દિલ્હીનું પ્રદૂષણ આરોગ્ય માટે મોટો ખતરો, AIIMSના પૂર્વ ડિરેક્ટરે મેડિકલ ઇમરજન્સી ગણાવી લોકોને કર્યા સાવચેત

દિવાળી બાદ દિલ્હીમાં હવા પ્રદૂષણની સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે. પ્રદૂષણનું સ્તર છેલ્લા ઘણા દિવસોમાં સૌથી ખરાબ સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. દિલ્હીમાં AQI 1331 નોંધાયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. હવામાં ફેલાયેલા ઝેરી કણોની અસર હવે લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર પણ દેખાવા લાગી છે. આગામી દિવસોમાં શ્વાસ સંબંધિત બીમારીઓના દર્દીઓની સંખ્યામાં વધારો થવાની આશંકા છે. ગંભીર બીમારીઓથી પીડિત લોકો માટે આ સ્થિતિ જીવલેણ પણ બની શકે છે. એક સમાચાર એજન્સી સાથેની વાતચીતમાં વરિષ્ઠ પલ્મોનોલોજિસ્ટ અને AIIMSના પૂર્વ ડિરેક્ટર ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાએ વધતા પ્રદૂષણને મેડિકલ ઇમરજન્સી ગણાવ્યું છે.

PM2.5 કણો શરીરમાં પહોંચીને નુકસાન કરે છે

ડૉ. ગુલેરિયાના જણાવ્યા અનુસાર, હવામાં રહેલા PM2.5 અને અન્ય હાનિકારક પ્રદૂષકો શ્વાસ દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશે છે અને સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડે છે. જ્યારે પ્રદૂષણ એટલું વધી જાય કે સામાન્ય એર ક્વોલિટી મોનિટર પણ તેને યોગ્ય રીતે નોંધવામાં મુશ્કેલી અનુભવે, ત્યારે તે અત્યંત ગંભીર સ્થિતિનો સંકેત છે.

અસ્થમા, COPD અને હૃદયરોગથી પીડિત લોકો માટે આ જોખમ વધારે છે. આવા દર્દીઓને અચાનક શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં જકડન અને ઉધરસ જેવી સમસ્યાઓ વધી શકે છે. ગંભીર સ્થિતિમાં ઓક્સિજનનું સ્તર ઘટી શકે છે અને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

આગામી દિવસોમાં હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓ વધી શકે છે

ડૉ. ગુલેરિયાએ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે પ્રદૂષણ વધવાને કારણે આગામી દિવસોમાં હોસ્પિટલની OPD અને ઇમરજન્સી વિભાગમાં આવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં 20થી 30 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.

તેમણે જણાવ્યું કે પ્રદૂષણની અસર તરત દેખાતી નથી, પરંતુ ધીમે ધીમે સામે આવે છે. હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્યા વધવામાં ચારથી છ દિવસનો સમય લાગી શકે છે. ગયા વર્ષે પણ શ્વાસ સંબંધિત તકલીફો સાથે અનેક દર્દીઓ હોસ્પિટલમાં પહોંચ્યા હતા. કેટલાકને વોર્ડ અને ICUમાં દાખલ કરવા પડ્યા હતા, જ્યારે ગંભીર દર્દીઓને વેન્ટિલેટરની પણ જરૂર પડી હતી.

સ્વસ્થ લોકો માટે પણ પ્રદૂષિત હવા જોખમી

પ્રદૂષણની અસર માત્ર પહેલેથી બીમાર લોકો પર જ નહીં, પરંતુ સ્વસ્થ વ્યક્તિઓ પર પણ થઈ શકે છે. અત્યંત પ્રદૂષિત હવામાં રહેવાથી ઉધરસ, ગળામાં બળતરા, છાતીમાં ભારેપણું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે.

વૃદ્ધો અને બાળકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ

વૃદ્ધો, નાનાં બાળકો, અસ્થમા, COPD અને હૃદયરોગથી પીડિત લોકોએ આ સમયગાળામાં ખાસ સાવચેતી રાખવી જોઈએ. પ્રદૂષણનું સ્તર ખૂબ ઊંચું હોય ત્યારે બહાર નીકળવાનું ટાળવું જોઈએ. જો બહાર જવું જરૂરી હોય તો સારી રીતે ફિટ થતું N95 માસ્ક પહેરવું જોઈએ.