65 વર્ષના વ્યક્તિએ નિવૃત્તિ પછી ઘરમાં જ શરૂ કરી કેસરની ખેતી, હવે દર મહિને કરે છે 3.5 લાખની કમાણી

કાશ્મીરને વિશ્વમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું કેસર ઉત્પાદક માનવામાં આવે છે. પરંતુ ત્યાંથી દૂર, નોઈડામાં રમેશ ગેરાના ઘરના એક નાના રૂમમાં દુનિયાનો સૌથી મોંઘો મસાલો ખીલી રહ્યો છે.

1980માં NIT કુરુક્ષેત્રમાંથી ઈલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ પૂર્ણ કર્યા પછી, રમેશે ત્રણ દાયકાથી વધુ સમય સુધી વિવિધ મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓમાં કામ કર્યું, જેના માટે તેમણે ઘણી મુસાફરી કરી. આ સમય દરમિયાન તેમણે ખેતીની કેટલીક તકનીકો શીખી હતી. રમેશે કહ્યું, "2002માં, હું કામ માટે દક્ષિણ કોરિયા ગયો હતો. મારા છ મહિનાના રોકાણ દરમિયાન, મેં હાઇડ્રોપોનિક્સ, માઇક્રોગ્રીન્સ અને ઈન્ડોર કેસર ખેતી જેવી અદ્યતન ખેતી તકનીકો વિશે શીખ્યું. આ અનુભવોથી હું ખરેખર પ્રભાવિત થયો,"

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "આ દરમિયાન, મને ખબર પડી કે દેશમાં મર્યાદિત ઉપલબ્ધતાને કારણે, ભારત ઈરાનથી 70 ટકા કેસર આયાત કરે છે અને કાશ્મીર સ્થાનિક માંગના માત્ર 30 ટકા જ પૂર્ણ કરી શકે છે. માંગ અને પુરવઠા વચ્ચેનો આ તફાવત પોતે જ એક વિશાળ બજાર છે."

65 વર્ષીય એન્જિનિયરે નિવૃત્તિ પછી કેસરની ખેતી કરવાનું નક્કી કર્યું. 2017માં, તેમણે નોઈડાના સેક્ટર 63માં 100 ચોરસ ફૂટના રૂમમાં કેસર ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે કૃત્રિમ માળખામાં કેસરની ખેતી માટે યોગ્ય વાતાવરણ બનાવવા માટે ગ્રીનહાઉસ બનાવવા માટે 4 લાખ રૂપિયા ખર્ચ્યા હતા. તેમણે કાશ્મીરથી કેસરના બીજ ખરીદવા માટે વધારાના 2 લાખ રૂપિયા ખર્ચ્યા હતા. આમ તેમણે 6 લાખ રૂપિયાના રોકાણથી એક એવી સિસ્ટમ બનાવી જે તેમને દર મહિને 3.5 લાખ રૂપિયાનો નફો આપે છે.

રમેશે જણાવ્યું કે, એક વખતના પ્રારંભિક રોકાણ સિવાય, ફક્ત વીજળીનું બિલ ચૂકવવાની જરૂર પડે છે, જેનો ખર્ચ મહિને લગભગ 4,500 રૂપિયા થાય છે, આ સિવાય મજૂરીનો ખર્ચ પણ આવે છે, જે વાર્ષિક 8,000 સુધી પહોંચે છે.

તેમણે આગળ કહ્યું, "બજારમાં કેસરની સારી કિંમત છે. તમે જથ્થાબંધ બજારમાં 2.5 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો અને છૂટક બજારમાં 3.5 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી કમાઈ શકો છો. જો તમે નિકાસના વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કરો છો તો તમે 6 લાખ પ્રતિ કિલો સુધી પણ કમાઈ શકો છો." 

અન્ય લોકોને ઘરે કેસર ઉગાડવાની તાલીમ આપી

કેસરની ખેતીમાં સફળતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, તેમણે Akarshak Saffron Instituteની સ્થાપના કરી, જ્યાં તેમણે 370થી વધુ લોકોને ઘરની અંદર કેસર ઉગાડવા માટે તાલીમ આપી. તેમણે આ સફળતા પોતાના સુધી જ મર્યાદિત ન રાખી, પરંતુ અન્ય લોકોને પણ દુનિયાના આ સૌથી મોંઘા મસાલાની ખેતી કરવાનું શીખવ્યું.