા રાસથી લઈને આધુનિક વસ્ત્ર પરિધાન સુધી

અમદાવાદમાં જ્યારે પાર્ટી પ્લોટોના ગરબાની નિયમિત પરંપરા 1996માં શરૂ થઈ, ત્યારે તે 'દાંડિયા રાસ' તરીકે ઓળખાતા હતા અને તે સમયે કોઈ ચોક્કસ ડ્રેસ કોડ નહોતો. તે વખતે યુવતીઓ સાડી કે ચણિયા ચોળીમાં જોવા મળતી હતી, જ્યારે યુવકો અથવા પુરુષો ભાગ્યે જ કેડિયા કે ચોરણીમાં દેખાતા હતા અને મોટાભાગના યુવકો પેન્ટ-શર્ટ પહેરીને જ પાર્ટી પ્લોટમાં જતા હતા. જોકે, પારંપરિક વસ્ત્રો પહેરીને આવતા યુવક-યુવતીઓના જૂથો માટે અલગ સ્ટેજ બનાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવતી હતી.નકશા જુઓ

ઓનલાઈન ટિકિટિંગ અને યુવા વર્ગમાં વધતો ક્રેઝ

એક સમય એવો હતો કે જ્યારે પાર્ટી પ્લોટોમાં યોજાતા ગરબાની ટિકિટો સીધી પાર્ટી પ્લોટના ગેટ પર અથવા તે વિસ્તારની નિશ્ચિત દુકાનો પર વેચાતી હતી. પરંતુ સમય બદલાતાં હવે પાર્ટી પ્લોટોમાં એન્ટ્રી માટે ઓનલાઈન ટિકિટ્સની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. હાલની સ્થિતિ એવી છે કે કોઈ એક વ્યક્તિ આખા ગ્રુપ માટે ઓનલાઈન ટિકિટ બુક કરી દે છે અને પછી દરેક સભ્યને પોતપોતાની ટિકિટ ઓનલાઈન જ મોકલી આપે છે. આ સરળ અને સ્પ્લિટ થતી ઓનલાઈન ટિકિટિંગ સુવિધાના કારણે યુવા વર્ગમાં પાર્ટી પ્લોટનો ક્રેઝ વધુ વ્યાપક બન્યો છે.

શહેરના વિકાસની સાથે વિસ્તરતા ગયા પાર્ટી પ્લોટ ગરબા

એક રસપ્રદ ચર્ચા એ પણ છે કે અમદાવાદમાં જે-જે વિસ્તારોનો વિકાસ કરવાનો હોય, તે જ વિસ્તારોમાં પાર્ટી પ્લોટોના ગરબા યોજાય છે. શહેરના વિસ્તરણનો ઇતિહાસ જોઈએ તો:

1950: અમદાવાદનો કોટ વિસ્તાર (હદ: 54.72 ચોરસ કિ.મી.)
1965: સાબરમતી નદીની બંને તરફ વિકાસ થવાથી શહેરની હદ 93 ચોરસ કિ.મી. થઈ.
1986: પૂર્વના વિસ્તારો ભળતાં હદ 160.86 ચોરસ કિ.મી. થઈ અને આ જ સમયગાળામાં પશ્ચિમ વિસ્તારમાં પાર્ટી પ્લોટ ગરબાનો આરંભ થયો.
2006-07: પશ્ચિમના વધુ વિસ્તારો ભળતાં હદ વધીને 464 ચોરસ કિ.મી. થઈ, જ્યાં 132 ફૂટ રોડ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ગરબાની પરંપરા વિકસી.
2020-21: રિંગ રોડની બંને તરફના વિસ્તારો ભેળવાતાં શહેરની હદ 505 ચોરસ કિ.મી. થઈ અને પાર્ટી પ્લોટોના ગરબા હવે આ તમામ વિકસતા નવા વિસ્તારોની આજુબાજુ વિસ્તરી રહ્યા છે.