VIDEO/ એક હાથમાં પરશુરામનો ફરસો, બીજામાં બંધારણ... રાહુલ ગાંધીના બર્થડે પર સામે આવેલી તસવીરનો પોલિટિકલ મેસેજ સમજો

નવી દિલ્હી: ભારતીય રાજકારણમાં પ્રતીકોની રમત (game of symbols) હંમેશા ખૂબ ઊંડી અને લાંબાગાળાની અસરો છોડનારી રહી છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા (Leader of Opposition) અને કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધી (Rahul Gandhi) ના 56મા જન્મદિવસે દેશભરમાં ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. આ ખાસ અવસરે વારાણસી (બનારસ) ના ગંગા ઘાટ પરથી રાહુલ ગાંધીનું એક એવું પોસ્ટર સામે આવ્યું છે, જેણે દેશના રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે. આ તસવીરમાં રાહુલ ગાંધીને ભગવાન પરશુરામના અવતારમાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં તેમના એક હાથમાં પરશુરામનું શસ્ત્ર 'ફરસો' અને બીજા હાથમાં ભારતનું બંધારણ (Constitution of India) છે.

આ પણ વાંચો :

VIDEO: IND vs AFG / વ્યર્થ ગઈ ગુરબાઝની સદી, ભારતે કેપ્ટન ગિલ અને કેએલ રાહુલની બેટિંગના દમ પર જીતી પહેલી ODI

અમેરિકાની ધમકી પર PM મોદી મૌન કેમ? કેન્દ્રની વિદેશ નીતિ પર રાહુલ ગાંધીનો સણસણતો પ્રહાર

ગંગા ઘાટ પર દૂધથી અભિષેક અને સેલિબ્રેશન

આ પણ વાંચો :

Paper Leak સિસ્ટમની નિષ્ફળતા છે, હવે યુવાનો ગર્જના કરશે! રાહુલ ગાંધીની દેશવ્યાપી આંદોલનની જાહેરાત

ટેલિગ્રામ પર અસ્થાયી પ્રતિબંધ મુદ્દે રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પર કર્યા આકરા પ્રહાર, કહ્યું- 'તો સરકાર વોટ્સએપ પર પણ...'

'યુથ કોંગ્રેસ' (Youth Congress) ના કાર્યકર્તાઓએ વારાણસીના ગંગા ઘાટ પર પરંપરાગત વિધિ-વિધાન સાથે રાહુલ ગાંધીનો જન્મદિવસ મનાવ્યો હતો. કાર્યકર્તાઓએ ગંગા નદીના કિનારે રાહુલ ગાંધીના આ ખાસ પોસ્ટર પર દૂધ ચઢાવીને અભિષેક કર્યો હતો અને કેક કાપી હતી. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ માત્ર એક સામાન્ય પોસ્ટર નથી પરંતુ તેની પાછળ કોંગ્રેસની ખૂબ જ સમજી-વિચારીને ઘડાયેલી રાજકીય વ્યૂહરચના (political strategy) અને બદલાતો સોશિયલ નરેટિવ (social narrative) છુપાયેલો છે.

આ તસવીર પાછળના 2 મોટા રાજકીય સંદેશ 

આ પોસ્ટર દ્વારા કોંગ્રેસે એકસાથે બે મોટા મતબેંક સમીકરણો (voter equations) ને સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો છે:

'સોફ્ટ હિન્દુત્વ' અને બ્રાહ્મણ વોટબેંક પર નિશાન 

ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પૌરાણિક કથાઓમાં ભગવાન પરશુરામને ન્યાય, સાહસ અને બ્રાહ્મણ સમાજની અસ્મિતાના પ્રતીક (symbol of identity) માનવામાં આવે છે. તેમની ફરસો અત્યાચારીઓ સામે નબળા લોકોના રક્ષણનું શસ્ત્ર છે.

• સાંસ્કૃતિક સંદેશ: રાહુલ ગાંધીને પરશુરામના અવતારમાં બતાવીને કોંગ્રેસે ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ (UP) અને હિન્દી પટ્ટીના રાજ્યોના બ્રાહ્મણ મતદારોને મોટો સાંસ્કૃતિક સંદેશ આપ્યો છે.

• ભાજપના કટ્ટર હિન્દુત્વનો મુકાબલો: ભાજપ (BJP) ના 'કટ્ટર હિન્દુત્વ' સામે કોંગ્રેસ પોતાની જાતને એક એવી સર્વસમાવેશક પાર્ટી (inclusive party) તરીકે રજૂ કરવા માંગે છે, જે સનાતન પરંપરાઓનું સન્માન કરે છે, પરંતુ કોઈપણ પ્રકારના ઉન્માદ વગર.

'બંધારણની રક્ષા'નો મજબૂત નરેટિવ 

તસવીરના બીજા હાથમાં ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર દ્વારા રચિત ભારતીય બંધારણની નકલ છે. વર્ષ 2024ની લોકસભા ચૂંટણી (General Elections) માં કોંગ્રેસ અને વિપક્ષી ગઠબંધન (INDIA Alliance) માટે 'સંવિધાન બચાવો' (Save the Constitution) નો નારો ગેમ-ચેન્જર (game-changer) સાબિત થયો હતો.

• દલિત, પછાત અને આદિવાસી મતોનું સમીકરણ: રાહુલે પોતાની દરેક રેલીમાં બંધારણ બતાવીને ઓબીસી, દલિત અને આદિવાસી સમાજને સંદેશ આપ્યો હતો કે તેમનું અનામત (reservation) અને અધિકારો બંધારણ સુરક્ષિત રહેશે તો જ બચશે.

• આધુનિક નાયક તરીકે રજૂઆત: આ પોસ્ટર દ્વારા રાહુલ ગાંધીને એક એવા મોર્ડન હીરો (modern hero) તરીકે પ્રોજેક્ટ કરવામાં આવ્યા છે જે સનાતન મૂલ્યો (ન્યાય અને સંકલ્પ) ની સાથે આધુનિક લોકશાહીના મૂલ્યો (બંધારણ) ની રક્ષા માટે લડી રહ્યા છે.

વિપક્ષના નેતા તરીકે મજબૂત ઈમેજ બનાવવાની કવાયત

ચૂંટણી પૂરી થયા પછી પણ રાહુલ ગાંધીનો 'બંધારણની રક્ષા' કરવાનો સંકલ્પ નબળો પડ્યો નથી. સંસદમાં વિપક્ષના નેતા (Leader of Opposition) તરીકે તેઓ દેશના લોકતાંત્રિક મૂલ્યો અને બંધારણીય અધિકારોના સૌથી મોટા રક્ષક (protector) તરીકે પોતાની ઈમેજ સ્થાપિત કરવામાં વ્યસ્ત છે. આ પોસ્ટર એ વાતની સાબિતી છે કે કોંગ્રેસ હવે ભાજપને તેના જ એજન્ડા પર ઘેરવા માટે સાંસ્કૃતિક પ્રતીકો (cultural symbols) નો ઉપયોગ કરતાં ખચકાશે નહીં.

વારાણસીમાં સામે આવેલું રાહુલ ગાંધીનું આ નવું સ્વરૂપ દર્શાવે છે કે કોંગ્રેસ હવે ધર્મને લોકકલ્યાણ અને અધિકારોની રક્ષા સાથે જોડીને રાજકારણનો નવો મિઝાજ (new mood of politics) સેટ કરવા જઈ રહી છે.