ચૂંટણી પંચના પોર્ટલ પર આધાર ફીચર સામે જજોનો વિરોધ, હવે પાન કાર્ડથી બનશે ડિજિટલ સિગ્નેચર

પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદી સુધારણાને લઈને ચૂંટણી પંચ અને સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ન્યાયાધીશો વચ્ચે સર્જાયેલો વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલના ન્યાયાધીશોએ પોર્ટલમાં આધાર ઓથેન્ટિકેશન ફીચર સામે વાંધો ઉઠાવી લોગ-ઇન કરવાનો ઇનકાર કર્યાના એક મહિના બાદ હવે ચૂંટણી પંચે નવો વચગાળાનો રસ્તો કાઢ્યો છે. પંચે હવે ન્યાયાધીશોને તેમના પાન કાર્ડ અને સત્તાવાર ઓળખપત્રોના આધારે ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટ (DSC) તૈયાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે, જેના કારણે મતદાર અપીલોના નિકાલની અટકી પડેલી કામગીરી ફરી શરૂ થવાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશથી નિયુક્ત થયેલા આ ન્યાયાધીશોએ 24 સપ્ટેમ્બરે પશ્ચિમ બંગાળના એડિશનલ ચીફ ઇલેક્ટોરલ ઓફિસર (ACEO)ને પત્ર લખીને આધાર ઓથેન્ટિકેશન પાછું ખેંચવાની માંગણી કરી હતી. ચૂંટણી પંચના ડાયરેક્ટર જનરલ (IT) સીમા ખન્નાએ ન્યાયાધીશો સમક્ષ પોર્ટલ અપડેટ્સ અંગે પ્રેઝન્ટેશન આપ્યા બાદ, 21 સપ્ટેમ્બરે આ ફીચર ઉમેરવામાં આવ્યું હતું.

ગયા અઠવાડિયે, ચીફ ઇલેક્ટોરલ ઓફિસર (CEO)ની કચેરીએ ન્યાયાધીશોને એક ખાનગી એજન્સી દ્વારા ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટ સેટ કરવા જણાવ્યું હતું. 28 ઑક્ટોબરે એજન્સી દ્વારા CEOને મોકલવામાં આવેલા ઇમેલમાં દર્શાવેલી પ્રક્રિયા મુજબ, ન્યાયાધીશોએ તેમના પાન કાર્ડ અને સરકારી ઓળખપત્રની કલર સ્કેન કોપી, કલર ફોટોગ્રાફ, માન્ય મોબાઇલ નંબર, ઇમેઇલ એડ્રેસ, અધિકૃત કરનાર વ્યક્તિનું સરકારી ઓળખપત્ર અને ઓથોરાઇઝેશન લેટર આપવો જરૂરી છે.

આ પ્રક્રિયામાં ન્યાયાધીશોના ફોન નંબર અને ઇમેઇલ પર મોકલવામાં આવતા વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) દ્વારા ચકાસણી, તેમજ એક “વિડિયો વેરિફિકેશન”નો સમાવેશ થાય છે, જેમાં અરજદારે અસલ પાન કાર્ડ અને સરકારી આઇડી બતાવવાનું રહેશે. સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત દર મુજબ, દરેક ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટનો ખર્ચ ₹2,300 છે.

24 સપ્ટેમ્બરે, ટ્રિબ્યુનલના વેન્યુ-ઇન-ચાર્જે ACEOને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે, “અપીલોના નિકાલના હેતુ માટે એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલના માનનીય ન્યાયાધીશો AT પોર્ટલ પરથી આધાર ઓથેન્ટિકેશન સ્ક્રીન હટાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે.”

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ત્યારથી ન્યાયાધીશો પોર્ટલ પર લોગ ઇન કરીને અપીલોનો નિકાલ કરી રહ્યા નથી, જોકે તેઓ ઑફલાઇન કામ કરી રહ્યા છે.

સપ્ટેમ્બરમાં સુપ્રીમ કોર્ટને આપવામાં આવેલા ચૂંટણી પંચના ડેટા અનુસાર, કુલ 38.31 લાખ અપીલોમાંથી માત્ર 1.26 લાખ અપીલોનો જ નિકાલ થયો છે તેવા સમયે આ અપીલ પ્રક્રિયા અટકી ગઈ છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં SIR અને સુપ્રીમ કોર્ટે પાછળથી આપેલો આદેશ અનોખો હતો. 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ, તત્કાલીન તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકાર અને ચૂંટણી પંચ વચ્ચે વિશ્વાસના અભાવની નોંધ લઈને, કોર્ટે ન્યાયિક અધિકારીઓને મતદારોની પાત્રતા નક્કી કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

ન્યાયિક અધિકારીઓએ 60.06 લાખ મતદારોના કેસોની તપાસ કરી હતી, જેમાં આખરે 27.16 લાખ નામ રદ (ડિલીટ) કરવામાં આવ્યા હતા. 20 માર્ચે, કોર્ટે નામ રદ કરવા તેમજ સામેલ કરવા સામેની અપીલો પર નિર્ણય લેવા માટે ટ્રિબ્યુનલની રચના કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.