દિલ્હીમાં પાકિસ્તાની મંત્રીએ હુમાયુ અને શેર શાહ સૂરીને કર્યા યાદ, સભ્યતા અને સંવાદના મહત્વ પર કરી વાત

દિલ્હીમાં પાકિસ્તાની મંત્રીએ હુમાયુ અને શેર શાહ સૂરીને કર્યા યાદ, સભ્યતા અને સંવાદના મહત્વ પર કરી વાત
તસવીર: gstv
આ સમાચાર સાંભળો

ભારતની મુલાકાતે આવેલા પાકિસ્તાનના ક્લાઈમેટ ચેન્જ મંત્રી મુસાદિક મલિકે શનિવારે દિલ્હીના ઐતિહાસિક પુરાના કિલ્લા પરથી સભ્યતા અને ઈતિહાસના જોડાણનો ખાસ સંદેશ આપ્યો હતો. એક કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે આ ઐતિહાસિક કિલ્લાને ઈતિહાસના બહુવિધ સ્તરો અને વિવિધ સંસ્કૃતિઓના સંગમના પ્રતીક તરીકે વર્ણવતા મુઘલ બાદશાહ હુમાયુ અને અફઘાન શાસક શેર શાહ સૂરીને યાદ કર્યા હતા.

SCO (શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન) સિવિલાઈઝેશનલ ડાયલોગ ફોરમમાં 'સભ્યતા અને સાંસ્કૃતિક અભિવ્યક્તિઓ' વિષય પરના સત્રને સંબોધતા મલિકે જણાવ્યું હતું કે, આ બંને શાસકો સાથે જોડાયેલો આ કિલ્લો વિવિધ ઐતિહાસિક ઓળખના સંગમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

જાહેરાત

તેમણે કહ્યું કે, "આપણે જ્યાં બેઠા છીએ તે આ કિલ્લો પોતે જ એક કહાની છે. એક એવો કિલ્લો જેનો પાયો હુમાયુએ નાખ્યો હતો, જેઓ તૈમૂર વંશના હતા અને મધ્ય એશિયાથી આવ્યા હતા. ત્યારબાદ અફઘાન શાસક શેર શાહ સૂરીએ તેના પર આગળ નિર્માણ કરાવ્યું હતું. એક દીવાલ અને બે હરીફો, એટલે કે બે શાસકો અને એક કિલ્લો, જેનો અર્થ બે સ્તર અને એક ખાઈ થાય છે." મલિકની ઓફિસ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર તેમના આ નિવેદનનો વીડિયો શેર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કિલ્લાને એક "કહાની" ગણાવવામાં આવ્યો હતો.

ભારત દ્વારા 20 થી 22 નવેમ્બર દરમિયાન ઐતિહાસિક પુરાના કિલ્લા ખાતે આ ત્રણ દિવસીય ફોરમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. શુક્રવારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પાકિસ્તાન સહિત વિવિધ SCO સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં આ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

2025ના પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ પ્રથમ વખત ભારતની મુલાકાતે આવેલા મલિકે જણાવ્યું હતું કે, સંવાદ માત્ર અલગ-અલગ ઓળખ અને વિવિધતાપૂર્ણ સભ્યતાઓ વચ્ચે જ શક્ય છે. વિચારો અને સાંસ્કૃતિક ઓળખના મુક્ત આદાન-પ્રદાનના મહત્વ પર ભાર મૂકતા તેમણે કહ્યું કે, "સંવાદ અલગ ઓળખ અને વિવિધતા વચ્ચે હોય છે, અને અમે અહીં માત્ર તે જ સંવાદ માટે આવ્યા છીએ."

ગ્રીક ભાષામાં 'ડાયલોગ' (સંવાદ) શબ્દના અર્થનો ઉલ્લેખ કરતા મલિકે કહ્યું કે 'ડિયા' (dia) નો અર્થ 'દ્વારા' અને 'લોગોસ' (logos) નો અર્થ 'વિચારો' થાય છે. તેમણે સંવાદને વિવિધ સભ્યતાઓ વચ્ચે વિચારોના મુક્ત પ્રવાહ તરીકે ગણાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે વિવિધતાને સ્વીકારવા માટે ડહાપણ અને હિંમત બંનેની જરૂર પડે છે.

આ સત્રની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સહિયારો સાંસ્કૃતિક વારસો એ SCO દેશોને જોડતો એક મજબૂત સેતુ છે. તેમણે કહ્યું કે ઐતિહાસિક સંબંધોએ દેશોને નજીક લાવવામાં મદદ કરી છે અને સાંસ્કૃતિક સહયોગ, પરસ્પર સમજણ તથા મિત્રતા માટે વિપુલ તકો પૂરી પાડી છે. શેખાવતે ઉમેર્યું કે, "આપણી સભ્યતાઓ માત્ર ભૂતકાળનો વારસો નથી, પરંતુ જીવંત પરંપરાઓ છે જેનું જ્ઞાન આપણા વર્તમાનને પ્રકાશિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભાવિ પેઢીઓને પ્રેરણા આપે છે." તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ ફોરમ SCO સભ્ય દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક સંબંધોને મજબૂત કરવા અને સભ્યતાની સમજણ વિકસાવવા માટે એક મંચ તરીકે કામ કરશે.

ભારત આ ઐતિહાસિક સ્થળનો ઉપયોગ પોતાના હજારો વર્ષોના સભ્યતાના વારસા અને ઈતિહાસના બહુવિધ સ્તરોને પ્રદર્શિત કરવા માટે કરી રહ્યું છે. અહીં યોજાયેલા એક વિશેષ પ્રદર્શન 'અસ્તિત્વ - ધ એસેન્સ ઓફ અવર એક્ઝિસ્ટન્સ' માં ઈ.સ. પૂર્વે 1,200 થી ઈ.સ. 1,200 સુધીના પુરાતત્વીય પુરાવાઓ, ઉત્ખનનના અવશેષો, કલાકૃતિઓ અને સ્થાપત્યના ટુકડાઓ દ્વારા દિલ્હીના ઈતિહાસની ઝલક રજૂ કરવામાં આવી છે. શનિવારે પ્રતિનિધિઓએ દક્ષિણ દિલ્હીના કિલ્લા રાય પિથોરા સાંસ્કૃતિક સંકુલ ખાતે 'ધ લાઈટ એન્ડ ધ લોટસ: રેલિક્સ ઓફ ધ અવેકન્ડ વન' પ્રદર્શનની પણ મુલાકાત લીધી હતી.

શુક્રવારે પોતાના સંબોધનમાં વડાપ્રધાન મોદીએ પુરાના કિલ્લાને એક અસાધારણ વિરાસત સ્થળ ગણાવ્યું હતું અને નોંધ્યું હતું કે વિદ્વાનો તેનો ઈતિહાસ મહાભારત કાળ સાથે જોડે છે. પરંપરાગત રીતે ઈન્દ્રપ્રસ્થ તરીકે ઓળખાતા સ્થળ પર બનેલા આ કિલ્લાનો વિકાસ હુમાયુએ તેની નવી રાજધાની 'દીનપનાહ'ના ભાગરૂપે કર્યો હતો. ત્યારબાદ હુમાયુને હરાવીને સત્તા પર આવેલા શેર શાહ સૂરીએ તેનું બાંધકામ આગળ વધાર્યું હતું.

અગાઉ શુક્રવારે મલિકે કહ્યું હતું કે તેમની ભારત મુલાકાત બહુપક્ષીય સંદર્ભમાં ચર્ચા કરવા માટે છે. આ ફોરમ ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો સુધારવામાં મદદ કરી શકે કે કેમ તે અંગે પૂછવામાં આવતા તેમણે કહ્યું હતું કે આ ચર્ચાઓ બહુપક્ષીય માહોલમાં થઈ રહી છે અને બંને દેશો વચ્ચે સંવાદને સરળ બનાવવામાં સંસ્કૃતિની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.

આ સમાચાર શેર કરો

જાહેરાત