VIDEO: પોતાની મરજીથી નોકરી છોડી નહીં શકે વાયુસેનાના જવાનો: SC નો મોટો નિર્ણય 

ભારતીય વાયુસેનાના (Indian Air Force) જવાનોને લઈ સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાયુસેનાના કર્મચારીઓને સિવિલ પદો (Civil Posts) પર નિમણૂક માટે પોતાની મરજીથી નોકરી છોડવાનો ‘અનંત કે અમર્યાદિત અધિકાર’ (Unfettered Right) નથી.

જસ્ટિસ ઉજ્જવલ ભુયાન (Justice Ujjal Bhuyan) અને જસ્ટિસ અતુલ એસ. ચંદુરકરની (Justice Atul S. Chandurkar) પીઠે આ ચૂકાદો આપતા જણાવ્યું હતું કે, સૈન્ય દળોમાં સંચાલનાત્મક સજ્જતા (Operational Readiness) જાળવી રાખવા માટે અગાઉથી મંજૂરી લેવાની પ્રક્રિયાનું સખત પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.

નોકરી છોડવા માટે પૂર્વ મંજૂરી કોઈ સામાન્ય પ્રક્રિયા નથી

સર્વોચ્ચ અદાલતે વાયુસેનાના નિયમોનો હવાલો આપતા કહ્યું કે, સિવિલ જોબ માટે અરજી કરતા પહેલા પરવાનગી લેવી અને પસંદગી થયા પછી સક્ષમ અધિકારી પાસેથી ના વાંધા પ્રમાણપત્ર (NOC - No Objection Certificate) મેળવવું એ કોઈ સામાન્ય ઔપચારિકતા (Mere Formality) નથી જેને સૈનિક પોતાની મરજીથી નજરઅંદાજ કરી શકે.

કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે વાયુસેના એક શિસ્તબદ્ધ દળ (Disciplined Force) છે. તેથી એરમેનને સમય પહેલા સેવામુક્ત થતા રોકવા અને સેનાની ક્ષમતા જાળવી રાખવા માટે આ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.

શું હતો સમગ્ર મામલો?

આ અરજી વાયુસેનાના કોર્પોરલ નખત સિંહ (Corporal Nakhat Singh) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી:

• અરજી અને પસંદગી: વાયુસેનામાં 7 વર્ષની સેવા પૂરી કરનાર નખત સિંહે વર્ષ 2020 માં રાજસ્થાન લોક સેવા આયોગ (RPSC) દ્વારા આયોજિત આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર (Assistant Professor - Hindi) ની ભરતી માટે અરજી કરી હતી.

• પરીક્ષામાં સફળતા: તેઓ ભરતી પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુમાં સફળ પણ રહ્યા હતા.

• NOC નો અસ્વીકાર: પસંદગી બાદ ઓક્ટોબર 2022 માં એર ઓફિસર કમાન્ડિંગે (Air Officer Commanding) તેમને એનઓસી (NOC) આપવાનો અને સેવામુક્ત કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો હતો.

• કારણ: વાયુસેનાના 2017ના આદેશ મુજબ, કોઈપણ નાગરિક પદ માટે અરજી કરતા પહેલા સક્ષમ અધિકારીઓની પૂર્વ પરવાનગી (Prior Permission) લેવી ફરજિયાત હતી, જે તેમણે લીધી નહોતી.

હાઈકોર્ટ અને ટ્રિબ્યુનલ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે પણ અરજી ફગાવી

એર ઓફિસર કમાન્ડિંગના નિર્ણય સામે નખત સિંહે સશસ્ત્ર બળ ટ્રિબ્યુનલ (Armed Forces Tribunal - AFT) અને બાદમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટના (Delhi High Court) દરવાજા ખખડાવ્યા હતા. પરંતુ બંને જગ્યાએથી રાહત ન મળતા તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા. હવે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ તેમની અરજી ફગાવીને વાયુસેનાના નિયમોને યોગ્ય ઠેરવ્યા છે.