મોંઘી બદામ કે સસ્તા સિંગદાણા? હૃદયને તંદુરસ્ત રાખવા માટે કયા ડ્રાઈફ્રૂટ બેસ્ટ?

આજના આધુનિક અને દોડધામ ભરેલા જીવનમાં બદલાતી જીવનશૈલી અને ખોટી ખાનપાનની આદતોને કારણે હૃદય સંબંધિત બીમારીઓ (Heart Diseases) અને હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું જોખમ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ન્યુટ્રિશનિસ્ટ્સ હંમેશા આહારમાં પૌષ્ટિક નટ્સ (Nuts) અને ડ્રાયફ્રૂટ્સનો સમાવેશ કરવાની સલાહ આપે છે.

જ્યારે પણ હેલ્ધી નટ્સની વાત આવે છે, ત્યારે આપણી સામે મુખ્ય બે નામ સૌથી પહેલા આવે છે – એક છે ગુણોનો ભંડાર ગણાતી મોંઘી 'બદામ' (Almonds) અને બીજી બાજુ છે સામાન્ય માણસનું બજેટ સાચવતા અને 'ગરીબોની બદામ' તરીકે ઓળખાતા ગુણકારી 'સિંગદાણા' કે મગફળી (Peanuts). મોટાભાગના લોકો હંમેશા એ મૂંઝવણમાં હોય છે કે હાર્ટ હેલ્થ માટે બંનેમાંથી કઈ વસ્તુ વધુ બેસ્ટ છે? શું માત્ર મોંઘી બદામ ખાવાથી જ હૃદય તંદુરસ્ત રહે છે, કે પછી સસ્તા સિંગદાણા પણ એટલો જ ફાયદો આપે છે? તો અહીં આ બંનેના પોષક તત્વો (Nutrients), તેમનાથી થતા ફાયદા અને કિંમતના આધારે સચોટ સરખામણી કરીએ અને જાણીએ કે તમારા હૃદય માટે કઈ વસ્તુ સુપરફૂડ સાબિત થઈ શકે છે.

હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર બદામની અસર

ન્યુટ્રિશન એક્સપર્ટ જણાવ્યા અનુસાર, બદામ મુખ્ય રૂપે પોતાના વિટામિન E, ફાઇબર, મેગ્નેશિયમ અને મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટ્સ માટે જાણીતી છે. આ તમામ ન્યુટ્રિએન્ટ્સ મળીને હૃદયને ઘણી રીતે ફાયદો પહોંચાડે છે.

કોલેસ્ટ્રોલ લેવલમાં કરે છે સુધારો: લગભગ 28 ગ્રામ બદામમાં 14 ગ્રામ ફેટ હોય છે, જે અસલમાં હૃદય માટે સારું 'હેલ્ધી ફેટ' છે. રિસર્ચ અનુસાર, જ્યારે તમે તમારા ડાયેટમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટની જગ્યાએ આ અનસેચ્યુરેટેડ ફેટ્સને શામેલ કરો છો, તો કોલેસ્ટ્રોલ લેવલમાં સુધારો આવે છે. બદામમાં રહેલા ફાઇબર અને પ્લાન્ટ કમ્પાઉન્ડ્સ શરીરમાંથી બેડ કોલેસ્ટ્રોલને બાંધીને બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે અને ગુડ કોલેસ્ટ્રોલને સપોર્ટ કરે છે.

કોલેસ્ટ્રોલ લેવલમાં કરે છે સુધારો: લગભગ 28 ગ્રામ બદામમાં 14 ગ્રામ ફેટ હોય છે, જે અસલમાં હૃદય માટે સારું 'હેલ્ધી ફેટ' છે. રિસર્ચ અનુસાર, જ્યારે તમે તમારા ડાયેટમાં સેચ્યુરેટેડ ફેટની જગ્યાએ આ અનસેચ્યુરેટેડ ફેટ્સને શામેલ કરો છો, તો કોલેસ્ટ્રોલ લેવલમાં સુધારો આવે છે. બદામમાં રહેલા ફાઇબર અને પ્લાન્ટ કમ્પાઉન્ડ્સ શરીરમાંથી બેડ કોલેસ્ટ્રોલને બાંધીને બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે અને ગુડ કોલેસ્ટ્રોલને સપોર્ટ કરે છે.

બ્લડ ફ્લો સુધારે: બદામ વિટામિન Eનો બેસ્ટ સોર્સ છે. આનો એન્ટીઓક્સીડેન્ટ ગુણ ધમનીઓને ઓક્સિડેટિવ સ્ટ્રેસથી બચાવે છે, જેનાથી નસોમાં કચરો જામતો નથી અને બ્લડ સર્ક્યુલેશન યોગ્ય રહે છે. આમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ બ્લડ પ્રેશર અને બ્લડ શુગરને કંટ્રોલમાં રાખે છે.

હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર સિંગદાણાની અસર

સિંગદાણાને ભલે 'ગરીબોની બદામ' કહેવામાં આવતા હોય, પરંતુ સ્વાસ્થ્યની બાબતમાં તે કોઈનાથી ઓછી નથી. એક્સપર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, સિંગદાણાનું પ્રોફાઇલ થોડું અલગ છે. આમાં બદામની સરખામણીએ થોડું વધારે પ્રોટીન અને ખૂબ જ સારી માત્રામાં નિયાસિન અને ફોલેટ હોય છે.

સ્ટ્રોક અને હાર્ટ ડિસીઝનું જોખમ કરે ઓછું: સિંગદાણાના દાણા પર રહેલી પાતળી લાલ છાલમાં જબરદસ્ત બાયોએક્ટિવ કમ્પાઉન્ડ્સ અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ હોય છે. રિસર્ચ દર્શાવે છે કે, અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછું બે વાર સિંગદાણા ખાવાથી હૃદય સંબંધિત બીમારીઓનું રિસ્ક ઘણું ઓછું થઈ જાય છે. આ સાથે સિંગદાણામાં રહેલા વિટામિન બી એટલે કે 'નિયાસિન' સેલ્યુલર ફંક્શનને બેટર બનાવે છે. આ બેડ કોલેસ્ટ્રોલ અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સના સ્તરને ઓછું કરવામાં મદદ કરે છે. એક સ્ટડી અનુસાર, દરરોજ મર્યાદિત માત્રામાં સિંગદાણા ખાવા વાળા લોકોમાં એન્ઝાયટી અને તણાવનું સ્તર ઓછું જોવા મળ્યું છે, જે પરોક્ષ રીતે તમારા હૃદયને સુરક્ષિત રાખે છે.

બંનેમાંથી વધુ ફાયદાકારક કોણ?

સિંગદાણા અને બદામ બંને જ નટ્સ પોતાના સ્તર પર હૃદય માટે લાજવાબ છે. રોક્સાના એહસાની કહે છે કે બંનેના અનોખા ફાયદા છે, એટલા માટે પોતાના ડાયેટમાં બંનેને વારાફરતી સામેલ કરવા જોઈએ. તો બીજી તરફ ડ્રૂ હેમ્લરનું માનવું છે કે, સૌથી બેસ્ટ નટ એ જ છે જેને તમે ભૂલ્યા વગર રોજ તમારા ડાયેટનો ભાગ બનાવી શકો.