નેપાળના વડા પ્રધાન બાલેન શાહ આજે ભારતની મુલાકાતે, જાણો કયા મુદ્દે થશે ચર્ચા

નેપાળના વડાપ્રધાન ૨૨ નવેમ્બરે ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. પદ સંભાળ્યા બાદ ભારતની આ તેમની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત હશે. દરમિયાન, નેપાળના વડાપ્રધાનના ભૂતપૂર્વ સલાહકાર રાજન ભટ્ટરાઈએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ મુલાકાત દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત કરવા, સંપર્ક (કનેક્ટિવિટી) વધારવા અને બંને પડોશી દેશો વચ્ચેના લાંબા સમયથી પડતર મુદ્દાઓને ઉકેલવાની તક પૂરી પાડશે.
આ મુલાકાતના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, ભટ્ટરાઈએ નોંધ્યું કે નેપાળના કોઈ વડાપ્રધાનની ભારતની છેલ્લી મુલાકાત બાદ લગભગ અઢી વર્ષ પછી આ મુલાકાત થઈ રહી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મજબૂત રાજદ્વારી સંબંધો જાળવી રાખવા અને બંને દેશો વચ્ચે સહકારને આગળ વધારવા માટે નિયમિત ઉચ્ચ-સ્તરીય સંપર્ક આવશ્યક છે.
‘ઉચ્ચ-સ્તરીય મુલાકાતો અને પરસ્પર સમજણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ
તેમના મતે, ભારત અને નેપાળ સૌથી નજીકના પડોશીઓ છે; તેથી, રાજદ્વારી સંબંધોને મજબૂત કરવા અને પરસ્પર સમજણ કેળવવા માટે નિયમિત ઉચ્ચ-સ્તરીય મુલાકાતો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું, “ભારત અને નેપાળ વચ્ચે વિવિધ મુદ્દાઓ અને કરારો છે. આપણે સૌથી નજીકના પડોશીઓ છીએ. જ્યારે બે દેશો વચ્ચે આટલા બધા મુદ્દાઓ હોય અને સહકાર તથા સંકલન માટે અનેક ક્ષેત્રો હોય, ત્યારે ઉચ્ચ-સ્તરીય મુલાકાતો અને પરસ્પર સમજણ હંમેશા મહત્વપૂર્ણ હોય છે.”
નેપાળ માટે ભારતની મુખ્ય વિકાસ ભાગીદાર, સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદાર અને સૌથી મોટા રોકાણકાર તરીકેની ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ કરતા, ભટ્ટરાઈએ કહ્યું કે કાઠમંડુ ભારત પાસેથી સતત સમર્થનની અપેક્ષા રાખે છે—પછી તે આપત્તિ પછીના પુનઃનિર્માણ માટે હોય કે સંકટના સમયમાં.
ભારત તરફથી નેપાળને સતત સમર્થન
વધુમાં, તેમણે ભૂકંપ અને કોવિડ-૧૯ મહામારી જેવા પડકારજનક સમયગાળા દરમિયાન ભારત દ્વારા નેપાળને આપવામાં આવેલી સતત સહાયને યાદ કરી. તેમણે કહ્યું, “ભૂતકાળમાં, જ્યારે પણ આપણે મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો છે—ભલે તે ભૂકંપ દરમિયાન હોય, કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન હોય કે અન્ય સમયે—ભારત હંમેશા આપણી પડખે ઊભું રહ્યું છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે, એક નજીકના વિકાસ ભાગીદાર તરીકે ભારતની ભૂમિકાને જોતા, આ મુલાકાત ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. બંને દેશો વચ્ચે ચર્ચા માટે સંભવિત વિષયો
ભટ્ટરાઈએ જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો અનેક ઉભરતા અને વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સહકારની શક્યતાઓ તપાસી શકે છે. આમાં આબોહવા પરિવર્તન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને વિકાસને વેગ આપવા માટે અદ્યતન તકનીકોના ઉપયોગ જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે માર્ગ અને હવાઈ સંપર્ક વ્યવસ્થામાં સુધારો, પેટ્રોલિયમ પાઈપલાઈનનો વિસ્તાર અને ગેસ પાઈપલાઈન જોડાણોની સંભાવના જેવા મુદ્દાઓને ચર્ચા માટેના મુખ્ય ક્ષેત્રો તરીકે રજૂ કર્યા. તેમણે કહ્યું, "સંપર્ક વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવી—ખાસ કરીને માર્ગ અને હવાઈ જોડાણો, અને કદાચ નવી પેટ્રોલિયમ કે ગેસ પાઈપલાઈન—એવા ક્ષેત્રો છે જેના પર બંને પક્ષો ચર્ચા કરી શકે છે." તેમણે વધુમાં સૂચવ્યું કે ક્રિકેટના માળખાકીય સુવિધાઓ અને અન્ય દ્વિપક્ષીય સહયોગ પહેલ જેવા ક્ષેત્રોમાં પ્રગતિ થઈ શકે છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે આબોહવા પરિવર્તન, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને હાઈ-ટેક વિકાસથી લઈને ક્રિકેટ સંબંધિત માળખાકીય સુવિધાઓ અને ક્રિકેટ સ્ટેડિયમોના નિર્માણ જેવા વિવિધ મુદ્દાઓ પર આગળ વધવાની તક મળશે.
'એમિનન્ટ પર્સન્સ ગ્રુપ' (Eminent Persons Group - EPG) ના પેન્ડિંગ અહેવાલનો ઉલ્લેખ
બંને દેશો વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલતા મુદ્દાઓ અંગે, ભટ્ટરાઈએ ખાસ કરીને 'એમિનન્ટ પર્સન્સ ગ્રુપ' (EPG) ના પેન્ડિંગ અહેવાલ તરફ ધ્યાન દોર્યું. દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સમગ્ર સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે ભારત અને નેપાળ દ્વારા સંયુક્ત રીતે આ જૂથની રચના કરવામાં આવી હતી. તેમણે નોંધ્યું કે બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ચર્ચા અને સર્વસંમતિથી તૈયાર કરવામાં આવેલો આ અહેવાલ લગભગ આઠ વર્ષથી પેન્ડિંગ (લંબિત) છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે શાહની મુલાકાત દરમિયાન આ બાબત પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.
ભટ્ટરાઈએ અપેક્ષા વ્યક્ત કરી કે આ પેન્ડિંગ અહેવાલ પર ધ્યાન આપવામાં આવશે અને બંને પક્ષો સકારાત્મક ઉકેલ તરફ આગળ વધશે. તેમણે કહ્યું, "અમને ભારત સાથે ખૂબ સારા સંબંધોની જરૂર છે, અને અમે તેવી જ આશા રાખીએ છીએ."
બાલેન શાહ બે દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે આવશે
બાલેન્દ્ર શાહ (બાલેન) આજે બે દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે ભારત આવી રહ્યા છે. તેમની સાથે ૩૪ સભ્યોનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ હશે. રવિવાર, ૨૨ નવેમ્બરના રોજ, તેઓ વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરને મળશે. તેઓ જયશંકર સાથે મુલાકાત કરશે અને સોમવાર, ૨૩ નવેમ્બરના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરશે. આ ઉપરાંત, તેમની રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે પણ મુલાકાત થવાની સંભાવના છે.











