ભારતમાં AI માટે બનશે કડક કાયદા : કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવનું મોટું નિવેદન
છેલ્લું અપડેટ : 09 Oct 2026
ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે AIના ઉપયોગને લઈને ટૂંક સમયમાં જ નવા નિયમોની દિશા સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર આગામી એક મહિનાની અંદર AI રેગ્યુલેશન પર એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડવાની તૈયારી કરી રહી છે. તેમાં AIના સુરક્ષિત ઉપયોગ, ડીપફેક અને માણસોને પ્રાથમિકતા આપવા જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર લોકો અને નિષ્ણાતો પાસેથી સલાહ-સૂચનો માંગવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ગુરુવારે કહ્યું કે હવે ભારતમાં AIને રેગ્યુલેટ કરવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે જણાવ્યું કે સરકાર ટૂંક સમયમાં જ કન્સલ્ટેશન પેપર લાવશે. આના દ્વારા એ સમજવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે કે દેશમાં ઝડપથી વધી રહેલી AI ટેકનોલોજીને કઈ રીતે કંટ્રોલ અને ઓપરેટ કરવી જોઈએ.
કન્ટેન્ટનો દુરુપયોગ રોકવાની તૈયારી
વૈષ્ણવના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસ્તાવિત ફ્રેમવર્કમાં AIથી જોડાયેલા ઘણા મહત્વના પાસાઓ પર ચર્ચા થશે. જેમાં સૌથી અગ્રણી AI સેફ્ટી એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સને સુરક્ષિત બનાવવું છે. આ સિવાય ડીપફેક પણ સરકાર માટે એક મોટો મુદ્દો રહેશે. AIની મદદથી બનાવવામાં આવતા નકલી વીડિયો, તસવીરો અને ઓડિયોનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આવા કન્ટેન્ટના દુરુપયોગને રોકવા માટે નિયમોની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી છે.
ડીપફેક એક મોટી સમસ્યા
અશ્વિની વૈષ્ણવે કહ્યું કે ડીપફેક એક મોટી સમસ્યા છે, જે સમાજમાં ગંભીર પરેશાનીઓ ઊભી કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ડીપફેકની ગુણવત્તા દરરોજ વધુ સારો આકાર લઈ રહી છે, જેનાથી તેને ઓળખવું પણ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે લોકો ઘણીવાર ડીપફેક કન્ટેન્ટને સાચું માની લે છે. આનાથી ખોટી વિચારસરણી અને ખોટી માહિતીને પ્રોત્સાહન મળે છે. લોકો ખોટી બાબતો પર વિશ્વાસ કરવા લાગે છે અને ઘણીવાર ખોટાં કામો કરવા માટે પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
લોકો શીખશે AI થી જોડાયેલી સ્કિલ
કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું કે AI રેગ્યુલેશનને લઈને સરકાર જે કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડવાની છે, તેમાં લોકોને AI થી જોડાયેલી સ્કિલ શીખવવા, સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને એ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન આપવામાં આવશે કે AI ના વિકાસ દરમિયાન કોઈ પણ પાછળ રહી ન જાય. વૈષ્ણવે કહ્યું કે AI ની માણસો પર પડતી અસર નિયમ બનાવવાની પ્રક્રિયાના કેન્દ્રમાં હોવી જોઈએ. તેમના જણાવ્યા મુજબ, AI ના કારણે થતા ફેરફારોમાં માણસ અને માનવતાને સૌથી વધુ મહત્વ આપવામાં આવવું જોઈએ.
