ટ્રમ્પની ઈરાન પર ફરી હુમલાની ધમકી વચ્ચે વાન્સે ઈરાનના કટ્ટરપંથી નેતાને લખ્યો પત્ર, શાંતિની આશા કે યુદ્ધની તૈયારી?

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે એક તરફ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન પર ફરી મોટા હુમલા કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે, તો બીજી તરફ અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જે.ડી. વાન્સે ઈરાનના સલામતી અધિકારી મોહસિન રેઝાઈને પત્ર લખ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, આ પત્ર દ્વારા ઈરાનના કટ્ટરપંથી નેતાઓનું વલણ અને શાંતિ મંત્રણાઓ માટેની તેમની તૈયારીનો અંદાજ મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ટ્રમ્પે પોતે વાન્સને આવો પત્ર લખવા કહ્યું હોવાનો ઇનકાર કર્યો હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે રાજદ્વારી ઉકેલની શક્યતાઓ અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે.

ટ્રમ્પનો ઇનકાર, પત્ર પાછળના હેતુ અંગે ચર્ચા

અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પે વાન્સને પત્ર લખવાનું કહ્યું હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે. જોકે, આ મુદ્દે રાજકીય વિશ્લેષકોમાં સવાલો ઊભા થયા છે. પત્રનો હેતુ ઈરાનના નેતૃત્વની શાંતિ મંત્રણા અંગેની તૈયારી ચકાસવાનો હતો કે અન્ય કોઈ વ્યૂહાત્મક સંદેશ આપવાનો, તે અંગે સ્પષ્ટતા થઈ નથી. બીજી તરફ, ઈરાનની સર્વોચ્ચ સલામતી સમિતિ સાથે સંકળાયેલા મોહસિન રેઝાઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાનની તમામ શરતો સ્વીકારવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી શાંતિ મંત્રણાઓનો કોઈ અર્થ નથી. તેમના આ વલણથી બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતી સુધી પહોંચવાનો માર્ગ વધુ મુશ્કેલ બનતો જણાય છે.

મધ્યાવધિ ચૂંટણી બાદ ઈરાન પર હુમલાની યોજના?

*ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ*ના અહેવાલમાં અનામી રહેવાની શરતે કેટલાક નિવૃત્ત અધિકારીઓને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 3 નવેમ્બરની મધ્યાવધિ ચૂંટણી બાદ ટ્રમ્પ ઈરાન સામે ફરી તીવ્ર સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. સંભવિત કાર્યવાહીને ‘એપિક ફ્યુરી-2’ નામ આપવામાં આવે તેવી શક્યતા પણ અહેવાલમાં વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જોકે, આ સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે અમેરિકી સરકાર તરફથી સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ હોવાની વિગતો આપવામાં આવી નથી. તેથી આ બાબતને હાલ અહેવાલોમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલી સંભાવના તરીકે જ જોવી જરૂરી છે.

ઈરાનનો બેવડો અભિગમ: મંત્રણા પણ, સૈન્ય તૈયારી પણ

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે તેમનો દેશ રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવા માટે મધ્યસ્થીઓના સતત સંપર્કમાં છે. જોકે, તેની સાથે ઈરાની સૈન્યને સંપૂર્ણ સતર્ક અને તૈયાર રહેવા પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. આ વલણ દર્શાવે છે કે ઈરાન એક તરફ રાજદ્વારી માર્ગ ખુલ્લો રાખવા માગે છે, તો બીજી તરફ સંભવિત સૈન્ય ટકરાવ માટે પણ સજ્જ રહેવા ઇચ્છે છે.

કતાર અને પાકિસ્તાનના પ્રયાસો છતાં શાંતિ મંત્રણા અધૂરી

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવા માટે કતાર અને પાકિસ્તાન દ્વારા મધ્યસ્થીના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, જૂન મહિનાથી ચાલી રહેલી મંત્રણાઓ વારંવાર નિષ્ફળ ગઈ છે. ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને મિસાઇલ કાર્યક્રમને બંધ કરવાના મુદ્દાઓ બંને પક્ષો વચ્ચેના મુખ્ય મતભેદ રહ્યા છે. આ મુદ્દાઓ પર સહમતી ન સધાતાં મંત્રણાઓ આગળ વધી શકી નથી. હવે વાન્સના પત્રના અહેવાલ, ટ્રમ્પની સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહીની ચર્ચા અને ઈરાનના કડક વલણ વચ્ચે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઘટશે કે ફરી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ ઊભી થશે, તે અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત્ છે.