સોનિયા ગાંધીનો આકરો પ્રહાર: છેલ્લાં ૧૨ વર્ષનું નુકસાન ભરપાઈ કરતાં સમય લાગશે, જનતામાં વધી રહી છે બેચેની

કોંગ્રેસનાં પૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે છેલ્લાં 12 વર્ષમાં દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થા, સામાજિક માળખા અને બંધારણીય સંસ્થાઓને ભારે નુકસાન થયું છે. જોકે, હવે સામાન્ય લોકોને પણ આ નુકસાનનો અહેસાસ થવા લાગ્યો છે અને વર્તમાન સ્થિતિને લઈને તેમનામાં બેચેની વધી રહી છે. સોનિયા ગાંધીએ આશા વ્યક્ત કરી કે સરકાર બદલાયા બાદ દેશમાં સુશાસનની વાપસી થશે, પરંતુ લોકશાહી સંસ્થાઓને ફરી મજબૂત બનાવવામાં સમય લાગશે. આ માટે તમામ રાજકીય પક્ષોએ સામૂહિક પ્રયાસો કરવા પડશે.

સોનિયા ગાંધીએ એક ઇન્ટરવ્યૂમાં આ વાતો કહી હતી. તેમની આગામી પુસ્તક 'Belonging: A Journey of Love'ના પ્રકાશન પહેલાં આ ઇન્ટરવ્યૂ સામે આવ્યો છે. હાર્પરકોલિન્સ ઇન્ડિયા દ્વારા આ પુસ્તક 10 નવેમ્બરે પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. તેમાં તેમણે પોતાના અંગત જીવન, ભારત સાથેના જોડાણ, રાજકીય સફર, કોંગ્રેસ અને દેશની વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ અંગે વિચારો રજૂ કર્યા છે.

સરકાર બદલાયા પછી પણ લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવામાં સમય લાગશે

સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે છેલ્લાં 12 વર્ષમાં દેશના લોકશાહી માળખા, સંસ્થાઓ અને સામાજિક તાણાવાણાને ઊંડું નુકસાન પહોંચ્યું છે. જોકે, હવે સામાન્ય લોકો આ નુકસાનને સમજવા લાગ્યા છે અને વર્તમાન પરિસ્થિતિને લઈને તેમની બેચેની વધી રહી છે. તેમના મતે, સરકાર બદલાયા બાદ પણ લોકશાહી વ્યવસ્થા અને સંસ્થાઓને પહેલાં જેવી સ્વસ્થ સ્થિતિમાં લાવવામાં સમય લાગશે. આ માટે તમામ રાજકીય પક્ષોએ ગંભીરતાથી સામૂહિક પ્રયાસો કરવા પડશે. આ પડકારો છતાં તેઓ દેશના ભવિષ્યને લઈને આશાવાદી છે. તેમને વિશ્વાસ છે કે લોકો દેશમાં ફરીથી સુશાસનની વાપસીને આવકારશે.

ચૂંટણી પંચ અને મીડિયા પર સરકારના નિયંત્રણનો આરોપ

કોંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે સોનિયા ગાંધીએ પાર્ટીના સંઘર્ષ અને મજબૂતીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કેન્દ્રમાં વર્તમાન સરકાર આવ્યા પછીથી વિપક્ષને ચૂંટણી લડવા માટે સમાન તક મળી રહી નથી. સરકારનું તમામ સંસ્થાઓ, ખાસ કરીને ચૂંટણી પંચ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ છે. મુખ્યધારાના મીડિયા પર પણ સરકારનો પ્રભાવ છે. આ ઉપરાંત રાજકીય સ્પર્ધાને પ્રભાવિત કરવા માટે ધનબળ અને ધર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આટલી મુશ્કેલીઓ છતાં કોંગ્રેસ સતત સંઘર્ષ કરી રહી છે. પાર્ટીના કાર્યકરો અને નેતાઓએ અનેક પડકારો તથા દમનનો સામનો કર્યો છે. તેમ છતાં ગામડાંથી લઈને જિલ્લા સ્તર સુધીના કાર્યકરો બંધારણમાં સમાવિષ્ટ મૂલ્યોની રક્ષા માટે મક્કમતાથી ઊભા છે. સોનિયા ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના મહિનાઓમાં અનેક ચૂંટણીઓમાં ગેરરીતિ અને ચૂંટણી ચોરીના મુદ્દા સામે આવ્યા છે, જેના કારણે લોકો પહેલાં કરતાં વધુ જાગૃત બન્યા છે.

સમાન વિચારધારા ધરાવતા પક્ષો સાથે મળીને કામ કરી રહી છે કોંગ્રેસ

વિપક્ષી એકતા અને કોંગ્રેસની રાજકીય સંભાવનાઓ અંગે સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે પાર્ટી સમાન વિચારધારા ધરાવતા પક્ષો સાથે મળીને કામ કરી રહી છે. વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિમાં કોંગ્રેસે જે રીતે પોતાને સંભાળી છે તે તેની મજબૂતી દર્શાવે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે પાર્ટીની રાજકીય સંભાવનાઓ દિવસેને દિવસે વધુ સારી બની રહી છે.

ભાજપ અને RSS સાથે ક્યારેય સમજૂતી નહીં કરીએ

રાજકીય ગઠબંધન અંગે સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે રાજકારણમાં ઘણી વખત સમજૂતી કરવી જરૂરી બની જાય છે. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં કોંગ્રેસની વિચારધારાથી અલગ વિચારધારા ધરાવતા પક્ષો સાથે પણ હાથ મિલાવવા પડે છે. જોકે, આવા નિર્ણયો તેમને ક્યારેય સહજ લાગ્યા નથી. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે કોંગ્રેસે ભાજપ અને RSS સાથે ક્યારેય સમજૂતી કરી નથી અને ભવિષ્યમાં પણ આવું કરશે નહીં. ભાજપ અને RSSની વિચારધારા સાથે કોંગ્રેસના મતભેદો અંગે તેમણે કહ્યું કે પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓ ધર્મનિરપેક્ષતાના મુદ્દે સ્પષ્ટ વલણ અપનાવતા ન હોવાની વાત કરી શકે છે, પરંતુ આ કોંગ્રેસની સત્તાવાર વિચારધારા નથી. પાર્ટી પોતાની નીતિઓ અને કામગીરી દ્વારા દરેક નાગરિકને કોઈપણ ડર વિના પોતાના ધર્મ અને માન્યતાઓનું પાલન કરવાના બંધારણીય અધિકારનું સમર્થન કરતી રહી છે.

મનમોહન સિંહ સાથે ટીમની જેમ કામ કર્યું

2004માં કોંગ્રેસની જીત બાદ વડાપ્રધાન પદ સ્વીકાર્યું ન હોવાના નિર્ણય અંગે સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે તેમને આ નિર્ણયનો ક્યારેય અફસોસ થયો નથી. તે સમયે મનમોહન સિંહ સરકારનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે તેઓ પાર્ટીની જવાબદારી સંભાળી રહ્યાં હતાં. બંનેની ભૂમિકાઓ અલગ હતી અને તેમણે એક ટીમની જેમ કામ કર્યું હતું. તેમણે આ અનુભવને સકારાત્મક ગણાવ્યો હતો.

ઇન્દિરા અને રાજીવ ગાંધી પાસેથી શીખ્યા કર્તવ્ય તથા સંવેદનશીલતાના મૂલ્યો

પોતાના અંગત જીવન અને રાજકીય સફર અંગે સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે ભારત આવ્યા બાદ તેમણે ઇન્દિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધી પાસેથી ઘણું શીખ્યું છે. બંનેની હિંમત, સંવેદનશીલતા, ધર્મનિરપેક્ષ અને લોકતાંત્રિક ભારત પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા તેમજ કર્તવ્યને સર્વોપરી રાખવાની ભાવનાએ તેમના જીવનને પ્રભાવિત કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ઇટાલીમાં ઉછર્યા હોવા છતાં પરિવાર અને મિત્રો પ્રત્યેની નિષ્ઠા, અન્ય લોકો પ્રત્યે સંવેદનશીલતા અને જવાબદારી જેવા મૂલ્યો આજે પણ તેમના વ્યક્તિત્વનો ભાગ છે.

કટોકટીને સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસનો કાળો અધ્યાય ગણાવ્યો

સોનિયા ગાંધીએ કટોકટી એટલે કે ઇમરજન્સીને સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસનો કાળો અધ્યાય ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે તે દરમિયાન લોકશાહી અધિકારો પર રોક લગાવવામાં આવી હતી અને બંદી પ્રત્યક્ષીકરણનો અધિકાર પણ સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બાદમાં ઇન્દિરા ગાંધીએ પરિસ્થિતિને સમજીને માર્ચ 1977માં ચૂંટણી યોજવાનો નિર્ણય લીધો હતો. કટોકટી દરમિયાન થયેલા અત્યાચારો અંગે ખેદ વ્યક્ત કરીને તેમણે માફી પણ માગી હતી.