નમાજ માટે રજા, છઠ પૂજા માટે નહીં! KGMUમાં ધર્માંતરણનો ખેલ? STFનો મોટો ખુલાસો
લખનઉની કિંગ જ્યોર્જ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (KGMU)માં મહિલા ડોક્ટરો અને કર્મચારીઓના કથિત યૌન શોષણ (Sexual Harassment), બ્લેકમેઇલિંગ અને ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણના ગંભીર આરોપો સામે આવ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (UP STF)એ લગભગ 10 મહિનાની તપાસ બાદ 12 કથિત કેસનો ઉલ્લેખ કરતી સાત પાનાની રિપોર્ટ રાજ્ય સરકારને સોંપી છે. આ રિપોર્ટમાં અનેક ડોક્ટરો અને કર્મચારીઓ ઉપરાંત વિભાગીય અધિકારીઓની ભૂમિકા પર પણ સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
રિપોર્ટમાં એવો પણ આરોપ છે કે સંસ્થામાં હિંદુ રેસિડેન્ટ ડોક્ટરોને છઠ પૂજા અને પરિવારજનોના અંતિમ સંસ્કાર જેવા પ્રસંગોએ પણ રજા મેળવવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી. બીજી તરફ, મુસ્લિમ ડોક્ટરો અને કર્મચારીઓને નમાજ તથા પરિવારના લગ્નપ્રસંગો માટે સરળતાથી રજા આપવામાં આવતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ તમામ આરોપો છે અને તેની કાયદાકીય તપાસ તથા સંબંધિત પક્ષોનો જવાબ આવવાનો બાકી છે.
KGMUના ચાર વિભાગોમાં કથિત શોષણના કેસ
એસટીએફની તપાસમાં KGMUના ગાંધી વોર્ડ, માઇક્રોબાયોલોજી, પેથોલોજી અને રેડિયોલોજી વિભાગનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. અહીં કામ કરતી મહિલા ડોક્ટરો અને કર્મચારીઓએ શારીરિક શોષણ, હેરાનગતિ, બ્લેકમેઇલિંગ અને ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણ કરવામાં આવતું હોવાની ફરિયાદો કરી હતી.
રિપોર્ટ અનુસાર, પેથોલોજી વિભાગના રેસિડેન્ટ ડોક્ટર ડૉ. રમીઝુદ્દીન નાયક પર અનેક મહિલા ડોક્ટરોના શોષણ અને ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણ કરવાનો આરોપ છે. તેમની સામે ફરિયાદ કરનારી જુનિયર મહિલા ડોક્ટર ઉપરાંત આગ્રાની એસ.એન. મેડિકલ કોલેજની એક બેચમેટ સહિત અન્ય મહિલાઓએ પણ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હોવાનું તપાસમાં નોંધાયું છે. રિપોર્ટમાં તેમના પર છ મહિલા ડોક્ટરોના શોષણના આરોપનો ઉલ્લેખ છે.
નર્સિંગ સ્ટાફથી લઈને ડોક્ટરો સુધી આરોપ
એસટીએફની રિપોર્ટમાં ગાંધી વોર્ડના નર્સિંગ સ્ટાફ નફીસ પર એક હિંદુ મહિલા કર્મચારીનું શારીરિક શોષણ કર્યા બાદ ધર્મ પરિવર્તન કરાવી તેની સાથે નિકાહ કરવાનો આરોપ મૂકાયો છે. ફુરકાન પર પણ એક મહિલા કર્મચારીને પ્રેમસંબંધમાં ફસાવી નિકાહ માટે પ્રેરિત કરવાનો આક્ષેપ છે.
માઇક્રોબાયોલોજી વિભાગના કર્મચારી શફાત અલી ખાન પર મહિલા કમ્પ્યુટર ઓપરેટર સાથે છેડતી અને ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણ કરવાનો આરોપ છે. ફરિયાદ કર્યા બાદ પીડિતાને કોન્ટ્રાક્ટ આધારિત નોકરીમાંથી દૂર કરવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ પણ રિપોર્ટમાં કરવામાં આવ્યો છે.
રેડિયોલોજી વિભાગના ડૉ. રિઝવાન પર બે મહિલા ડોક્ટરોને બ્લેકમેઇલ કરવા અને ધર્મ પરિવર્તન માટે ઉશ્કેરવાનો આરોપ છે. ફરિયાદ કરવાથી પરીક્ષામાં નાપાસ કરી દેવાની ધમકી આપવામાં આવી હોવાનો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
હિંદુ ડોક્ટરોને છઠ પૂજા અને અંતિમ સંસ્કાર માટે પણ રજા નહીં?
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી ચોંકાવનારો મુદ્દો રજા આપવાની પ્રક્રિયામાં કથિત ભેદભાવનો છે. એસટીએફની રિપોર્ટ અનુસાર, પેથોલોજી વિભાગમાં હિંદુ રેસિડેન્ટ ડોક્ટરોને ધાર્મિક પ્રસંગો અને પારિવારિક મુશ્કેલીના સમયે રજા મેળવવામાં અપમાનજનક પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડતો હતો.
છઠ પૂજા જેવા મહત્વના તહેવાર તેમજ પરિવારજનોના અંતિમ સંસ્કાર માટે પણ રજા આપવામાં આનાકાની થતી હોવાનો આરોપ છે. જ્યારે મુસ્લિમ રેસિડેન્ટ ડોક્ટરો અને સ્ટાફને નમાજ પઢવા તથા સંબંધીઓના નિકાહમાં હાજરી આપવા માટે સરળતાથી રજા મળતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
આ બાબતને કારણે સંસ્થામાં ધાર્મિક ભેદભાવ (Religious Discrimination) અને વહીવટી વ્યવસ્થાની નિષ્પક્ષતા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
વિભાગીય અધિકારીઓની ભૂમિકા પણ શંકાના દાયરામાં
એસટીએફની તપાસમાં માત્ર આરોપી ડોક્ટરો અને કર્મચારીઓ જ નહીં, પરંતુ વિભાગીય અધિકારીઓની ભૂમિકા પર પણ સવાલો ઊઠાવવામાં આવ્યા છે. પેથોલોજી વિભાગના તત્કાલીન વડા પ્રોફેસર સુરેશ બાબુ, ડૉ. સુમૈયા કય્યૂમ અને બાયોકેમિસ્ટ્રી વિભાગના લેબ ઇન્ચાર્જ ડૉ. વાહિદ અલીનો રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ છે.
આ અધિકારીઓ પર ફરિયાદો અંગે પક્ષપાત કરવાનો અને આરોપીઓને બચાવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ મૂકાયો છે. પીડિતોની ફરિયાદો પર યોગ્ય કાર્યવાહી ન થતી હોવાનો મુદ્દો પણ તપાસ રિપોર્ટમાં નોંધવામાં આવ્યો છે.
એસટીએફ ચીફે સરકારને સોંપી સાત પાનાની રિપોર્ટ
KGMUમાં ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણ અને યૌન શોષણની ફરિયાદો મળ્યા બાદ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે તપાસની જવાબદારી એસટીએફને સોંપી હતી. તપાસની જવાબદારી એડિશનલ એસપી પ્રમેશ શુક્લાને આપવામાં આવી હતી.
લગભગ 10 મહિના સુધી તપાસ કર્યા બાદ એસટીએફ ચીફ અને એડીજી કાયદો-વ્યવસ્થા અમિતાભ યશે સાત પાનાની સંસ્તૃતિ રિપોર્ટ રાજ્ય સરકારને મોકલી છે. હવે સરકાર આ મામલે આગળ શું કાર્યવાહી કરે છે અને આરોપોની વધુ તપાસમાં શું સામે આવે છે તેના પર નજર રહેશે.
રિપોર્ટમાં લખનઉની એરા મેડિકલ કોલેજ અને ઇન્ટિગ્રલ યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલા કેટલાક દાવાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અને સંબંધિત સંસ્થાઓ તથા વ્યક્તિઓનો પક્ષ સામે આવવો જરૂરી છે.
આ મામલો હવે માત્ર વ્યક્તિગત ફરિયાદો પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ મેડિકલ સંસ્થાઓમાં મહિલા કર્મચારીઓની સુરક્ષા, ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને ફરિયાદ નિવારણ વ્યવસ્થા અંગે પણ ચર્ચા ઊભી કરી રહ્યો છે.
