અમેરિકામાં દિવાળી-થીમ આધારિત ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી; જાણો તે શા માટે ખાસ છે

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસ (USPS) એ દિવાળીના તહેવારને સમર્પિત એક વિશેષ ટપાલ ટિકિટ (પોસ્ટેજ સ્ટેમ્પ) બહાર પાડી છે. આ ટિકિટ પર હ્યુસ્ટનમાં રહેતા ભારતીય મૂળના કલાકાર સંગીતા ભૂતડા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી એક આકર્ષક 'રંગોળી'ની ડિઝાઈન દર્શાવવામાં આવી છે. બુધવારે સાંજે વોશિંગ્ટનમાં ભારતીય દૂતાવાસ ખાતે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં, અમેરિકામાં ભારતના રાજદૂત વિનય મોહન ક્વાત્રા, USPSના વરિષ્ઠ ઉપપ્રમુખ શિવાની ગંભીર અને સંગીતા ભૂતડા દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ ટિકિટનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

ટપાલ ટિકિટ પર સ્થાન પામેલી પરંપરાગત 'રંગોળી' કળા 

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસે રંગોળીને એક જીવંત અને પરંપરાગત કળા સ્વરૂપ તરીકે વર્ણવી છે. સામાન્ય રીતે, આ કળા જમીન પર રંગીન ચોખાનો લોટ, ચોક (ખડી) અને ફૂલોની પાંખડીઓ જેવી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે. ભારતીય પરંપરામાં, રંગોળીને શુભ માનવામાં આવે છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે તે સૌભાગ્ય લાવે છે.

ભારતમાં જન્મેલા અને લાંબા સમયથી હ્યુસ્ટન વિસ્તારમાં રહેતા સંગીતા ભૂતડા લગભગ ૩૦ વર્ષથી રંગોળીની આ પ્રાચીન લોકકળાનું સર્જન કરી રહ્યા છે. અમેરિકી ટપાલ ટિકિટ પર સ્થાન મેળવીને, તેમની રંગોળીની ડિઝાઈને ભારતીય કળા અને સંસ્કૃતિ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવી છે.

સંગીતા ભૂતડાએ એક ડઝન જેટલી ડિઝાઈનો રજૂ કરી હતી 

સંગીતા ભૂતડાએ PTIને જણાવ્યું કે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસે આ ટિકિટ માટે રંગોળીની ડિઝાઈન તૈયાર કરવા માટે એક વર્ષથી વધુ સમય પહેલાં તેમનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું, "મેં USPSને લગભગ એક ડઝન ડિઝાઈનો મોકલી હતી, જેમાંથી ચાર ડિઝાઈનો પસંદ કરવામાં આવી હતી. આ રંગોળી પૂર્ણ કરવામાં લગભગ ૧૦ દિવસનો સમય લાગ્યો હતો." તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે તેમને માત્ર એક જ સૂચના આપવામાં આવી હતી: તેજસ્વી રંગોનો ઉપયોગ કરવો, જેથી ટપાલ ટિકિટ પર તે સ્પષ્ટ અને આકર્ષક રીતે ઉપસી આવે.

આઠ ફૂટના વ્યાસવાળી રંગોળીમાં તેજસ્વી રંગોનો ઉપયોગ 

ટિકિટ પર દર્શાવવામાં આવેલી મૂળ રંગોળી આઠ ફૂટના વ્યાસની હતી. તેમાં સફેદ રંગની સાથે વાદળી, નારંગી, લીલો અને લાલ જેવા તેજસ્વી રંગોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રંગોના આ સંયોજને રંગોળીને એક અત્યંત આકર્ષક દેખાવ આપ્યો હતો. આ ટપાલ ટિકિટની ડિઝાઈન જેનિફર આર્નોલ્ડ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી, જ્યારે વિલિયમ જે. ગિકરે આર્ટ ડિરેક્ટર તરીકેની ભૂમિકા ભજવી હતી.

દિવાળી ટપાલ ટિકિટ સૌપ્રથમ ૨૦૧૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી

યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસ (USPS) દ્વારા દિવાળી નિમિત્તે બીજી વખત એક વિશેષ ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી છે. દિવાળીને સમર્પિત પ્રથમ ટિકિટ ૨૦૧૬માં રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે બોલતા, USPSના વરિષ્ઠ ઉપપ્રમુખ શિવાની ગંભીરે જણાવ્યું હતું કે, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસ વિશ્વભરની વિવિધ સંસ્કૃતિઓના સન્માનમાં ૧૮૯૩થી ટિકિટો બહાર પાડી રહી છે. તેમણે કહ્યું, "અમારી ટિકિટો એક એવું સાંસ્કૃતિક તાણવાણું રચવામાં મદદ કરે છે, જે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર વારસાને પ્રતિબિંબિત કરે છે."

ભારતીય રાજદૂતે સંગીતા ભૂતડાના પ્રયાસોને બિરદાવ્યા

આ કાર્યક્રમમાં બોલતા, ભારતના રાજદૂત વિનય મોહન ક્વાત્રાએ સંગીતા ભૂતડા પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે પોતાની અસાધારણ ડિઝાઈનો દ્વારા રંગોળીની સદીઓ જૂની પરંપરાને જીવંત રાખવાના તેમના પ્રયાસોના વખાણ કર્યા. દિવાળીના અવસરે બહાર પાડવામાં આવેલી આ ટપાલ ટિકિટ, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ પોસ્ટલ સર્વિસના માધ્યમથી ભારતીય લોકકળા અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને વ્યાપક સ્તરે ઓળખ અપાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે.