દેશમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ લાગુ: એક વ્યક્તિને મળશે માત્ર 9 સિમ કાર્ડ

બુધવારે ટેલિકોમ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. દેશમાં 26 જૂનથી 'ટેલિકમ્યુનિકેશન એક્ટ 2023' અમલમાં આવ્યો છે. આ કાયદો (ટેલિકમ્યુનિકેશન એક્ટ 2023) ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં જ સંસદમાં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ હવે ભારતનો કોઈપણ નાગરિક તેના જીવનમાં 9 થી વધુ સિમ કાર્ડ મેળવી શકશે નહીં. જો તમે આનાથી વધુ સિમ ખરીદો છો તો તમારે 50 હજારથી 2 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ ભરવો પડશે. તે જ સમયે, જો તમે નકલી માધ્યમથી એટલે કે કોઈ બીજાના ID પર સિમ ખરીદો છો, તો તમને 3 વર્ષની જેલ થશે. 50 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ પણ લાગશે. નવા ટેલિકોમ કાયદા હેઠળ, સરકાર જરૂર પડ્યે નેટવર્કને સસ્પેન્ડ કરી શકશે અને તમારા સંદેશાને અટકાવી શકશે.

સરકારી નોટિફિકેશન (ગેઝેટ નોટિફિકેશન)માં કહેવામાં આવ્યું છે કે સામાન્ય લોકોના સશક્તિકરણ માટે ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક શક્તિશાળી હથિયાર છે. તેનો દુરુપયોગ કરીને સામાન્ય લોકોને પણ નુકસાન થઈ શકે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સામાન્ય ગ્રાહકોને તમામ પ્રકારના સ્પામ અને દૂષિત સંચારથી બચાવવા માટે ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ 2023માં નવી જોગવાઈઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ કાયદો બે કાયદાનું સ્થાન લેશે

આ કાયદો 138 વર્ષ જૂના ભારતીય ટેલિગ્રાફ એક્ટનું સ્થાન લેશે. હાલમાં ટેલિકોમ સેક્ટર આ કાયદા દ્વારા નિયંત્રિત છે. આ નવો કાયદો 'ધ ઈન્ડિયન વાયરલેસ ટેલિગ્રાફ એક્ટ 1933'નું સ્થાન લેશે. આ ઉપરાંત તે ટ્રાઈ એક્ટ 1997માં પણ સુધારો કરશે.

ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટમાં કુલ 62 કલમો

ગયા વર્ષે 20 ડિસેમ્બરે લોકસભામાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ 2023 રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તે 21 ડિસેમ્બરે રાજ્યસભા દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુની મંજૂરી બાદ તેને કાયદામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો અમલ 26 જૂન 2024થી કરવામાં આવ્યો છે. આ કાયદામાં કુલ 62 કલમો છે, પરંતુ હાલ માત્ર 39 કલમો જ લાગુ કરવામાં આવી છે.

કયા વિભાગો અમલમાં છે?

ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ 2023ની કલમ 1, 2, 10 થી 30, 42 થી 44, 46, 47, 50 થી 58, 61 અને 62 બુધવારથી પ્રભાવી થઈ ગઈ છે. આ વિભાગોમાં કાયદાના પરિમાણો, જાહેર સલામતી, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ટેલિકોમ્યુનિકેશન નેટવર્કની સલામતી, ડિજિટલ ભારત નિધિ, નવીનતા અને તકનીકી વિકાસ, વપરાશકર્તાઓની સલામતી, અપરાધ જેવા પ્રકરણોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

જમ્મુ-કાશ્મીર અને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો માટે પણ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે

નવા કાયદા હેઠળ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યોના લોકો વધુમાં વધુ 6 સિમ કાર્ડ લઈ શકશે. જો તમે આનાથી વધુ સિમ ખરીદો છો, તો તમારે પ્રથમ વખત 50,000 રૂપિયા અને ત્યારબાદ દર વખતે 2 લાખ રૂપિયાનો દંડ ભરવો પડશે.

જો જરૂરી હોય તો, સરકાર સંદેશાઓને અટકાવી શકશે

નવા ટેલિકોમ કાયદામાં, સરકારને નેટવર્કને સસ્પેન્ડ કરવાનો અને જો જરૂરી હોય તો તમારા સંદેશાને અટકાવવાનો અધિકાર મળ્યો છે. યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં સરકારને આ કરવાની છૂટ છે. સરકાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણોસર કોઈપણ ટેલિકોમ સેવા અથવા નેટવર્ક અને મેનેજમેન્ટને ટેકઓવર કરી શકશે. અથવા જ્યારે ઇચ્છે ત્યારે અને તે ઇચ્છે ત્યાં સુધી તેને સ્થગિત કરી શકે છે. સરકાર જાહેર હિત અથવા જાહેર સલામતીની જરૂરિયાતો અથવા જાહેર કટોકટીના કિસ્સામાં કોઈપણ સંદેશનું પ્રસારણ અટકાવી શકે છે.

કંપનીઓએ સ્પામ નંબરો સાથે વ્યવહાર કરવા માટે કડક પગલાં ભરવા પડશે

ટેલિકોમ કંપનીઓએ હવે સામાન્ય માણસ સાથે છેતરપિંડી કરતા સ્પામ નંબરને રોકવા માટે ખૂબ જ કડક પગલાં લેવા પડશે. નવા કાયદામાં ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્સ્ટોલ કરવા માટેના રાઈટ ઓફ વે હેઠળના નિયમોને પણ સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે.

પ્રમોશનલ મેસેજ મોકલતા પહેલા સંમતિ લેવાની રહેશે.

નવા ટેલિકોમ કાયદા હેઠળ કોઈપણ પ્રકારના પ્રમોશનલ મેસેજ મોકલતા પહેલા ગ્રાહકોની પરવાનગી લેવી પડશે. ટેલિકોમ સેવાઓ પૂરી પાડતી કંપનીએ એક ઓનલાઈન મિકેનિઝમ બનાવવું પડશે, જેથી યુઝર્સ તેમની ફરિયાદ ઓનલાઈન નોંધાવી શકે.

ટેલિકોમ સેવાઓની વ્યાખ્યામાંથી ઓવર-ધ-ટોપ (OTT) પ્લેયર્સ અથવા એપ્સ દૂર કરવામાં આવી છે. વોટ્સએપ અને ટેલિગ્રામ ટેલિકોમ નિયમોની બહાર રહેશે.