ભારતની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી BRICS બેઠકમાં મતભેદ, ઇઝરાયેલ મુદ્દે સંયુક્ત નિવેદન અટક્યું
છેલ્લું અપડેટ : 16 May 2026
દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ (West Asia Conflict) મુદ્દે સભ્ય દેશો વચ્ચે ગંભીર મતભેદ જોવા મળ્યા હતા. ખાસ કરીને ઇઝરાયેલ (Israel)ના હુમલાઓની નિંદા (Condemnation) અંગે સહમતિ ન બનતા સંયુક્ત નિવેદન (Joint Statement) જાહેર થઈ શક્યું નહોતું.
ઇરાનની કડક માંગથી વધ્યો તણાવ
બેઠક દરમિયાન Iranએ માંગ કરી હતી કે BRICS મંચ પરથી અમેરિકા (United States) અને ઇઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓની ખુલ્લેઆમ નિંદા કરવી જોઈએ. સાથે જ ઇરાને BRICSના જ સભ્ય દેશ United Arab Emirates પર અમેરિકા સાથે મળીને કામ કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ મુદ્દે સભ્ય દેશોમાં સહમતિ ન બનતાં અંતે સંયુક્ત નિવેદન બહાર પડી શક્યું નહીં. બાદમાં ઇરાનના વિદેશ મંત્રી Abbas Araghchiએ પણ સંકેત આપ્યો કે કેટલાક દેશોના વલણને કારણે સંયુક્ત નિવેદન શક્ય બન્યું નહીં.
63 મુદ્દાવાળું અધ્યક્ષીય નિવેદન જાહેર
સંયુક્ત નિવેદનની જગ્યાએ ભારત તરફથી 63 મુદ્દાઓ ધરાવતું અધ્યક્ષીય નિવેદન (Chair’s Statement) જાહેર કરવામાં આવ્યું. તેમાં વિવિધ દેશોએ પોતાના રાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિકોણ (National Perspectives) રજૂ કર્યા હોવાનું જણાવાયું.
નિવેદનમાં નીચેના મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકાયો:
- સંવાદ અને કૂટનીતિ (Dialogue and Diplomacy) દ્વારા વહેલી તકે ઉકેલ લાવવાની જરૂર
- દેશોની સંપ્રભુતા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા (Sovereignty and Territorial Integrity)નો સન્માન
- આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા (International Law)નું પાલન
- સમુદ્રી વેપાર માટે જળમાર્ગોની સુરક્ષિત અને અવરોધરહિત અવરજવર (Safe Maritime Trade Routes)
- નાગરિકો અને સિવિલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Civil Infrastructure)ની સુરક્ષા
ફિલિસ્તીન મુદ્દે BRICSનો મજબૂત અભિગમ
અધ્યક્ષીય નિવેદનમાં Palestineને લઈને BRICSએ પહેલાથી વધુ મજબૂત અભિગમ અપનાવ્યો. તેમાં 1967ની સરહદોના આધારે સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર ફિલિસ્તીન રાજ્ય (Independent Palestinian State)ને સમર્થન આપવામાં આવ્યું.
આ નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે:
- ગાઝા પટ્ટી (Gaza Strip) અને વેસ્ટ બેન્ક (West Bank) ફિલિસ્તીનનો ભાગ હોવા જોઈએ
- United Nationsમાં ફિલિસ્તીનને પૂર્ણ સભ્યપદ (Full Membership) મળવું જોઈએ
- ગાઝામાં માનવતાવાદી સહાય (Humanitarian Aid) અવરોધ વિના પહોંચે તેની ખાતરી કરવી જોઈએ
આર્થિક પ્રતિબંધો પર પણ નિશાન
નિવેદનમાં કેટલાક દેશોએ એકતરફી આર્થિક પ્રતિબંધો (Economic Sanctions)ની પણ ટીકા કરી. BRICS દેશોએ વૈશ્વિક માનવતાવાદી સંકટો (Humanitarian Crises)નો સામનો કરવા બહુપક્ષીય સહકાર (Multilateral Cooperation) મજબૂત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.