'મધ્યમ વર્ગ પાસે પૈસા ખતમ થઈ રહ્યા છે...', અર્થતંત્રમાં મોટા સંકટની નિષ્ણાતોની ચેતવણી
ભારતીય અર્થતંત્રમાં એક નવી ચિંતાની લહેર ચાલી રહી છે, જેનું કેન્દ્ર મધ્યમ વર્ગ
મધ્યમ વર્ગની ખરીદશક્તિ રોકવાના 3 કારણો
સૌરભ મુખર્જીના મતે, આ કટોકટી પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો જણાવવામાં આવ્યા છે અને તેમણે કહ્યું છે કે વ્હાઇટ-કોલર રોજગારની તકોમાં ઘટાડો, વાસ્તવિક વેતનમાં ઘટાડો અને AIનો વધતો અવકાશ મધ્યમ વર્ગના એન્જિનને નબળો પાડવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે, જેણે લાંબા ગાળે ભારતના વિકાસને વેગ આપ્યો છે. તેમણે તેમના બ્લોગમાં કહ્યું કે કંપનીઓનો વપરાશ ઘટી રહ્યો છે કારણ કે મધ્યમ વર્ગના ભારતીયો પાસે પૈસા ખતમ થઇ રહ્યાં છે.
ઘરેલુ બચત 5 દાયકામાં સૌથી ઓછી
મુખર્જીએ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના ડેટાને ટાંકીને કહ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 24 માં GDP ના હિસ્સા તરીકે ઘરેલુ બચત 50 વર્ષના નીચલા સ્તરે આવી ગઈ છે, જે છેલ્લે 1977 માં જોવા મળી હતી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મંદી દરેક જગ્યાએ દેખાઈ રહી છે. વપરાશ, જે GDP ના 60% હિસ્સો ધરાવે છે, 2021-23 થી ઘટ્યો છે. પછી ભલે તે SUV હોય કે ઘર હોય કે મુસાફરી, જેમાં એક સમયે તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો, તેમની માંગ હવે ઘટી રહી છે. કોર્પોરેટ આવક પણ એ જ ટ્રેક પર છે અને નિફ્ટીમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓએ FY25 માં સૌથી તીવ્ર ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.
નોકરીઓના અભાવે મુશ્કેલી વધી
આગળનું કારણ વિગતવાર સમજાવતા, સૌરભ મુખર્જીએ કહ્યું કે નોકરીઓ વધુ ભયાનક વાર્તા કહે છે. જો આપણે આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, 2020 પહેલાના એક દાયકા સુધી, વ્હાઈટ કોલર નોકરીઓ દર છ વર્ષે બમણી થતી હતી, પરંતુ નાણાકીય વર્ષ 20 થી, આ વૃદ્ધિ દર વાર્ષિક માત્ર ત્રણ ટકા પર આવી ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે નોકરીઓ બમણી થવામાં 24 વર્ષ લાગશે. મધ્યમ વર્ગની કરોડરજ્જુ ગણાતા IT, સોફ્ટવેર અને રિટેલમાં નોકરીઓ સ્થિર દેખાય છે.
તેમણે આ ઘટાડામાં વેગ આવવાનું મુખ્ય કારણ ઓટોમેશન ગણાવ્યું છે. AI ના વિસ્તરણની આડઅસરો સમજાવવા માટે, તેમણે ટાટા ગ્રુપ કંપની TCS નું ઉદાહરણ આપ્યું અને કહ્યું કે TCS ના CEO કે. કૃતિવાસને કહ્યું છે કે AI વૃદ્ધિ સાથે, કંપની જુલાઈ 2025 માં તેના કર્મચારીઓમાં 2% (લગભગ 12,000 નોકરીઓ) ઘટાડો કરશે.
કંપનીઓની કમાણીમાં ઘટાડો ચિંતાનો વિષય છે
મુખર્જી કંપનીઓની આવકમાં ઘટાડાને અન્ય કારણોની જેમ ચિંતાજનક ગણાવી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે નિફ્ટી-50 કંપનીઓના વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે છેલ્લા 8 વર્ષમાં, કર્મચારીઓનો સરેરાશ પગાર ફુગાવા સાથે તાલમેલ રાખવામાં નિષ્ફળ ગયો છે. આજના વ્હાઈટ કોલર કર્મચારીઓ 2016 પહેલાના વર્ષોની તુલનામાં ખરેખર નબળા દેખાઈ રહ્યા છે જ્યારે પગાર ઓછામાં ઓછા વધતા ખર્ચ જેટલો હતો.
મુખર્જી કહે છે કે આ ભારતના 4 કરોડ વ્હાઈટ કોલર વ્યાવસાયિકો માટે ચેતવણી સંકેત છે, જેઓ તેમના ખર્ચે લગભગ 20 કરોડ નોકરીઓનું સર્જન કરે છે. તેઓ ચેતવણી આપે છે કે જ્યાં સુધી વેતન અને રોજગાર સર્જનમાં સુધારો નહીં થાય, ત્યાં સુધી ભારતનો મધ્યમ વર્ગ લાંબા ગાળાના સંકટમાં રહેશે, જે તેના આર્થિક વિકાસને અસર કરી શકે છે.
