શું નેતન્યાહૂ ફરીથી વડાપ્રધાન બનશે?, ઈઝરાયેલમાં સરકાર રચવાનો કોકડો ગૂંચવાયો

ઈઝરાયેલમાં સામાન્ય ચૂંટણી બાદ સરકાર રચવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ સાબિત થઈ રહી છે. રાષ્ટ્રપતિએ 'યશાર' (Yashar) પક્ષના ગાડી આઈઝેનકોટને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે, જેના માટે તેમણે ૨૮ દિવસની અંદર સંસદમાં બહુમતી સાબિત કરવી પડશે. શરૂઆતમાં, આરબ પક્ષોના સમર્થનથી સરકાર રચવા અંગે ચર્ચાઓ થઈ હતી; જોકે, હવે આ વાતચીત નિષ્ફળ ગઈ હોય તેમ જણાય છે. પરિણામે, આઈઝેનકોટે તેમના હરીફ બેન્જામિન નેતન્યાહુના નેતૃત્વ હેઠળના 'લિકુદ' (Likud) પક્ષ તરફ વળાંક લીધો છે અને તેમને ગઠબંધન અંગેની વાટાઘાટો માટે આમંત્રણ આપ્યું છે. બંને પક્ષો વચ્ચેની ચર્ચાઓ ૨૨ નવેમ્બરથી શરૂ થઈ શકે છે.
શું નેતન્યાહૂ ફરીથી વડાપ્રધાન બનશે?
સામાન્ય ચૂંટણીમાં, બેન્જામિન નેતન્યાહૂના લિકુડ પક્ષે ૫૩ બેઠકો જીતી છે, જ્યારે આઈઝેનકોટના યશાર પક્ષે ૪૮ બેઠકો મેળવી છે. આ પરિસ્થિતિને જોતાં, ગઠબંધન માટેની વાટાઘાટો દરમિયાન લિકુડ પક્ષ બેન્જામિન નેતન્યાહૂને ફરી એકવાર વડાપ્રધાન બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકી શકે છે. વધુમાં, જો આઈઝેનકોટનો પક્ષ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં સરકાર રચવામાં નિષ્ફળ જાય, તો રાષ્ટ્રપતિ નેતન્યાહૂને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપી શકે છે.
બેન્જામિન નેતન્યાહુ 'યશાર' (Yashar) પક્ષને પોતાના પક્ષમાં લાવવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા હતા; હકીકતમાં, તેમણે તો કેટલીક વખત આરબ પક્ષોને પણ તેમની વિરુદ્ધ ઉશ્કેર્યા હતા. બંને પક્ષો વચ્ચે ગયા રવિવારે વાતચીત શરૂ થઈ હતી, પરંતુ તે કોઈ પરિણામ સુધી પહોંચી શકી નહીં. નોંધનીય છે કે ગાડી આઈઝેનકોટનો પક્ષ નેતન્યાહુના વિરોધમાં છે. જોકે, સામાન્ય ચૂંટણીમાં કોઈ પણ પક્ષને બહુમતી મળી નથી—જેના માટે ઓછામાં ઓછી ૬૧ બેઠકોની જરૂર હોય છે.
આઈઝેનકોટની શરત શું છે?
આઈઝેનકોટના પક્ષે એક શરત મૂકી છે: તેઓ નેતન્યાહુના પક્ષ સાથે ગઠબંધન કરવા તૈયાર છે, પરંતુ માત્ર એ શરતે કે આઈઝેનકોટ પોતે વડાપ્રધાન બને. વધુમાં, આ ગઠબંધનમાં પક્ષ તો સામેલ હશે, પરંતુ નેતન્યાહુએ પોતે તેનાથી દૂર રહેવું પડશે. હાલમાં, આ સંભવિત ગઠબંધન અંગે આઈઝેનકોટના પક્ષમાં આંતરિક મતભેદો છે. આઈઝેનકોટને સરકાર રચવા માટે ૨૮ દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે—જે સમયગાળાને રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગ વધુ ૧૪ દિવસ માટે લંબાવી શકે છે.
આઈઝેનકોટ પાસે કયા ત્રણ વિકલ્પો છે?
ઈઝરાયેલના 'યશાર' પક્ષના નેતા ગાડી આઈઝેનકોટે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે જો વ્યાપક ગઠબંધન રચવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ જશે, તો તેઓ પોતાના નેતૃત્વ હેઠળ 'રાષ્ટ્રીય કટોકટી સરકાર' (national emergency government) રચવા તૈયાર છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે તેઓ વાટાઘાટોને અનિશ્ચિત સમય સુધી લંબાવા દેશે નહીં. હવે આઈઝેનકોટ સામે ત્રણ વિકલ્પો છે. પ્રથમ વિકલ્પમાં અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ યહૂદી પક્ષો—જેમને 'હારેદિમ' (Haredim) કહેવામાં આવે છે—તેમની સાથે ગંભીર ચર્ચાઓ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આનો ઉદ્દેશ્ય એક એવો માળખો તૈયાર કરવાનો છે જે ઈઝરાયેલી સેનાની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે અને સાથે સાથે એવા લોકોની સ્થિતિને પણ જાળવી રાખે જેઓ પોતાનું જીવન સંપૂર્ણપણે તોરાહ (યહૂદી ધર્મગ્રંથ) ના અભ્યાસમાં સમર્પિત કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ વાટાઘાટોનો અર્થ એ નથી કે તેઓ દરેક માટે ફરજિયાત લશ્કરી સેવા લાગુ કરવાના પોતાના સંકલ્પથી પીછેહઠ કરી રહ્યા છે.












