મૃત્યુ પછી શું થાય છે, આત્મા ક્યાં જાય છે? આ સમગ્ર બાબત તર્પણ સાથે સંબંધિત છે

સનાતન ધર્મમાં પિતૃ પક્ષને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, પિતૃ દોષથી મુક્તિ મેળવવા માટે લોકો પૂજા કરે છે, આ સાથે તેઓ વિવિધ પ્રકારના ઉપાય પણ કરે છે.

તેઓ તેમના પૂર્વજો માટે શ્રાદ્ધ અને તર્પણ જેવી વિધિઓ પણ કરે છે.  એક ધાર્મિક માન્યતા છે કે પિતૃપક્ષ દરમિયાન આપણા પૂર્વજો પિતૃલોકમાંથી પૃથ્વી પર આવે છે.

ઘણીવાર લોકોના મનમાં આ પ્રશ્ન ઉદ્ભવે છે કે મૃત્યુ પછી આત્મા કેવી રીતે મુક્ત થાય છે? પ્રાચીન શાસ્ત્રોમાં આ અંગે ઘણી વાતો કહેવામાં આવી છે. ગરુડ પુરાણ, વિષ્ણુ પુરાણ સહિત અન્ય ધાર્મિક ગ્રંથોમાં આત્માની ગતિ અને મુક્તિનું વિગતવાર વર્ણન છે, જે વ્યક્તિના કર્મોના આધારે નક્કી થાય છે.

પુરાણોમાં શું કહેવામાં આવ્યું છે

ગરુડ પુરાણ, સ્કંદ પુરાણ, વિષ્ણુ પુરાણ અને પદ્મ પુરાણ જેવા ગ્રંથોમાં પણ આત્માની હિલચાલ અને મુક્તિનો ઉલ્લેખ છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે જો કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે છે, તો તેની આત્મા 12 દિવસ સુધી તે સ્થાન પર રહે છે. તેમની યમલોકની યાત્રા 13મા દિવસથી શરૂ થાય છે. આ યાત્રા આત્માના કર્મોના આધારે નક્કી થાય છે.

યોગીઓને યાતનાઓ સહન કરવી નહીં પડે

પવિત્ર વ્યક્તિની આત્મા મૃત્યુ પછી તેના તમામ કાર્યો અને પાપોમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે અને તેને યમના દૂતોનો સામનો કરવો પડતો નથી. યોગીઓ માટે આ પ્રક્રિયા અલગ છે, તેઓ સીધા જ ઉપરની દુનિયામાં જાય છે. પરંતુ, જે સામાન્ય કર્મથી બંધાયેલા છે તેમને યમલોકની યાત્રા કરવી પડે છે.

પ્રેતકલ્પ અનુસાર મુક્તિ યાત્રા

ગરુડ પુરાણના પૂર્વકલ્પમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આત્માને યમલોકમાં પહોંચવામાં 348 દિવસ લાગે છે. યમલોક અને મૃત્યુલોક (પૃથ્વી) વચ્ચે 86,000 યોજનાઓનું અંતર છે. વ્યક્તિની આત્મા દરરોજ 247 યોજનાઓ બનાવે છે. આ સમય દરમિયાન આત્મા તેના કાર્યોના આધારે સુખ કે દુ:ખનો અનુભવ કરે છે.

મૃત્યુ પછી મોક્ષના બે પ્રકાર

શાસ્ત્રોમાં બે પ્રકારની મુક્તિનો ઉલ્લેખ છે, સામાન્ય મુક્તિ અને શાબ્દિક મુક્તિ. જેઓ યોગી અથવા ભક્ત છે તેઓ ષડ્ય મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે. તેમના શરીરને છોડ્યા પછી, તેઓ સીધા જ ઉપરની દુનિયામાં જાય છે અને તેમને યમદૂતોનો સામનો કરવો પડતો નથી. તે જ સમયે, સામાન્ય કર્મોથી બંધાયેલા લોકો તેમના કર્મોથી મુક્ત થઈને પણ યમલોકની યાત્રા કરે છે.

નોંધ:આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.